Tegen het vergeten

Wat hebben The Beach Boys, Grand Funk Railroad, Harry Belafonte, Miles Davis, Wyclef Jean en Creedence Clearwater Revival gemeen?..

En waarom passen Led Zeppelin, Lucinda Williams, Robert Palmer en vooral Moby in hetzelfde rijtje?

Het antwoord is dat ze allemaal een of meer liedjes hebben opgenomen die ooit, in een ver verleden, door de grote muziekjager Alan Lomax zijn vastgelegd.

Veel van die liedjes - House of the Rising Sun, Midnight Special en Stagolee - zijn sindsdien uitgegroeid tot klassiekers. Van sommige anderen weet amper iemand nog dat ze oorspronkelijk door Lomax voor het grote Amerikaanse liedboek zijn vastgelegd om te voorkomen dat ze zouden worden vergeten.

The Beach Boys hadden in 1966 een grote hit met Sloop John B. Allemaal aan boord, zongen ze: onbekommerd sjorden de bandleden aan de zeilen van een vrolijk bootje, al kreeg Brian Wilson er kennelijk snel genoeg van en smeekte hij de kapitein of hij naar huis mocht.

Echte Beach Boys-zoutwaterdromen zou je denken, maar eigenlijk was het nummer een bewerking van een volksliedje van de Bahama's, dat al in 1935 door Lomax op Cat Island werd vastgelegd in een versie van de Cleveland Simmons Group, waarna het via onder andere Harry Belafonte en het Kingston Trio bij Al Jardine van The Beach Boys terechtkwam.

Vreemder nog waren de omzwervingen van Black Betty. Lomax legde de song in 1933 vast in de Central State Farm in Texas, waar het werd gezongen door James 'Iron Head' Baker en andere gevangenen. Black Betty was de koosnaam voor de zweep waarmee de gevangenen er soms van langs kregen. Heel veel later viel Black Betty in de handen van het Amerikaanse one-hit-wonder-groepje Ram Jam, dat er in 1977 een pophit mee scoorde door de stampende beat nog vetter aan te zetten.

De grootste pleibezorger voor Lomax is Moby. Voor Play, het album waarmee hij de wereld overtuigde, sampelde Moby drie nummers van Lomax' Southern Folk Heritage serie. Wie Joe Lee's Rock, Sometimes en Trouble So Hard hier in de originele, uit 1959 stammende versie hoort, zal moeten toegeven dat de biologerende swing al aanwezig was voordat Moby de opnamen naar zijn hand zette.

De erven Lomax (hij overleed in juli van het vorig jaar) hadden lange tijd een haat-liefde verhouding met al die nieuwe versies van de oude opnamen. Ze hebben nu kennelijk hun aarzelingen overwonnen. Gelukkig maar.

Popular Songbook is een fascinerende collectie, die prachtig laat horen hoezeer de hedendaagse popmuziek schatplichtig is aan het verleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.