Temende familie in levende beeldengalerij

Zog van Peer Wittenbols door De Federatie. Regie: Rob Ligthert. Gezien in Plaza Futura te Eindhoven. 20 en 21 maart in Theater Kikker, Utrecht....

RONALD OCKHUYSEN

'Wat doen de dieren met de tijd die overblijft omdat ze niet praten? (...) Wat is het moeilijkste woord voor een mond? Kreeftskeerkring... Popocatepetl?' Kore kijkt Hades met glanzende ogen aan. Hij tuurt, tevreden als hij is met zijn buit, naar de hemel en oppert: 'Alfalfa?

In Zog, het nieuwste stuk van Peer Wittenbols, de huisschrijver van De Federatie, spreken mythische figuren op een alledaagse toon. Hades, god van de onderwereld, oppergod Zeus en Demeter, godin van de vruchtbaarheid, vormen in dit stuk samen met dochter Kore en stokebrand Helios een temende familie. De mannen zijn marchanderende macho's en de vrouwen misbruiken hun alleenrecht op baren om de gevoelens te manipuleren.

Zog is Wittenbols' derde drama op rij dat gaat over een familie. Het is tevens het beste stuk uit de reeks. De conflicten zijn in dit stuk over passie, verraad en manipulatie kraakhelder uitgewerkt. De personages blijken behalve schetsmatige afspiegelingen van grote gevoelens ook geestig of ontroerend te zijn. En de taal die zij spreken verschiet net zo vanzelfsprekend van kleur als een toverbal. Dan weer klinkt poëzie. Dan weer snauwt Demeter haar ex toe: 'Kijk niet zo doordeweeks, sta op en stoot toe, stumper.'

De Griekse mythe over de godin Demeter, wier moederliefde de aarde doet schudden als haar dochter Kore door Hades wordt ontvoerd, is door Wittenbols herschreven als een modern gijzelingsdrama. Maar wie graag grote verbanden legt, zal er ook een stuk over de voortwoekerende oorlogen in herkennen.

Als levensechte beelden staan de hoofdpersonen in het beeldschone decor van Matt Vermeulen. Hij maakte van de plaats van handeling een tempel; een replica van de eeuwige wereld en tegelijkertijd deel van de aardse wereld. In het midden van de tempel legde de vormgever een piepklein meer aan, als een ijkpunt in het strijdperk.

Rondom het water spelen de handelingen zich met groeiende dreiging af. De acteurs spreken er aanvankelijk weifelend, alsof het een inwijdingsritueel betreft, hun teksten. Totdat de onderlinge relaties zoveel wrok losmaken dat botheid en woede de twijfel doen verdwijnen. Als zij niet aan de handeling deelnemen, betrekken de spelers in alle stilte een stek in de beeldengalerij.

Marisa van Eyle, Hans Hoes, Remco Melles, Erik de Visser en vooral Monic Hendrickx als de bekoorlijke èn giftige Kore weten met aangezet realistisch spel personages te verbeelden die door de angst voor eenzaamheid zijn opgejaagd. In deze door Rob Ligthert met precisie geregisseerde voorstelling is zelfs de koning van de onderwereld een slachtoffer van het conflict tussen passie en macht.

Ronald Ockhuysen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden