Tel gewoon tot vijf als je kwaad bent

In het streven naar schoner voetbal ziet de KNVB een speciale rol weggelegd voor de aanvoerders, de hoeders van respect. Een gesprek met drie van hen: een prof, een amateur en een junior.

UTRECHT - Bij de toss zegt Nana Asare altijd tegen zijn collega-prof: 'Succes en een sportieve wedstrijd.' Sport is meer dan winnen of verliezen, zelfs op het hoogste niveau.


Hun overeenkomst is voetbal. In het stadion van FC Utrecht zijn drie aanvoerders bij elkaar. Nana Asare (26) dus, de stille, lachende aanvoerder van FC Utrecht. Dan is daar de lange, welbespraakte marketingmanager Jean-Paul Timp (30) van het tweede elftal van DVVA uit Amsterdam, een club van (oud-)studenten.


Scholier Mohammed Lakbiach is 13 en aanvoerder van C2 van VV Hoograven uit Utrecht, een club met veel spelers van allochtone afkomst. Voor de foto trekken ze hun shirt aan met een aanvoerdersband. Ze geven graag leiding, ieder op zijn manier.


Aanvoerder

Asare: 'Ik ben rustig, schreeuw niet en probeer het team bij elkaar te houden. Eigenlijk hoef ik weinig te doen nu het goed gaat. Iedereen is verantwoordelijk voor zichzelf, waarbij ik nog verantwoording draag voor het team. Bij KV Mechelen was ik ook aanvoerder. Blijkbaar heeft God me gezegend met leidinggevende capaciteiten, maar nederig blijven is belangrijk.'


Timp: 'In de jeugd was ik al aanvoerder. Toen de aanvoerder van het tweede elftal van DVVA stopte, heb ik de rol overgenomen. Je bent bij onze club dan ook aanspreekpunt en betrokken bij sollicitaties van trainers.'


Lakbiach: 'Ik was al eerder aanvoerder. Bij Hoograven nam ik in D2 de band over van een jongen die stopte. Niemand wilde aanvoerder zijn. Ik wilde best de baas zijn, om andere kinderen en de trainer te helpen. Ik speel centraal achterin en ben groot. In ons team speelt één Hollander. De rest is van Marokkaanse afkomst.'


Voorbeeld

Asare: 'We doen met FC Utrecht geregeld sociale projecten. Dan trainen we bijvoorbeeld met jeugd. Als die kinderen de aanvoerder van FC Utrecht zien, denken ze dat je God bent. Als je dan gewoon met ze praat, voelen ze zich vrij. Bij de club spreek ik af en toe apart met de trainer, maar we proberen onze ideeën zo veel mogelijk te delen. Ons publiek kan soms onsportief reageren. Dan is het aan ons om ons sportief te blijven, om te doen wat we leren op de training, hoe moeilijk dat soms ook is.'


Timp: 'Soms probeer ik gedrag van teamgenoten of tegenstanders te corrigeren. Na Almere hebben we afgesproken dat de aanvoerder woordvoerder is, dat we oeverloze discussie met scheidsrechters uit de weg gaan, dat ik eventueel om uitleg vraag op een normale manier. We keren terug naar de essentie: we zijn begonnen omdat we voetbal leuk vinden. Willen we als weldenkende mensen als gekken tekeergaan? Nee toch. We moeten een blijvend signaal afgeven.'


'Eventueel spreek ik ook tegenstanders aan. Wees blij dat er een scheidsrechter is. Behandel de tegenstander als jezelf. Op een sportveld veranderen veel volwassenen weer in kleine kinderen die niet overweg kunnen met hun eigen onkunde. '


Lakbiach: 'Ik let op het gedrag van mijn teamgenoten, ook buiten het veld. Soms schreeuwen ze te veel. Of we maken flauwe grappen, over onszelf of de tegenstander. En ik geef veel complimenten. Dat helpt bij het verbeteren van de sfeer. Ik spreek ook weleens ouders langs de lijn aan.'


Almere

Asare: 'In het betaald voetbal zal het niet snel gebeuren dat mensen het veld oplopen om de grensrechter te schoppen. Wij hebben elkaar op het hart gedrukt dat we ons temperament moeten beheersen. Tel gewoon tot vijf als je kwaad bent. Zonder respect voor elkaar is voetbal een lelijk spel, terwijl het anders het mooiste spel is dat er is. Ik probeer mezelf voor te houden dat de scheidsrechter altijd gelijk heeft zolang hij op het veld staat, ook als hij geen gelijk heeft.'


Timp: 'We hebben vrijwel meteen na de dood van Richard Nieuwenhuizen besloten het weekeinde daarop niet te spelen. Op zaterdag hebben we bij elkaar gezeten, met alle clubs op het complex. We hielden kleedkamersessies. Iedereen kon zijn verhaal kwijt, zowel individueel als per elftal. Lagere elftallen stappen geregeld van het veld omdat ze zich onveilig voelen. We moeten beseffen dat het voetbal zichzelf moet redden. Onze leden zijn soms nogal bijdehand. Iedereen wordt aangespoord na te denken: als je straks thuis bent, vind je jezelf dan nog zo fatsoenlijk?'


Lakbiach: 'Bij de dood van de grensrechter waren Marokkanen betrokken, maar wij worden normaal begroet en normaal benaderd. We hebben bij de club een clip bekeken over het incident. Op een bord in de kantine kon iedereen opschrijven wat hem bezighield. We hebben ook een contract getekend over gedrag. Wie de afspraken schendt, kan worden geroyeerd.'


Voetbal is de kunst van het samenspel

Het initiatief kwam van de oud-aanvoerders Ruud Gullit, Aron Winter, Ben Wijnstekers en Arthur Numan. Door alle negativiteit verdwijnt de schoonheid van het voetbal uit het zicht. Het was de aanleiding om de actie De Aanvoerders te beginnen. De aanvoerder, boegbeeld, verbindingsman met de scheidsrechter. Directeur Guido Albers van Players United, die de zaken behartigt van onder anderen Gullit, Frank de Boer en Ronald Koeman, benaderde de stichting Meer dan Voetbal, die is opgericht door de KNVB, de eredivisie en de eerste divisie. Directeur Edu Jansing: 'Juist aanvoerders moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Gullit en anderen nemen het voortouw.' Op de site deaanvoerders.nl, waarbij alle 65 duizend aanvoerders uit het amateur- en het betaald voetbal zich kunnen aansluiten, staat dat voetbal om samenspel draait. 'Dat is de kracht van onze sport.' De actie vindt plaats in de Meer dan Voetbal Week, die in het teken staat van 'sportiviteit en respect'. Voor dat thema is gekozen na de dood van grensrechter Richard Nieuwenhuizen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden