Tenten voor asielzoekers zijn niet langer mensonterend

Niemand weet hoe het mechanisme precies werkt, maar elke herfst stromen de asielzoekers toe. Om de toeloop op te vangen, is bij Ermelo, op de oever van het Wolderwijd, alvast een extra tent neergezet voor vierhonderd nieuwkomers....

De paviljoentent in Ermelo heet in ambtelijk jargon een tijdelijke noodvoorziening asielzoekers (tna). Hij is bedoeld als buffer voor het geval de onderzoekscentra vollopen. De bedden zijn nog onbezet, en misschien blijven ze dat ook. 'De laatste jaren is er steeds een stijging na de zomer, je kunt maar beter voorbereid zijn', zegt een woordvoerster van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA). De beheerder van de tent echter verwacht dat de ruimte snel gevuld is, omdat de nood bij het COA ook zonder herfstdrukte hoog is.

Naar de oorzaak van de traditionele toename is het gissen, maar Justitie en het COA vermoeden dat het met de reismogelijkheden van doen heeft. Het gros van de asielzoekers komt uit Afghanistan en Irak, en reist over land. In de zomer, als de bergketens toegankelijk zijn, is dat het gemakkelijkst. Zo'n reis duurt vaak maanden: wie in mei of juni uit het Irakese Zakho vertrekt, kan tegen de herfst aankomen in Nederland.

Vaak gebeurt dat in groepen, onder leiding van een reisagent. Die agenten kennen de route en weten welk jaargetijde zich het best leent voor de tocht. Hoeveel extra asielzoekers worden verwacht, kan COA noch Justitie zeggen. De vierhonderd bedden die nu in Ermelo in gereedheid zijn gebracht, moeten voor noodsituaties voldoende zijn.

Van opvang in tenten wordt pas twee jaar gebruik gemaakt. Na aanvankelijk verzet is het een geaccepteerde vorm van onderdak. Het begon in Ermelo, waar herfst 1998 in grote haast honderd legertenten werden opgezet op de hei achter de Generaal Spoorkazerne. Verrast door de plotselinge toestroom van asielzoekers werd staatssecretaris Cohen van Justitie gedwongen tot die 'sobere' vorm van opvang.

Dat pakte niet goed uit: een rel was geboren toen de tenten bleken te lekken en de plensregen van de hei een moeras had gemaakt. Daarin sopten Afghaanse gezinnen verwonderd rond - vrij schieten voor cameraploegen en fotografen. Een week later al ging het kamp dicht omdat het niet alleen sober was, maar ook mensonterend.

Als de wiedeweerga bestelden Cohens ministerie en het COA betere tenten, veelal gebruikt voor grote feesten en manifestaties, die aan comfort weinig te wensen overlieten. Ze werden opgezet bij Nijmegen en later in Mill, Dokkum, Drachten en Roermond.

Sindsdien is het opvangen van asielzoekers in tenten normaal. Grote paviljoententen staan nu in Brunssum, Amsterdam (daar zijn ze verlaten vanwege mogelijke legionella-besmetting) en Ermelo (eerst opgezet voor Kosovaarse vluchtelingen, nu dienstdoend als tijdelijke noodvoorziening). Binnenkort verrijzen de witte tenten op twee locaties in Leiden, samen goed voor ruim elfhonderd asielzoekers.

De noodopvang heeft een permanent karakter gekregen. Het is efficiënt, goedkoop en net zo flexibel als de onvoorspelbare toestroom van asielzoekers. 'Eigenlijk zijn het geen tenten meer', zegt een medewerker van de opvang in Ermelo. 'Het door ons gebruikte model is 15 meter breed en 110 meter lang, opgedeeld in 100 slaapkamers met elk vier bedden. Er is een kookruimte, verwarming, televisie, houten vloer, noem maar op. Het is gewoon een huis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden