Televisiecampagne

De gisteravond afgesloten verkiezingscampagne was kort maar hevig. Meer dan ooit speelde de televisie een doorslaggevende rol in de verkiezingsstrijd, niet in de laatste plaats dank zij de continue stroom opiniepeilingen die de campagne een eigen dynamiek gaven....

Het is met name de PvdA die van dit mechanisme lijkt te gaan profiteren. Aan de vooravond van het RTL-lijsttrekkersdebat van 3 januari stond het CDA op 52 zetels in de peilingen en de PvdA op 29. Sindsdien zijn de verhoudingen drastisch gewijzigd.

Het CDA en de VVD waren duidelijk over hun inzet: voortzetting van de centrum-rechtse coalitie zonder de LPF. In minder dan drie weken tijd raakte het CDA van Balkenende twaalf zetels in de peilingen kwijt. Balkenende kreeg het CDA-verhaal over normen en waarden niet overtuigend over het voetlicht. Hij verloor de eerste slag van de nieuwe PvdA-voorman Bos die met succes het gebrek aan daadkracht van het demissionaire kabinet aan de kaak stelde.

In een televisiecampagne is beeldvorming minstens zo belangrijk als de inhoud. De opmerkelijke opmars van de PvdA kan niet alleen worden verklaard uit de programmatische verschillen tussen de PvdA van nu en die van vóór 15 mei 2002. Lijstaanvoerder Bos is er echter in geslaagd over te brengen dat de PvdA weer luistert naar de kiezers en bereid is te leren van de fouten die in het verleden zijn gemaakt.

Had Bos bij het begin van zijn campagne, gegeven de beroerde uitgangspositie van de PvdA, nog een positief woord over voor GroenLinks en de SP, al snel maakte de PvdA-leider duidelijk dat hij in de eerste plaats streeft naar een coalitie met het CDA. SP en GroenLinks, die liever oppositie voeren dan onder het juk van het CDA door te gaan, kwamen zo sneller dan zij konden vermoeden buiten spel te staan. In de strijd om de macht spelen zij geen rol meer. Het zou bijna doen vergeten dat vandaag geen regering, maar een volksvertegenwoordiging wordt gekozen.

Dit kan niets meer veranderen aan het beeld dat de verkiezingen een nek-aan-nekrace zijn geworden tussen PvdA en CDA. Het verbieden van peilingen om een 'eerlijker' verkiezingsstrijd mogelijk te maken, lijkt in het tijdperk van internet weinig zin te hebben. Zo'n verbod kan vermoedelijk makkelijk worden ontdoken. Relativering van de peilingen is wel geboden. Vanavond zal ongetwijfeld opnieuw blijken dat de voorspellende waarde ervan altijd betrekkelijk blijft. Alle reden dus om de gang naar de stembus te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.