Tel ook de zegeningen van een recessie

De economische crisis is minder erg dan menigeen schetst. Alleen jammer dat de wereldhandel inzakt...

AMSTERDAM De deprimerende superlatieven die klinken rond de recessie, versterken die alleen maar. Er valt veel af te dingen op het inktzwarte beeld dat het kabinet en ook de media van de economie schetsen.

Er is een schreeuwende behoefte aan werknemers – vooral in de zorg, het onderwijs en bij de overheid. Grote bedrijven zoals Shell, KPN, Unilever, Ahold en Imtech maken flink winst. Bij de zwijgende meerderheid van ondernemers gaan de zaken goed. En consumenten hebben meer te besteden.

Jammer is alleen het terugvallen van de wereldhandel, waardoor de Nederlandse economie dit jaar met 3,5 procent krimpt. Op zich een ongekend percentage, maar 2007 en 2008 hadden uniek hoge plussen. De terugval van 3,5 procent zet de Nederlander slechts terug naar de zomer van 2007. Hoe rijk voelde u zich toen? Zo rijk bent u aan het eind van dit jaar weer – vooropgesteld dat u uw baan houdt, wat voor bijna iedereen zal gelden.

De ernst van de crisis wordt overdreven, vindt topman Niek Hoek van verzekeraar Delta Lloyd. De banken hebben de bodem bereikt, zegt Bert Heemskerk van de Rabobank bij de presentatie van weer een recordwinst voor zijn bedrijf. De steun van overheden aan centrale banken is ‘super gunstig’ voor bedrijven, stelt hoogleraar Kees Koedijk die financiële topmensen enquêteerde.

De crisis prikte de zeepbellen door rond de olie, de rijst, de soja en allerhande andere grondstoffen. De prijzen daarvan werden door speculatie tot een abnormaal niveau opgedreven. Nu zijn ze weer normaal.

Mede daardoor zijn de prijsstijgingen aan de lage kant – de inflatie schommelt de komende tijd rond de 1 procent. Voor veel werknemers zijn loonstijgingen afgesproken die hoger zijn dan die inflatie. De koopkracht gaat voor hen flink omhoog en dat is goed voor de consumptie. En die is weer belangrijk voor de economische groei: ruim eenderde daarvan wordt verklaard door wat mensen uitgeven.

Het midden- en kleinbedrijf maakt zich geen zorgen over de dalende wereldhandel. Deze ondernemers vragen zich vooral af of ze genoeg personeel kunnen vinden. Maar als de rekenaars van het Centraal Planbureau gelijk krijgen, gaan bedrijven de komende twee jaar vijftienduizend werknemers per maand op straat zetten. Daar lijkt het nu totaal niet op. Bedrijven proberen juist hun medewerkers aan zich te binden, desnoods door ze werktijdverkorting te geven. Bovendien is de demografie onverbiddelijk: de arbeidsmarkt wordt krapper door vergrijzing.

En dan zijn er nog de zegeningen van een recessie. Landen die eens in de zeven à tien jaar een flinke crisis hebben, groeien per saldo harder dan omhoog kabbelende economieën. Op de toppen van de conjunctuur lopen bedrijven op hun tenen. Ze innoveren niet, ze zijn alleen maar bezig te voldoen aan de enorme vraag. Denk aan de auto-industrie.

De 20ste-eeuwse econoom Joseph Schumpeter wees er al op dat krimpen louterend werkt, omdat het innovatie stimuleert. Bij laagtij is innoveren noodzakelijk om te overleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden