Tegenlicht was voornamelijk #verbinden en #schouderseronder

Minireportages over zes uiteenlopende mensen die hun eigen steentje bijdragen. Toch is er een maar.

Beeld de Volkskrant

'Een opblaaszebra,' antwoordde Christian Lucas, op de vraag wat het raarste was dat hij uit het water had gevist.

Lucas tuft sinds hij is afgekeurd met zijn bootje door de sloten en grachten van Oudewater. Hij ruimt de rotzooi van anderen op. Lucas was zondagavond een van de vijf 'uitdagers en aanpakkers' in de gelijknamige aflevering van Tegenlicht. Een van de talloze 'mensen die het land maken', zoals de voice-over ze introduceerde. De afgelopen maanden kon iedereen die mensen aanmelden; de tv-uitzending was in feite niet meer dan een steekproef, een paar druppeltjes uit het mer à boire van inspirerende types.

Een still uit Tegenlicht

Geweldig

Het resultaat was een serie minireportages over zes uiteenlopende mensen die ieder op hun eigen manier hun steentje bijdroegen. Christian dus, en verder Dave, die plastic recyclede, Martijn met zijn schoenenfabriek waar langdurig werklozen konden terugkeren in het arbeidsproces, Tutku en haar Wageningse ontmoetingsplaats, Suna die bejaarden aan het dansen kreeg en Clara en Sjaak, bedenkers van de Voedselbank en inmiddels volle bak bezig met een nieuw, kleinschaliger Gaarkeukenproject. Allemaal roerend enthousiaste, met geen duizend bezuinigingen cynisch te krijgen mensen van het soort dat ervoor zorgt dat je gemoed zich langzaam volzuigt met schaamte over je eigen nietsdoen. Zo'n aflevering waar je instemmend van aan het knikken blijft.

Ja, wat geweldig dat Dave instructiefilmpjes op internet gooide zodat mensen overal ter wereld zelf plastic konden recyclen. En ja Martijn, winst heeft inderdaad meer dimensies dan geld verdienen. En verdomd als het niet waar is, Sjaak: ook ik heb moeite met de ongelijke verdeling en ook ik heb er een hard hoofd in dat het goed komt. Knikkerdeknik, een hondje op de hoedenplank.

Morele leegte

Er was een maar. Er is altijd een maar. Deze school in het grenzeloze optimisme dat de portretjes ademden. Prachtig hoor, burgers die het land maken - Mark Rutte zal enthousiast hebben zitten knikken bij zoveel hands on mentality in veertig minuten. Maar in welk land wordt het opvissen van zwerfvuil en het te eten geven van minder bedeelden niet als een plicht van de overheid beschouwd, maar als een kans voor initiatiefrijke individuen? Al die positiviteit en al die indrukwekkende projecten zijn niet zelden een direct gevolg van de morele leegte bij anderen, maar die ietwat zure conclusie bleef achterwege: deze avond was er voor #verbinden, #kansenpakken en #schouderseronder.

Tegenlicht graaft vaak diep. En wie diep graaft, stuit nogal eens op een fundamentele misstand, een onafwendbare ramp of een duister toekomstbeeld. Eens in de zoveel tijd is er iets, iets kleins dat nu eens niet het slechtste doet vermoeden. Een verhaal over de geweldige burgemeester van Palermo bijvoorbeeld, twee maanden geleden nog bij Tegenlicht, of de aanpakkers en uitdagers van gisteravond. Verhalen als matrixborden langs de afrit richting de totale depressie, waarop in knipperend wit licht te lezen staat: U wanhoopt te snel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden