Tegen extremisme helpt geen enkel raketschild

MET EEN paar vrienden heb ik onlangs een nieuwe synagoge opgericht, zo nieuw dat we nog geen plaats van samenkomst hebben en een ruimte moesten huren om Chanoeka te kunnen vieren....

Wat mij trof in die tekst was hoe vanzelfsprekend hij was voor zowel de schrijver als de lezer: we vieren Chanoeka en wel in een buurtkerk, tot ziens.

Religieuze tolerantie in de Verenigde Staten komt me haast voor als een wonder. Ik weet dat religieuze onverdraagzaamheid hier ook bestaat, maar het is niet de norm. De norm is dat onze dakloze synagoge in Maryland Chanoeka kan vieren in de plaatselijke kerk en niemand dat raar vindt.

De norm is dat het orkest van mijn dochter, waarin Aziatische Amerikanen de boventoon voeren, een uitvoering beëindigde met een Chanoeka-medley. De Latijns-Amerikaanse concertmeester gaf een prachtige solo ten beste. En niemand die liever het oude, vertrouwde Jingle Bells had willen horen.

Dat brengt mij op de videoband met Osama bin Laden, die vorige week is vrijgegeven. Het huiveringwekkende aan de band was niet zozeer Bin Ladens opschepperij over de massamoord, maar de onbekende Saudische sjeik die naast hem zat en zo instemmend bleef knikken bij alles wat Bin Laden zei, en die hem verzekerde dat in de moskeeën in Saudi-Arabië de reacties op de terroristische acties 'zeer positief' waren.

Met Bin Laden is het afgelopen. Maar er zijn nog duizenden van deze kruiperige sjeiks die sympathiseren met zijn religieus totalitarisme. En wij hebben zelfs nog geen begin gemaakt met het bedenken van een strategie om hen op andere gedachten te brengen.

Iedereen vraagt zich af: welk land zullen de Verenigde Staten nu gaan aanvallen? Irak? Somalië? Belangrijker is de vraag: hoe ontkrachten we de ideeën van deze sjeik en Bin Laden, die zich, sprekend over een massamoord, steeds beriepen op Allah?

Dat is in de eerste plaats een taak voor de moslims zelf, waarvoor sommigen zeer gemotiveerd zijn. Zij willen graag een taal en een leiderschap die de islam kunnen hervormen op een wijze die haar beter doet aansluiten op moderne ontwikkelingen, pluralisme en religieuze verdraagzaamheid.

Een jonge Pakistaans-Amerikaanse vrouw stuurde mij een e-mail naar aanleiding van een column waarin ik mij afkeurend had uitgelaten over het religieus totalitarisme. Ze schreef: 'U verwoordde de opvattingen van mijzelf en van, voor zover ik weet, veel Amerikaanse moslims. Het stemt mij alleen droevig dat niet meer moslims in de openbaarheid treden om de zelfde waarheid te verkondigen: dat het hoog tijd is voor een islamitische Verlichting (ik geef de voorkeur aan ''Verlichting'' boven het door u gebruikte ''hervorming'').'

De volgende avond zag ik op het tv-station Al Jazeera een debat over dit onderwerp. De Arabische journalist Ahmad Sarraf vroeg: 'Waarom kennen wij geen verdraagzaamheid?' De retoriek van de haat wordt gepredikt van alle kansels en in alle schoolboeken. We hebben de VS niet nodig om tussenbeide te komen en ons te leren hoe we moeten geloven, maar wel hebben we iets nodig dat ons dwingt onze leer, die oproept tot extremisme, te wijzigen.'

Zal er een moslimleider opstaan om iets te doen met deze gevoelens of zullen ze allemaal hun snor drukken, in de hoop dat de storm wel weer gaat liggen? Zullen de Verenigde Staten deze kwestie van pluralisme en verdraagzaamheid bespreken met hun moslim-bondgenoten of zullen zij hun snor drukken zolang er olie blijft stromen?

President George Bush kondigde een paar minuten voor de uitzending van de videoband met Bin Laden aan dat hij het ABM-verdrag opzegt (om een raketschild te kunnen bouwen). De nadruk die hij legde op het raketschild deed me denken aan een man wiens huis in brand was gestoken door de buurjongen. De man belde een loodgieter, omdat dat de enige was wiens telefoonnummer hij kon onthouden.

Een raketschild? Hartelijk dank. Zonder religieuze verdraagzaamheid en pluralisme zal geen muur hoog genoeg zijn en geen raketschild veilig genoeg om de VS te beschermen tegen de volgende golf menselijke raketten die worden afgevuurd door die onbekende sjeik of zijn volgelingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden