nieuwsPakistan

Ter dood veroordeelde Musharraf dacht dat hij de enige was die Pakistan kon leiden

De Pakistaanse oud-president Pervez Musharraf kreeg dinsdag de doodstraf wegens hoogverraad en ondermijning van de grondwet. De loopbaan van de militaire dictator is behoorlijk turbulent verlopen.

Aanhangers van Musharraf demonstreren in Karachi tegen het vonnis. Een speciale rechtbank heeft de oud-president dinsdag tot de doodstraf veroordeeld wegens hoogverraad en ondermijning van de grondwet. Beeld EPA
Aanhangers van Musharraf demonstreren in Karachi tegen het vonnis. Een speciale rechtbank heeft de oud-president dinsdag tot de doodstraf veroordeeld wegens hoogverraad en ondermijning van de grondwet.Beeld EPA

Toen hij nog aan de macht was in Pakistan, zei Pervez Musharraf ooit dat het ‘eenzaam’ was, aan de top. Maar hij had het ervoor over, want hij was de enige die Pakistan kon redden van extremistische mullahs en corrupte politici. ‘Vraag maar aan de mensen die me kennen: ik ben betrouwbaar’, stelde hij.

Een speciale rechtbank besloot dinsdag dat die betrouwbaarheid te wensen overliet, en gaf de oud-president de doodstraf wegens hoogverraad en ondermijning van de grondwet. De kans is klein dat hij daadwerkelijk aan een galg zal bungelen (wat in Pakistan de manier is waarop veroordeelden worden geëxecuteerd), omdat Musharraf in Dubai in het ziekenhuis ligt.

Zelfs al is de straf hierdoor symbolisch, het is de eerste keer in de geschiedenis van het land dat een militaire dictator verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn daden. En dat was precies het punt dat premier Nawaz Sharif wilde maken toen zijn regering het proces in 2013 startte: dat de burgerlijke macht boven die van de militairen gaat.

Stampvoeten

Het machtige militaire apparaat brieste en stampvoette, en toen Musharraf in 2014 naar de rechtszaal zou worden gebracht, reed zijn konvooi onverwacht door naar een militair ziekenhuis. Hij klaagde over pijn in zijn borst, maar vrijwel iedereen geloofde dat het leger zijn voormalige leider op deze manier probeerde te beschermen tegen vervolging. In 2016 kreeg Musharraf op medische gronden toestemming het land te verlaten, en sindsdien leeft hij in Dubai.

Pervez Musharraf werd in 1943 geboren in New Delhi en vertrok met zijn familie toen Brits India in 1947 zijn onafhankelijkheid kreeg, en India en Pakistan als twee zelfstandige landen verder gingen. Van zijn 6de tot zijn 13de woonde Musharraf in Turkije, en hij heeft altijd gezegd dat Kemal Atatürk, de seculiere hervormer van dat land, zijn grote held is. In 1961 sloot Musharraf zich aan bij het Pakistaanse leger, en in 1998 werd hij benoemd tot legerleider.

Ware democratie

Net zoals in het verleden in Turkije een aantal keer gebeurde, greep ook in Pakistan het leger herhaaldelijk in als de generaals meenden dat de politici er een potje van maakten. In 1999 pleegde Musharraf een coup, en beloofde het land ‘ware democratie’ te brengen. De seculiere elite gaf hem graag een kans: politici roofden het land leeg en islamitische extremisten werden steeds sterker.

In 2001 koos ook de internationale gemeenschap eieren voor haar geld. Musharraf was dan wel een militaire dictator, maar hij was ook een seculiere leider die zich een loyale bondgenoot in de strijd tegen het terrorisme toonde. Dat werd hem niet in dank afgenomen door de extremisten en er werden meerdere aanslagen op zijn leven gepleegd.

Gaandeweg raakte Musharraf ervan overtuigd dat hij de enige was die Pakistan kon leiden, waardoor tegenstanders en wetten moesten wijken.  Beeld EPA
Gaandeweg raakte Musharraf ervan overtuigd dat hij de enige was die Pakistan kon leiden, waardoor tegenstanders en wetten moesten wijken.Beeld EPA

Gaandeweg ging Musharraf lijden aan een syndroom dat meerdere machthebbers treft: hij raakte ervan overtuigd dat hij de enige was die Pakistan kon leiden, waardoor tegenstanders en wetten moesten wijken. Dankzij een zelf uitgeschreven referendum in 2002 mocht Musharraf zichzelf behalve legerleider ook president noemen. Vijf jaar later, vlak voordat er parlementaire verkiezingen werden gehouden, werd hij door de vertrekkende regering nog even snel voor een nieuwe termijn gekozen.

Dat was in strijd met de grondwet en een aantal rechters liet doorschemeren dat ze deze herverkiezing wilden aanvechten – waarop Musharraf de grondwet opschortte, de noodtoestand uitriep en de rechters onder huisarrest plaatste.

Daarmee tekende hij zijn doodsvonnis. Er volgden massale demonstraties en de nieuwe regering eiste dat de rechters werden gerehabiliteerd. Uiteindelijk kondigde Musharraf in 2008 zij aftreden aan. Toen Nawaz Sharif − de man die hij tijdens de coup aan de kant had geschoven − in 2013 weer aan de macht kwam, werd Musharraf voor deze actie vervolgd. De oud-legerleider zelf houdt vol alleen maar het beste met het land te hebben voorgehad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden