Column

Tegenwoordig zijn er in filmland niet zo veel iconen meer

Er zijn actrices die voor actrice spelen en er zijn actrices die zijn geboren voor het vak.

Isabelle Huppert in de film Elle.

Van actrices die voor actrice spelen zijn voorbeelden te over, maar liever noem ik de namen van vrouwen die echt zijn geboren voor dit Mooie Malle Vak. Ditmaal geen gezeur over mijn moeder; niemand zo dood als een dode toneelspeelster. Zoals ook - nog doder - Sarah Bernhardt, Fien de la Mar, Edwige Feuillère en Bette Davis.

Laat ik me beperken tot nog levende duizendpoten als Judi Dench, Meryl Streep, Helen Mirren, Cate Blanchett. Nou, beperken... Ik kan wel aan de gang blijven: Naomi Watts, Kate Winslet, Juliette Binoche, allen filmcoryfeeën die van huis uit degelijke toneelspeelsters zijn.

In de volksmond heet het dat dit slag toneelspelers in de huid van een ander kruipt, een kwalificatie die in theaterkringen nogal eens wordt aangevochten. Daar is het juist de kunst het te spelen personage zich onder jóúw huid te laten nestelen.

Over de volksmond gesproken, bovengenoemde Meryl Streep werd nog al eens beticht - de laatste tijd goddank minder - van 'maniertjes'. Ik ben hierover meer dan eens in woede ontstoken, maar tegen vooroordelen leg je het altijd af. Zoals de legendarische Ko van Dijk vaak werd aangewreven dat hij een 'schmieracteur' zou zijn geweest die om de haverklap in extravert gebral losbarstte. Nu refereer ik toch weer aan een overledene, maar de manier waarop deze rasacteur broer Andrej in de Drie Zusters speelde, was van een ingetogen verfijning. Bovendien betekent schmieren niet je aanstellen, maar op het toneel onderlinge, voor het publiek onzicht- en hoorbare grapjes maken. Ook zijn en waren er acteurs (Jos Brink, s) die net iets te demonstratief schmieren en daarover zelf in geproest uitbarsten, opdat het publiek meeproest: een beproefde, maar goedkope komediantentruc.

Naast actrices die dankzij hun talent sterren zijn, wemelt het van sterren die tijdens het veroveren van het film- en televisiefirmament hebben leren 'acteren', zoals Angelina Jolie c.s. Vroeger hadden we tenminste Audrey Hepburn (s)! Maar al heeft deze gedistingeerde, hartveroverende Bambi aan het eind van haar loopbaan nog weleens een karakterrol gespeeld, het grootste succes had ze als Audrey. Hetzelfde geldt voor tegenpool Sophia Loren. Uitschieters als Una giornata particolare ten spijt, was en bleef de rondborstige Italiaanse voornamelijk een volkse seksbom. Wist Marilyn Monroe (s), met wat hulp, het eigen Dasein op het witte doek doeltreffend te ironiseren, Brigitte Bardot niet.

Tegenwoordig zijn er in filmland niet zo veel iconen meer; ook Scarlett Johansson is een uitstekende actrice. Nu maken popsterren furore, Madonna (bijna exit), Lady Gaga (hopelijk gauw ook) en Beyoncé (mag nog even blijven).

Genoeg buitenlandse dames. Wie zijn bij ons degelijke actrices die toch een breed publiek weten te trekken? Loes Luca, die ik onlangs zag excelleren in In de ban van Broadway, Lies Visschedijk, op het toneel zowel als op welk doek dan ook, Monic Hendrickx, idem. Tjitske Reidinga. En Carice van Houten, die, behalve filmrollen, zeer authentieke toneelprestaties heeft geleverd.

Waar had ik deze lange inleiding voor nodig? Voor de allergrootste van dit moment, de Française Isabelle Huppert. Wás ze het al meteen in haar hartverscheurende debuut in La Dentellière, in Elle, als getroubleerde, onderkoelde overleefster, is ze het weer: een geboren actrice.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden