Tekort werkloosheidsfonds loopt met miljarden per jaar op

Het tekort van het fonds waaruit de WW wordt betaald loopt volgend jaar op tot bijna 12 miljard euro. Dat gat dreigt bovendien met ruim drie miljard euro per jaar te groeien. Om dit tekort te dichten moet het kabinet miljarden algemeen belastinggeld aanwenden, zonder dat de Tweede Kamer hier invloed op kan uitoefenen. Daarvoor waarschuwt de Algemene Rekenkamer vandaag kort voor het Kamerdebat over de begroting van Sociale Zaken.

Premier Mark Rutte praat met vicepremier Lodewijk Asscher, Beeld anp
Premier Mark Rutte praat met vicepremier Lodewijk Asscher,Beeld anp

De Rekenkamer concludeert dat alle sociale fondsen samen dit jaar, voor het eerst in lange tijd, kampen met een tekort. In totaal is dat volgend jaar per saldo 6,7 miljard euro.

Volgens het ministerie van Financiën is er geen reden tot ongerustheid, omdat in de begroting voor volgend jaar rekening is gehouden met stijgende uitgaven om de tekorten op te vullen. Voorspellingen over werkloosheid en daarmee over het aantal WW-uitkeringen worden de laatste jaren echter steeds naar boven bijgesteld. Tussen de inschatting van het ministerie en die van de Rekenkamer zit dan ook wat de WW betreft een verschil van circa een miljard euro ten nadele van de schatkist.

Gepensioneerden en zzp'ers betalen mee
Wetenschappers zien bovendien door het steeds maar weer bijspringen van de overheid de ongewenste situatie ontstaan dat burgers die nooit een WW-uitkering zullen krijgen, zoals gepensioneerden en zzp'ers, er via de belasting toch aan meebetalen. De komende jaren neemt dit waarschijnlijk alleen maar toe.

Vanaf 2020 moeten werkgevers en werknemers samen voor ieder de helft de premies opbrengen waaruit werkloosheidsuitkeringen worden betaald. Die gewenste situatie is ver verwijderd van de huidige en tot 2020 zal daardoor het tekort in het werkloosheidsfonds met miljarden oplopen. Sinds 2009 betalen werknemers geen premie meer voor hun WW-uitkeringen. Vanaf 1 januari 2016 gaan ze dat geleidelijk aan weer wel doen.

Alleen de werkgevers betalen premie en moeten volgend jaar 1,3 miljard euro extra betalen. Maar ondanks die premieverhoging brengen de werkgevers veel te weinig op om alle WW-uitkeringen uit te betalen. Vandaar dat de overheid uit de algemene middelen moet putten om bij te springen.

Kamer heeft weinig invloed
Waar de Rekenkamer de Tweede en Eerste Kamer vooral op wil wijzen is dat die heel weinig invloed heeft op zulke grote en door de crisis oplopende uitgaven als aan de WW. Het kabinet stelt namelijk de premies vast waarmee de sociale fondsen worden gevuld en daarvoor heeft het geen toestemming van de Kamer nodig. Ook al zou het parlement willen dat die premies kostendekkend zijn, dan kan het dat niet met een sanctie afdwingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden