Nieuws Tegenbegroting

Tegenbegroting van linkse partijen: btw moet omlaag en uitkeringen omhoog

De btw-verhoging moet worden teruggedraaid en het eigen risico in de zorgverzekering moet gehalveerd. Het minimumloon en alle uitkeringen, zoals ook de AOW, moet met 2,5 procent extra worden verhoogd. De lonen in de zorg, het onderwijs en bij de politie moeten omhoog.

Lilian Marijnissen, Lodewijk Asscher en Jesse Klaver tijdens het Klimaatdebat in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Met deze maatregelen willen de drie linkse oppositiepartijen GroenLinks, SP en PvdA de lagere inkomens te hulp schieten. Samen dienen zij vandaag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen een tegenbegroting in. ‘Samen’, zegt SP-leider Lilian Marijnissen, ‘laten we zien dat je voor hetzelfde geld andere keuzes kunt maken. Investeren in een hoger minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen bijvoorbeeld.’

GroenLinks, SP en PvdA komen niet met voorstellen om het begrotingsoverschot, dat voorzien wordt, op te souperen. ‘Daar komen we tijdens het debat nog wel mee’, zegt PvdA-leider Lodewijk Asscher, ‘we laten nu zien dat ook andere keuzes gemaakt kunnen worden.’ Ook een investeringsfonds ontbreekt daarom in de tegenbegroting. De afgelopen tijd werd zo’n fonds in Den Haag geopperd omdat de overheid nu geld toe krijgt bij staatsleningen.

Het gaat bij de tegenbegroting om een verschuiving binnen de door het kabinet voorgestelde begroting. De drie partijen willen de belastingen in totaal voor 6,3 miljard euro verlagen. De belastingen gaan voor het bedrijfsleven en de hogere inkomens met hetzelfde bedrag omhoog.

Lage btw-tarief

De drie partijen willen 3,1 miljard euro besteden om het zogenoemde lage tarief in de btw weer te verlagen van 9 naar 6 procent. Daarmee willen GroenLinks, SP en PvdA de door hen gewraakte verhoging van dat tarief op 1 januari dit jaar ongedaan maken. De lastenverlichting gaat hier zowel naar burgers, 2,3 miljard euro, als naar bedrijven, 0,8 miljard euro.

De haalbaarheid van de voorgestelde btw-verlaging is echter twijfelachtig, meldt het Centraal Planbureau (CPB). ‘De Belastingdienst voorziet grote uitvoeringstechnische problemen bij deze maatregel’, schrijft het CPB in de doorrekening. Asscher betwijfelt dit. ‘Als die belasting op 1 januari omhoog kan, kan die ook omlaag. Maar de problemen bij de Belastingdienst zijn wel enorm lastig.’

De drie oppositiepartijen trekken 2 miljard euro uit voor extra verhoging van salarissen in de publieke sector. ‘Wij kiezen ervoor te investeren in de mensen die belangrijk werk doen voor ons allemaal, in plaats van verlaging van de winstbelasting voor grote bedrijven en multinationals’, zo schrijven zij. Jesse Klaver van GroenLinks vindt het ‘mooi’ dat het kabinet in de Troonrede nu ook aandacht heeft voor de publieke sector. ‘Maar ze verbinden er nog geen conclusies aan. Dat doen wij wel voor de zorg, de politie, de sociale advocatuur en de jeugdzorg.’

Het minimumloon moet volgens de voorstellen op 1 januari met 2,5 procent extra worden verhoogd. Dat geldt dan ook voor de sociale uitkeringen omdat die aan het minimumloon zijn gekoppeld, zoals de AOW. Dit voorstel kost 1,1 miljard euro.

Eigen risico 

Het eigen risico in de zorgverzekering willen de drie partijen halveren. Nu moeten volwassenen de eerste 385 euro zelf betalen als zij een beroep doen op medisch-specialistische zorg – afgezien van de huisarts – voordat de zorgverzekering de rekening vergoedt. De verlaging met 195 euro kost volgens het CPB 2 miljard euro. Dat betekent overigens dat dit bedrag via de premie betaald moet worden die alle volwassen Nederlanders betalen omdat zij verplicht zijn een zorgverzekering af te sluiten. De premie wordt dan dus hoger voor alle volwassen Nederlanders.

De partijen willen de voorgestelde verhoging van de belasting op aardgasverbruik met 4 cent schrappen. Dit is een lastenverlichting voor zowel burgers als bedrijven. Gezinnen profiteren voor 300 miljoen euro, bedrijven voor 200 miljoen.

De dekking voor de leuke maatregelen zoeken de drie partijen vooral bij het bedrijfsleven en bij de hogere inkomens. Ze willen de vier tarieven in de belastingheffing handhaven en dus niet overgaan naar twee tarieven, zoals het kabinet wil. Mensen met inkomens boven de 35 duizend euro betalen dan meer belasting, in totaal boekt het CPB 1,4 miljard euro in. Mensen met maximaal 102 duizend euro spaargeld gaan minder belasting betalen, mensen met meer vermogen meer belasting. Per saldo levert dit 1,8 miljard euro op. Via verhoging van de vennootschapsbelasting wordt het bedrijfsleven voor 3,8 miljard euro aangeslagen.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën presenteerde dinsdag zijn Miljoenennota aan de Tweede Kamer. Dit zijn de belangrijkste kabinetsplannen voor 2020. 

Wie wil weten wat de vooruitzichten voor de eigen portemonnee zijn, kan met deze rekentool uitvogelen hoe het volgend jaar staat met de koopkracht.

In 2020 moet het echt gaan gebeuren. Na jaren van zuur en tegenvallend zoet, moet iedereen er volgend jaar op vooruitgaan: met gemiddeld 2,1 procent. Dat zou neerkomen op een van de hoogste koopkrachtstijgingen van deze eeuw. Dit verwacht het Centraal Planbureau na doorrekening van de begroting van het kabinet voor 2020.

Minister Hoekstra: om het land klaar te maken voor een toekomst waarin ‘ons verdienmodel op de lange termijn onder druk staat’, gaat het kabinet vanaf volgend jaar tegen lage rente miljarden euro’s lenen om te investeren in ‘duurzame economische groei’.  

Onze stijlredacteur keurt de outfits op Prinsjesdag, met glansrollen voor de koninklijke barbarossa en de koningins kiekeboob.

Premier Mark Rutte ontvangt op Prinsjesdag traditiegetrouw de schrijvende pers voor een groepsgesprek in het Torentje. Dertien kritische vragen over een kabinet dat nu het geld laat rollen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden