Nieuws Italië

Ten minste 35 doden na instorten brug bij Genua

Het instorten van de Morandibrug in Genua heeft het leven gekost aan zeker 35 mensen. ‘Dit is een immense tragedie.’

De puinhoop: beton, auto’s en vrachtwagens stortten negentig meter naar beneden. Foto AP

Een groot deel van het iconische Morandi-viaduct in de havenstad Genua, onderdeel van een van de drukste snelwegen in Noord-Italië, is dinsdagochtend ingestort. Te midden van een kortstondige maar hevige wolkbreuk vielen tonnen staal, beton en wegdek de diepte in. Het is vooralsnog onduidelijk waardoor het viaduct instortte. De Italiaanse minister van Transport vermoedt gebrekkig onderhoud.

De Morandibrug was tot dinsdagochtend half twaalf een symbool van de havenstad. Het viaduct bepaalde niet alleen de horizon van Genua, maar was ook al vijftig jaar lang de belangrijkste toegangsweg richting de stad – miljoenen toeristen betraden ‘La Superba’ voor het eerst terwijl ze, afkomstig vanuit Frankrijk, de haven of het lokale vliegveld, met de auto over de Morandibrug reden.

Foto AP

80 meter de diepte in

Op het moment van de ramp, iets na half twaalf ’s ochtends, reden er ruim dertig auto’s en drie vrachtwagens over de brug. Toen het wegdek instortte, vielen voertuigen ruim 80 meter de diepte in, voor een groot deel in de Polcevera-rivier die dwars door Genua loopt, maar ook deels op huizen en fabrieken onder het viaduct.

‘Ik zag opeens mensen op mij afrennen, blootsvoets en doodsbang’, aldus Alberto Lercari, een vrachtwagenchauffeur wiens truck net op tijd stopte, tegen de RAI. ‘Ik zag mensen op de rem trappen en hoorde vlak daarna een enorm gerommel en gekraak. Het was vreselijk.’

Lercari was vlak daarvoor waarschijnlijk ingehaald door Davide Capello, een ex-profvoetballer die daardoor wel op een verkeerd stuk wegdek reed. ‘Ik weet niet wat er gebeurde, maar opeens viel ik samen met het viaduct naar beneden’, zei hij dinsdag tegen de Italiaanse krant La Stampa. ‘Ik weet niet wat mij heeft gered, maar nu zit ik in de ambulance dus gaat het goed. Van de auto is niets over, maar die auto interesseert mij geen reet: ik leef nog en ik kon met mijn eigen benen uit mijn auto kruipen.’

De ingestorte brug in Genua. Foto EPA

Volledige omvang ramp onduidelijk

Het Morandi-viaduct, gebouwd tussen 1963 en 1967 om het verkeer in de stad te ontlasten, had tot dinsdagochtend een lengte van 1.182 meter en een maximale hoogte van 90 meter. Ongeveer 200 meter wegdek viel naar beneden, wat volgens het hoofd van de lokale hulpverlening ‘een ramp van een baanbrekende omvang’ is. ‘We krijgen alle hulp die we nodig hebben van andere regio’s en alle ziekenhuizen zijn beschikbaar, maar we kunnen op dit moment onmogelijk inschatten wat de volledige omvang is.’

De cover van het weekblad de Domenica del Corriere van 1 maart 1964, met een ontwerp van de brug. Foto AFP

Rondom het viaduct werd nog de hele dag gezocht naar overlevenden. Ook werden een paar honderd inwoners geëvacueerd omdat de hulpdiensten zich zorgen maakten over eventueel geraakte gasleidingen.

Veiligheid stond ter discussie

Het is hoogstwaarschijnlijk dat dit drama nog een fikse staart krijgt, vooral omdat de veiligheid van de Morandibrug al sinds haar oplevering onderwerp van discussie was onder Italiaanse ingenieurs. Zo zei Antonio Brencich, hoogleraar bouwkunde van de Universiteit van Genua, twee jaar geleden nog in een interview dat het viaduct een pure mislukking was; het gevolg van een aantal rekenfouten.

‘Die brug is een fout die vroeg of laat zal moeten worden vervangen. Ik weet niet wanneer, maar er zal een tijd komen dat de onderhoudskosten hoger worden dan die van vervanging’, zei Brencich in 2016. ‘Eind jaren negentig bedroegen de kosten voor het onderhoud al 80 procent van de originele bouwsom.’

De nieuwe Italiaanse minister van transport, Danilo Toninelli van de Vijfsterrenbeweging, noemde het ongeluk een ‘immense tragedie’, maar wees ook direct met een beschuldigende vinger naar Autostrade per l’Italia (ASPI), de private wegbeheerder die verantwoordelijk is voor het onderhoud van deze specifieke snelweg.

Reddingswerkers zoeken in de puinhopen naar overlevenden. Foto AFP

Onderhoudswerkzaamheden

De topman van ASPI liet dinsdag weten dat het viaduct juist geregeld werd gecontroleerd en dat er geen enkele reden was aan te nemen dat er gevaar dreigde. ‘De brug werd continu in de gaten gehouden, zelfs meer dan wettelijk nodig was’, zei hij. Ook op het moment van het ongeluk vonden er onderhoudswerkzaamheden plaats. Het is onduidelijk of die iets te maken hebben met het uiteindelijke instorten van het viaduct.

De Morandibrug is onderdeel van de A10-snelweg, een van de belangrijkste verkeersaders tussen Italië en Frankrijk en daarom vooral in de zomer veel gebruikt door vakantiegangers. Zij worden de komende dagen geadviseerd zo veel mogelijk binnendoor te rijden – wat volgens kenners zal uitdraaien op een ongekende verkeerschaos in de toch al drukke stad.

Reddingswerkzaamheden bij de ingestorte brug. Foto AFP

Woensdag 15 augustus is het in Italië Ferragosto (Maria Hemelvaart). Dit is een van de belangrijkste feestdagen van het jaar omdat hij al sinds jaar en dag geldt als het startsein van de zomervakantie. Vrijwel iedere Italiaan pakt dan de auto om het warme, broeierige stadsleven te verruilen voor een vakantieoord aan zee.

De Morandi-brug

De 90 meter hoge brug boven Genua is ontworpen door Riccardo Morandi (1902-1989), naar wie de meer dan 1.000 meter lange brug ook is vernoemd. Het gebruik van verstevigd beton was een rode draad in het werk van de Italiaanse ingenieur. De in 1967 geopende brug was een van de eerste tuibruggen in Europa met betonnen wegdelen. Morandi’s kabelbruggen hebben doorgaans slechts één of enkele verbindingspunten, in tegenstelling tot de vele stalen kabels waardoor dit soort bruggen meestal wordt ondersteund. ‘Door het constructietype heeft de brug nauwelijks incasseringsvermogen’, zegt Rob Vergoossen, ingenieur bij Royal HaskoningDHV. ‘Hierdoor kan lokale schade zich snel ontwikkelen tot een grote instorting.’ Vergoossen betwijfelt of deze brug instortte door structureel falen of slecht onderhoud. ‘Uit een recent onderzoek naar duizenden Noord-Amerikaanse bruggen bleek dat de meeste bruggen instorten als gevolg van  extreme omstandigheden, zoals zwaar weer.’

De brug in 2013. Foto Imageslect

Meer beeldmateriaal van het ongeluk in Italië:

In beeld: schade na instorten hangbrug in Genua
Een ravage rest nadat een deel van een vierbaans autosnelweg dinsdag in Genua omlaag stortte tijdens een zware regenbui. Daarbij zijn tientallen doden gevallen. De Morandi-hangbrug is van gewapend beton en bestaat uit drie pylonen, waarvan er een, op de linkeroever van het riviertje Polcevera, in is gestort. Waarschijnlijk viel het grootste gedeelte in de rivier, maar een aantal brokstukken is op huizen terechtgekomen. Ook zouden ongeveer twintig voertuigen in de diepte zijn gestort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.