Nieuws

Tennet-aanbestedingen mogen niet meer naar Chinese bedrijven vanwege veiligheidsrisico’s

Aanbestedingen van netbeheerder Tennet mogen niet meer naar Chinese bedrijven. Dat meldt Het Financieele Dagblad op basis van antwoorden van minister Rob Jetten van Klimaat en Energie op Kamervragen over Chinese betrokkenheid bij de aanleg van vitale delen van het Nederlandse elektriciteitsnetwerk.

Anna de Haas
Een hoogspanningsstation van TenneT in aanbouw.  Beeld Rob Engelaar / ANP
Een hoogspanningsstation van TenneT in aanbouw.Beeld Rob Engelaar / ANP

De betrokkenheid van Chinese bedrijven bij het aanleggen van het elektriciteitsnetwerk levert veiligheidsrisico’s op voor de staat, schrijft de minister in antwoord op de Kamervragen. Door de huidige elektriciteitswet te wijzigen, wil Jetten ervoor zorgen dat het staatsbedrijf voortaan risicovolle bedrijven, waaronder Chinese partijen, kan weigeren.

De veiligheidsdiensten AIVD en MIVD waarschuwden al eerder voor de mogelijkheid dat China met grote investeringen afhankelijkheid creëert. Het kabinet deelt de zorgen over ongewenste inmenging van andere landen in vitale sectoren, aldus Jetten. De cruciale infrastructuur kan mogelijk doelwit worden van verstoring en sabotage, schrijft de energieminister.

Met de wetswijziging wil het kabinet Tennet en andere netbeheerders meer mogelijkheden geven om bepaalde leveranciers te weigeren. De nieuwe Energiewet zal volgens Jetten later dit jaar worden voorgelegd aan het adviesorgaan van de Raad van State. Daarnaast wil het kabinet beter monitoren welke buitenlandse bedrijven zich mengen in de Nederlandse infrastructuur.

Geen ‘Chinese’ stopcontacten

Bij alle aanbestedingen van grote netbeheerders als Tennet wordt op basis van de huidige wetgeving al een inschatting gemaakt van de mogelijke risico’s. Afgelopen jaar leidde die veiligheidscheck nog tot een interventie van het ministerie bij aanbesteding voor de aanleg van twee grote stopcontacten op zee vanwege een ‘potentieel veiligheidsrisico’.

Bij grote aanbestedingen zoals deze stopcontacten − offshore-platformen die stroom oogsten uit windparken op zee − wordt altijd advies gevraagd aan Economische Zaken, legt de woordvoerder van Tennet uit. ‘Het ministerie heeft in dit geval gezegd dat de Chinese bedrijven niet welkom zijn.’

Het staatsbedrijf wil benadrukken dat niet alles wat uit China komt ‘onveilig’ is. ‘We moeten daar niet te paniekerig over doen’, aldus de woordvoerder. Het staatsbedrijf heeft afgelopen jaar nog een contract gesloten met het Chinese Ningbo Orient voor elektriciteitskabels. ‘De kabels voor deze specifieke windparken zijn geen vitale onderdelen van het elektriciteitsnetwerk’, aldus de woordvoerder.

Toch is het volgens Tennet goed om op te letten dat er geen risicovolle partijen worden betrokken bij de vitale infrastructuur. De nieuwe energiewetgeving geeft daartoe meer handvatten, stelt de netbeheerder. ‘Onder de huidige Europese regels mogen we niet zomaar partijen of landen uitsluiten. Het kabinet mag dat wel.’

Gevoelig voor handelsboycot

Ook in andere sectoren vormen de banden met China een mogelijk risico. Het Centraal Planbureau (CPB) en het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) brachten donderdag een rapport naar buiten waaruit blijkt dat Nederland door de handel met China gevoelig is voor mogelijke sancties van Beijing. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat had de opdracht gegeven voor dit onderzoek. De economische verwevenheid met China maakt Nederland kwetsbaarder voor een handelsboycot dan de meeste andere Europese landen, aldus het planbureau.

Met het oog op de nauwe banden tussen Beijing en Moskou, het schenden van de mensenrechten van de Oeigoeren en een dreigende militaire interventie in Taiwan, die door het Westen worden afgekeurd, zijn economische sancties tegen Europa niet ondenkbaar. Eind vorig jaar legde China nog een handelsboycot op aan Litouwen, voor het aanhalen van de banden met Taiwan.

Ook in Berlijn zijn om die reden zorgen over de afhankelijkheid van China. Hoewel de Duitsers volgens het CPB hun afhankelijkheid iets beter over verschillende landen hebben gespreid, is China al zes jaar op rij de grootste handelspartner van Duitsland. Afgelopen jaar was de handel tussen beide landen goed voor 245 miljard euro. Berlijn heeft nu een nieuwe ‘China-strategie’ opgesteld om Duitse bedrijven minder afhankelijk te maken.

Het CPB stelt in het nieuwe rapport dat ook Nederland de afhankelijkheid met China kan afbouwen door minder producten in en uit te voeren. Dat zou alleen wel tot prijsstijgingen en schaarste kunnen leiden en ten koste gaan van de werkgelegenheid. In 2020 was de Nederlandse export naar China goed voor 7 miljard euro. Ook zijn circa 66 duizend banen in Nederland afhankelijk van de handel met het Aziatische land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden