PEILING

'Tegengeluid moet van de menigte komen'

Peiling Anti-jihadpropaganda We moeten online net zo actief zijn als terroristen met hun geraffineerde propaganda, vindt anti-terreurcoördinator van de EU Gilles de Kerchove. Is dat een goed idee?

De Franse overheid heeft woensdag een anti-jihadvideo op de nieuwe website stop-jihadisme.gouv.fr gezet. Beeld null
De Franse overheid heeft woensdag een anti-jihadvideo op de nieuwe website stop-jihadisme.gouv.fr gezet.

Erik Kessels van reclambureau KesselsKramer in Amsterdam:

'Nee, ik zie hier niets in. Totale onzin! Het idee dat we via internet moeten terugslaan is absurd, zeker als de overheid er het initiatief voor neemt. Ik zie al voor me hoe eerst een commissie gaat bepalen wat er moet gebeuren. Zo'n campagne gaat niemand omarmen, geen strijder laat zich erdoor afschrikken. En bij IS zullen ze het alleen maar als een compliment zien: waanzinnig dat er in Europa hele commissies mee bezig zijn!

'Of ik niets kan verzinnen, als ik totale vrijheid krijg? Misschien wel, maar ik weet niet of dat zou willen. Ik zie veel meer in campagnes die ontstaan vanuit de menigte, zoals na de aanslagen op Charlie Hebdo. Achter de tekst 'Je suis Charlie' zat geen plan, maar iedereen pikte het op. Dat is veel krachtiger.'

De Franse overheid heeft woensdag een anti-jihadvideo op de nieuwe website stop-jihadisme.gouv.fr gezet. In de video worden de beloften van IS vergeleken met de rauwe waarheid. Eerst kleurige propagandabeelden van een meute dansende strijders, met daaroverheen de tekst: ‘Ze zeggen: kom een familie stichten met een van onze helden.’ Even later zwart-witbeelden van huilende kinderen en vluchtelingenkampen, ondersteund door onheilspellende klanken en de tekst: ‘In werkelijkheid zal je je kinderen grootbrengen in oorlog en terreur’.

Branding consultant Roland van der Vorst:

'De militaire impact van terroristische aanslagen is gering, maar daar gaat het terroristen ook niet om. Het gaat hun om de narratieve impact: het verhaal dat ze ermee vertellen, de angst die ze ermee verspreiden.

'Ik ben een groot voorstander van tegenverhalen. Sterker nog, ik vind het vreemd dat die nog zo weinig worden gebruikt. Wij moeten eigen verhalen tegenover hun verhalen zetten. Hoe? Dat zou je moeten onderzoeken. Misschien via internet, maar misschien ook op andere manieren. Het zal ook verschillen per doelgroep. Om te voorkomen dat jongeren radicaliseren heb je een ander verhaal nodig dan om te voorkomen dat geradicaliseerde moslims de wapens grijpen.

'Of de overheid de afzender moet zijn? Dat denk ik niet, dat werkt averechts. Je moet een andere spokesperson hebben, iemand die geloofwaardig is voor de doelgroep. Op de achtergrond kan de overheid best een rol spelen.'

Beatrice de Graaf, hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht:

'Dit is geen nieuw idee. Er wordt door terrorisme-experts al heel lang gepraat over zulke zogeheten counter narratives. De vraag is altijd: wie maakt ze? Als de overheid het doet, krijg je misschien een soort vuurwerkspotje van Postbus 51.

'Bottom-up werkt dan beter. Japanners hebben onlangs met z'n allen IS belachelijk gemaakt op Twitter. Ze stuurden foto's rond van strijders met Mickey Mouse-oren aan hun bivakmutsen en van James Foley die meedeed aan de ice-bucket-challenge. Met zulke absurde fotocollages houd je misschien geen jihadist tegen, maar ze ondermijnen wel de angst en vergroten de weerbaarheid.'

Massapsycholoog Jaap van Ginneken:

'Wat deze man zegt, is naïef. Hij doet alsof het een fluitje van een cent is om tegengeluid te laten horen. Alsof je even een paar indringende boodschappen tegen jihadisme maakt en daarmee het probleem oplost. Dat is niet zo. Schotel je potentiële jihadi's een anti-jihadboodschap voor, dan valt die boodschap natuurlijk in dorre aarde.

'Ik denk dat we een fase eerder moeten ingrijpen, in de fase waarin jonge moslims vervreemd raken van de samenleving waarin ze leven. Die vervreemding moet je zien tegen te houden, bijvoorbeeld door heel duidelijk op te treden tegen discriminatie. Want als jongeren het gevoel krijgen dat ze niet welkom zijn, niet gelijk behandeld worden, dan staan ze open voor extremisme.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden