Teleurstelling overheerst na stemmen in Indonesië

De kandidaat van de hoop, 'Jokowi', wordt tegen-gewerkt door zijn partij-leidster, de machtige Megawati Soekarnoputri.

De financiële wereld is niet blij met de uitslag van de Indonesische verkiezingen. De beurskoersen duikelden donderdag met 3 procent, en ook de koers van de rupiah kreeg een klap. De investeerders hadden ingezet op een klinkende overwinning van Joko 'Jokowi' Widodo, de populaire, heldere en business-vriendelijke gouverneur van Jakarta. Maar hij stelde behoorlijk teleur en is er de kater.


Het 'Jokowi-effect' blijkt minder sterk dan iedereen had verwacht. Zijn partij PDI-P wordt weliswaar de grootste, maar blijft ver achter bij de voorspellingen. Eén angst die de investeerders hebben is dat Indonesië nu terugvalt in ouderwets politiek gemarchandeer. Door de tegenvallende uitslag zal Jokowi coalities moeten gaan smeden om mee te mogen doen aan de race om het presidentschap. De grote vraag is hoe onafhankelijk Jokowi daaruit tevoorschijn komt. Blijft hij zichzelf trouw, of wordt hij een 'marionet' van de koningin van zijn partij, de ex-president Megawati Soekarnoputri?


De campagne maakte een fundamenteel probleem duidelijk: partijleidster Megawati en haar dochter Puan Maharani maken de dienst uit. Zij houden de politieke macht in eigen hand en Jokowi heeft als het erop aan komt niets te vertellen. Hij mag alleen de stemmen binnenhalen.


'Zij hadden voluit reclame moeten maken op het moment dat ik mijn kandidatuur bekendmaakte, maar dat deden ze niet', zei Jokowi. 'Wij kregen niet eens een budget om te adverteren. Pas drie dagen voor de verkiezingen veranderde dat.' Dat was te laat: zijn tegenstanders hadden toen al drie weken de tijd gehad om hem van alle kanten aan te vallen. De schade daarvan was niet in drie dagen te verhelpen.


Het blijkt allemaal nog veel erger. In de media verschenen donderdag berichten dat de twee gehuurde campagnevliegtuigen waren gereserveerd voor Megawati en haar dochter. Ook dat was een 'marketingfoutje'.


De PDI-P is kortom nog steeds wat het altijd is geweest: een vehikel voor de macht van ex-president Megawati, dochter van Soekarno. Zij voert de onderhandelingen met mogelijke coalitiepartners. Zij zoekt ook de kandidaten uit voor het vice-presidentschap. Pas aan het einde mag Jokowi uit drie kandidaten kiezen. Hij heeft het laatste woord, heet het, maar niet meer dan dat.


Jokowi kan de verwachtingen alleen waarmaken als hij de vrije hand krijgt om zijn politiek te bepalen en zijn kabinet samen te stellen. Hij heeft als gouverneur van Jakarta wonderen verricht. Hij pakt problemen aan die onoplosbaar werden geacht, en doet dat met een helderheid en een frisheid die hem tot ver buiten de stad tot een fenomeen heeft gemaakt. Hij is anders: hij maakt geen deel uit van het politieke establishment, hij sjoemelt niet met de wet, en doet niet aan handjeklap. Hij is in zijn rechtlijnigheid een held van het volk geworden, dat hoopt dat hij als president eenzelfde grote schoonmaak kan houden. Maar dat valt, na de gebeurtenissen van deze week, nog te bezien.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden