Rondvraag

Tena beoordeelt incontinente patiënt; 'Stel je voor dat we dit bij medicijnen gaan doen'

Incontinente patiënten die bij Achmea zijn verzekerd, worden niet gebeld door hun apotheker maar door fabrikant Tena zelf, die vervolgens bepaalt wat en hoeveel de patiënt nodig heeft. Efficiënt en kostendekkend of een verraderlijke ontwikkeling?

Apotheek. De mensen op de foto komen niet voor in het artikel. Beeld ANP
Apotheek. De mensen op de foto komen niet voor in het artikel.Beeld ANP

Wilna Wind, directeur Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie: 'Die pavlovreactie van 'schande-schande' ga ik maar niet geven. Dat je kijkt naar profielen en naar wat een patiënt nodig heeft, is prima. We weten dat de zorgkosten de pan uit rijzen, en daar zit niemand op te wachten. Ik heb vanmorgen met Achmea gesproken, want ik maak me wel zorgen over de privacy van de patiënten. Mensen moeten weten door wie ze gebeld worden, of dat nou de apotheker of de fabrikant is, en dat was nu niet duidelijk.

En wat ik gek vind: moet de fabrikant nou adviseren? Stel je voor dat we dat bij medicijnen gaan doen. Tena adviseert natuurlijk Tena. Een huisarts constateert dat er wat nodig is. Dan zou een apotheek de aangewezen instantie zijn te adviseren. Dat je dan een profiel maakt lijkt me logisch, dat is de meerwaarde van een apotheker. Maar als je dat door de fabrikant laat doen, dan is de objectiviteit in het geding.

De bal ligt dus nu bij de apothekers. Hun argument dat ze klemgezet worden tussen zorgverzekerars en fabrikant? Nou, dat stadium zijn we voorbij hoor. Apothekers moeten gewoon hun werk doen. Dan trekken ze maar aan de bel als ze klemgezet worden.'

Marcel Bouvy is hoogleraar farmaceutische patiëntenzorg aan de Universiteit Utrecht en werkt een dag per week in een apotheek: 'Het is bekend dat mensen die incontinent zijn, vaak niet het juiste materiaal gebruiken. Dat komt deels door het taboe dat er op rust. Mensen praten er niet makkelijk over. Dus er valt zeker wat aan te verbeteren. Anderzijds is het de vraag of de fabrikant dit zelf moet doen. Het is goed als er een schakel zoals de apotheek tussenzit. Bij Tena zitten ongetwijfeld deskundige mensen die goed getraind worden. Maar in sommige gevallen hebben mensen helemaal geen incontinentiemateriaal nodig, maar zijn ze beter af met bijvoorbeeld een blaastraining of is een incontinentieproduct van een ander fabrikant geschikter. Zouden de mensen van Tena dat dan adviseren? Dan verkopen ze geen materiaal meer.

Bij de apotheek waar ik zelf werk, doen we dit al jaren: mensen bellen om te vragen hoe iets bevalt, of er misschien klachten of bijwerkingen zijn. Maar wij zijn onafhankelijk. Dat is beter. De zorgverlener moet contact hebben met de patiënt, niet de fabrikant. Maar wat hier speelt, is dat in de apotheekwereld een enorme kaalslag plaatsvindt. Er wordt bezuinigd op geneesmiddelen en op tarieven. Men heeft de menskracht niet meer om patiënten te bellen en navraag te doen. Dat is geen positieve ontwikkeling.

Het doet me een beetje denken aan wat er gebeurde met apotheken in voormalige Oostbloklanden na de val van de Muur. Fabrikanten gingen zich flink tegen apotheken aan bemoeien. Als ik in Hongarije vraag om paracetamol, krijg ik dus meteen de dure merkversie. Als ik vraag om het merkloze doosje, kijken ze me raar aan. Hier in Nederland geeft een apotheker je sowieso het merkloze doosje, omdat ze objectief zijn.'

De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) in een schriftelijke reactie: 'De KNMP kan geen inschatting maken van de kosteneffectiviteit van de dienstverlening van Tena Consult. Wij hebben geen inzicht in de (prijs)afspraken tussen individuele apothekers en Tena Consult. Bovendien zijn niet alle afspraken identiek. Niet alle bij Tena Consult aangesloten apotheken besteden de gehele zorgverlening uit. Apotheken kunnen er ook voor kiezen om bijvoorbeeld zelf de distributie en/of declaratie uit te blijven voeren.'

'De uitbesteding van (een deel van) de zorg rondom incontinentiematerialen bespaart een apotheek uiteraard tijd. Dit kan leiden tot besparingen op bijvoorbeeld personeelskosten of voorraadbeheer, en laat meer ruimte over voor de zorg rondom geneesmiddelen. Gezien de sterk toegenomen werkdruk in apotheken dit jaar, en de aanzienlijk hogere uitvoeringseisen in contracten kunnen dergelijke zaken meespelen bij de overweging om met een partij als Tena Consult samen te werken.'

'Op de vraag of deze uitbesteding op macroniveau leidt tot een meer efficiëntie besteding van zorggelden kan de KNMP echter geen antwoord geven. Er zijn hiervoor te veel onbekende variabelen, zoals de kosteneffectiviteit van Tena Consult; de (prijs)afspraken tussen Tena Consult en apothekers; en de waardering van de vrijgekomen tijd/ruimte voor apothekers.'

GroenLinks-Tweede Kamerlid Linda Voortman tegen het ANP: 'GroenLinks vindt het een vreemde zaak. En dan nog wel uit naam van de apotheek, een schending van de privacy van de patiënt. Bovendien heeft een fabrikant een commercieel belang, dus is er van een onafhankelijk oordeel geen sprake.'

'Volgens mij moeten cliënt en zorgaanbieder samen kijken welk product het beste past bij de vraag. Een verzekeraar zou met de fabrikant over de prijs van producten moeten praten, in plaats van Tena op patiënten af te sturen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden