Tekenleraar wil in aangeklede container bij Scheveningen les geven over de zee en wat er aanspoelt Jutterskeet krijgt Robinson-Crusoë-achtige uitstraling

Een strandjutterskeet met een petroleumstelletje om koffie op te zetten. En dan kinderen iets leren over de zee. Tekenleraar Jan van der Veer ziet het helemaal voor zich, op het strand van Scheveningen....

AUKJE VAN ROESSEL

Van onze verslaggeefster

Aukje van Roessel

DEN HAAG

'Bent u de architect?', had een lid van de Haagse Welstandscommissie gevraagd aan Jan van der Veer. 'Stond ik daar tegenover drie dure heren met mijn lullige tekeningen van de strandjutterskeet.'

Overal aan de wand hingen de prachtigste ontwerpen van échte architecten. 'Ik had één velletje met alleen maar de rechthoeken van de zeecontainer die ik voor mijn jutterskeet ga gebruiken. Was ik ook nog het onderaanzicht vergeten, moest er nog precies zo'n zelfde rechthoek bij. Een van die heren vroeg wat dat rare stokje op de container was. De schoorsteen voor mijn petroleumkacheltje, zei ik.'

Een paar jaar geleden had tekendocent Van der Veer (47) geen zin meer in het onderwijs. Hij belandde in de ziektewet en was vervolgens elke dag op het strand te vinden.

'Ik wilde wat anders. Maar wat? Lopend langs het water wist ik het ineens: een strandjutterskeet! Ik ben maf van de zee, heb er verstand van en vind het leuk om met kinderen te werken.'

Van der Veer dacht Het Gouden Idee gevonden te hebben. Hij kon elke dag op zijn geliefde strand zijn, en in de jutterskeet wilde hij kinderen van alles leren over de zee: hoe ze op garnalen kunnen vissen, wat je van aangespoeld hout kunt maken, wanneer het goed juttersweer is. 'Even mijn plannetje indienen bij de gemeente en ik ben er, dacht ik toen.'

Inmiddels is het een paar jaar later, geeft hij weer les op school en weet hij hoeveel weerstand zo'n eenvoudig idee kan oproepen. Maar zijn droom heeft hij niet opgegeven. Volgende week beslist de gemeenteraad van Den Haag eindelijk of hij de strandjutter van Kijkduin mag worden.

'Mijn moeder is een Scheveningse. Haar familie heeft me leren jutten. Eigenlijk op een gemene manier. Als we naar het strand gingen, vertelden ze me dat bij eb achter de strandpalen altijd een luwte ontstaat. Daar vind je inderdaad de meeste munten. Maar zij gooiden er snel zelf geld in.'

Het ideale juttersweer, weet Van der Veer, is harde wind en felle zon. 'Schelpen en dus ook geld komen bij harde wind op een piepklein zandheuveltje te liggen. In het zonlicht glinstert dat. Op zo'n dag zie je al die Scheveningers ineens tegen de zon in over het strand lopen.'

Maar de moderne jutter wacht niet meer op dat soort weer. Die trekt erop uit met zijn metaaldetector, het liefst na een drukke stranddag. 'Het meeste geld vind je een paar meter onder de vloedrand. In de zomer moet je er dan meteen 's avonds bij zijn, anders pakken de mannen van Stadsbeheer 's nachts alles mee met hun tractoren vol magneten. Die lui doen goede zaken.'

De komst van het vijfguldenmuntstuk heeft het jutten lucratiever gemaakt, is Van der Veers ervaring. Een goede juttersdag levert hem zo'n 25 gulden op. 'Met ringen heb ik nog niet zo'n geluk gehad. Jammer genoeg nog nooit een gouden ring gevonden. Wel veel zilveren ringetjes, van die meiden die er wel vier aan hun hand hebben. Met al die zonnebrand glijden die zo van hun vinger.' Goed jutten is het ook op plekken waar jonge stelletjes liggen te rollebollen. 'Die letten dan niet op wat er uit hun zakken in het zand valt. Zonder metaaldetector vinden ze het nooit meer terug.'

Geld vinden is leuk, maar Van der Veer is toch het meest trots op een helm die hij ooit van het strand opraapte. Harbour of Dover staat erop. 'Die helm is in Engeland van iemands hoofd afgevallen en ligt nu hier. Dat vind ik leuk.' Ook aan de rooftocht op het strand, toen in de jaren tachtig een containerschip vlak voor Scheveningen verging, heeft Van der Veer goede herinneringen. 'De duindorpers jatten alle wasmachines van het strand. Die verstopten ze in de duinen, want jutten is eigenlijk illegaal. Ik ging met mijn dochter voor het hout. Heb ik thuis een hele schutting van gebouwd.'

Het avontuur bij de Welstandscommissie kostte Van der Veer ruim vierhonderd gulden. Het was het hem wel waard, ook al kreeg hij de dure heren niet voor zijn plan gewonnen. 'Een architect had me aangeraden de container te bekleden met aangespoeld hout. Dat zou mijn jutterskeet een Robinson Crusoë-achtige uitstraling geven. De eerste juttersarchitectuur in Nederland, had hij nog gezegd.'

Van der Veer moet daar nog om lachen. Zelf zou hij niet op zo'n omschrijving zijn gekomen. Hij laat de artist impression zien die hij ervan heeft gemaakt. Het ziet er amateuristisch uit. De Welstandscommissie was er dan ook niet voor geporteerd. Maar de Haagse wethouder P. Noordanus trok zich niets van het negatieve advies aan.

De Welstandscommissie was echter niet de enige hobbel die moest worden genomen. Ook de ondernemers in Kijkduin zijn tegen de komst van de jutterskeet. Hun voorzitter, W. Beringen, heeft al laten weten dat Van der Veer niet gek moet opkijken als zijn keet binnen de kortste keren in brand vliegt.

'Die Beringen wil graag de macht over Kijkduin houden. Hij is bang dat Van der Veer hier straks voor een appel en een ei op het mooiste plekje zit. En dat de keet toch gas, water en licht krijgt. Maar ik wil alleen maar jutterskoffie serveren, gemaakt op mijn petroleumstelletje.' En zelf gestookte jenever, grinnikt Van der Veer later om Beringen nog wat te pesten, bang als die is voor concurrentie van de jutterskeet voor de gewone strandtenthouders.

Zijn keet zal zeker mensen trekken, denkt Van der Veer. 'Op het strand heb je een paar categorieën mensen. Trimmers, daar moet ik het niet van hebben, die hollen hard voorbij. Verliefde stelletjes, die vinden zo'n keet misschien wel romantisch. Mensen in een dip, die kunnen lekker bij mij komen lullen. En gezinnen met kinderen natuurlijk. Ouders vinden het prachtig als hun kinderen wat kunnen leren en worden bezigghouden.'

Ook voor gehandicapten wil Van der Veer zijn keet openstellen. 'Er komen speciale matten, die we kunnen uitrollen voor rolstoelen. En ook aparte rolstoelen met dikke banden, die zo het water in kunnen. Dat idee had ik achter de hand willen houden. Om Beringen de volle laag te kunnen geven tijdens de raadsvergadering. Je hebt iets tegen kinderen en je doet ook niets voor gehandicapten, had ik tegen hem willen zeggen.'

Maar Van der Veer denkt dat deze truc niet meer nodig is. De wethouder steunt zijn idee. En de meerderheid in de raad lijkt ook gecharmeerd van zijn plan en niet onder de indruk van het verzet van Beringen. 'Ik hoop dat het van de zomer zo ver is. Naast mijn juttersbestaan zal ik ook docent moeten blijven. Maar ik ben hier toch gelukkig mee. Ik ga mijn laatste twintig, dertig jaar goed besteden. Ik sta op de landkaart en kan een heleboel kinderen gelukkig maken.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden