'Tennis moet zich vernieuwen'

Op de nationale Masters dient zich geen nieuw talent aan. De tennisscholen zijn medeschuldig, zegt Flip van Betuw, directeur van vier academies.

De nationale Masters in Rotterdam illustreren de stagnatie in het Nederlandse tennis. Nieuwe talenten dienen zich niet aan, zegt Flip van Betuw, de voormalige coach van toernooidirecteur Raemon Sluiter. 'Ik noem Tim van Rijthoven en Indy de Vroome. Dan zeggen mensen: er zijn er vast tientallen. Nee dus.'


De KNLTB moet het tennis populariseren, want aan de basis gaat het mis, aldus Van Betuw. Als directeur van tennisacademies in Rotterdam, Breda, Spijkenisse en Limburg constateert hij een verontrustende leegloop bij de clubs. 'De bond is al duizenden leden kwijtgeraakt. Ik zie verenigingen waar de jeugd geen competitie meer kan spelen, die zijn ten dode opgeschreven. Het is tijd voor bezinning en verandering.'


De eredivisie is volgens de 50-jarige trainer een vermolmd uithangbord van het Nederlandse clubtennis. 'De uitstraling is nul. De meeste teams stellen onbekende buitenlanders op. Daar is toch niemand in geïnteresseerd? We houden vast aan verouderde competitievormen, die niet meer aanspreken.'


Van Betuw pleit daarom voor het afschaffen van de gemengde competitie. 'De tennissport moet zich op alle terreinen vernieuwen. Ik ken de sentimenten en de tradities, maar een gemengde competitie is niet meer van deze tijd.'


Nederland moet zich volgens hem bescheiden opstellen. 'We zijn in het mondiale toptennis een onbeduidend landje. Met één of twee spelers in de tophonderd moet je al blij zijn. Vijf is eigenlijk niet realistisch.'


'Incidenten', noemt Van Betuw de doorbraak van toptennissers als Haase en De Bakker. 'En voor de minderbegaafden is een bepaald niveau te koop.' Maar juist in de huidige recessie dreigt tennis voor de jeugd weer een elitaire sport te worden. Van Betuw rekent voor. 'Een talent tot 12 jaar is bijna dagelijks met tennis bezig, bij de club en de bond. Combineer dat met privétraining en conditietraining en je komt al snel op een bedrag van tussen de 8.000 en 12.000 euro per jaar. Voeg er buitenlandse toernooien aan toe en het gaat zo naar 15.000 euro.


'Die bedragen lopen op als het kind ouder wordt en vaker gaat reizen. De complete opleiding tot 16 jaar komt dan al snel uit op een ton of meer, zeker als je een professioneel team rond de speler opbouwt. Dan wordt een sport dus elitair.'


Volgens Van Betuw zal de KNLTB nog zorgvuldiger moeten overwegen in welke talenten wordt geïnvesteerd. De piramide naar de nationale selecties moet smaller worden. 'De bond heeft veel geld uitgegeven aan de spelers in Jong Oranje. Maar altijd aan de juiste? Als ik kijk welke meisjes daarin hebben gezeten, terwijl anderen via een omweg beter blijken te zijn? Je moet meer investeren in de categorie 12 tot 16 jaar.'


De opleiding wordt versnipperd, omdat talenten een spagaat maken tussen de tennisscholen en de bond. Van Betuw: 'Bondstrainers zien het getalenteerde kind hooguit twee keer per week en moeten wel een programma voor ze uitstippelen. De bond zou meer sturend moeten zijn, maar je kunt moeilijk alle talenten naar Almere laten verhuizen.'


Er is in de private sector bovendien een wildgroei ontstaan aan tennisscholen, aldus Van Betuw. 'Ik denk soms dat er meer scholen zijn dan talenten. Als zich dus een talent aandient, zit iedereen er aan te trekken. De opleiding tot 12 jaar is een wespennest. Duncan de Mooij, Rob Spaan en Cees van Veen waren met hun tennisscholen tevens ambassadeurs van de sport. Hun opvolgers zie ik niet. Er is geen enkele binding meer met een club.'


Van Betuw hekelt het ronselen van talenten. Zo vertrok zijn vroegere pupil Lesley Kerkhove, die zich vrijdag plaatste voor de finale van de Masters na een verrassende zege op de als eerste geplaatste Aranxta Rus. 'Ik heb gezien dat kinderen op de parkeerplaats worden benaderd door een concurrent. Ik weiger mee te doen aan die praktijken.


'Maar ik zie met lede ogen hoe talenten shoppen van de ene tennisschool naar de andere en hoe slecht ze worden opgeleid. Als het kind op jonge leeftijd geen discipline wordt aangeleerd, krijg je dat er na hun 20ste niet meer in.'


Je kunt het de bond dus niet verwijten dat ze onvoltooide producten krijgen aangeleverd, stelt Van Betuw. 'Daar is de privésector zelf schuldig aan. De tennisscholen maken zichzelf kapot. Noodgedwongen worden de jeugdspelers gepamperd uit angst dat ze naar de concurrent overstappen. Ingewikkelde technische veranderingen of mentale confrontaties worden ontweken. Voor jouw school tien anderen en naar de kwaliteit wordt niet gekeken.'


Maar een door de KNLTB beoogd keurmerk voor tennisscholen werkt niet, stelt Van Betuw. 'Wat schiet je op met certificaten en stempeltjes? Daar geloof ik niet in.'


Toch zal een schifting moeten worden aangebracht. Van Betuw: 'Er zijn hooguit vijf tot tien trainers in Nederland die spelers beter maken en wel honderd die het pretenderen. Talenten hebben het recht om met de beste coaches te werken. De toppers worden nog opgepikt door de bond. Het gaat mij om de spelers die nu tussen de wal en het schip raken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden