Tegen de dynamiek van de kritiek is zelfs spindoctor Jansma kansloos

De toon is gezet, zei de bondscoach na een televisie- interview over Nederland-Bulgarije. Het debat over de speelwijze is begonnen. Deel 2

Als het gebruikelijke tv-interview met Hans Kraay jr. is afgelopen, na de geflopte wedstrijd tegen Bulgarije, zegt Bert van Marwijk met een geërgerde blik dat de toon is gezet - een juiste constatering en een belangrijk moment in de voorbereiding van Oranje op het EK.


Aan het slot van het interview confronteert Kraay de bondscoach voorzichtig met kritiek van Marco van Basten in de uitzending van SBS 6. De zender verkeert in een crisis, maar heeft voor dit soort gelegenheden een droomkoppel gestrikt. Ruud Gullit is de andere analyticus.


Samen vegen ze zaterdag de vloer aan met Van Marwijk, de samenstelling van zijn selectie, de speelwijze en natuurlijk de opstelling. Vooral Van Basten trekt van leer. Als twee Europese voetballers van het jaar puntsgewijs en uitvoerig de zwakke plekken van Oranje analyseren en daarbij de coach niet sparen, twee weken voor de wedstrijd tegen Denemarken, kunnen we gerust spreken van een pikante situatie, helemaal als een van die twee de voorganger is van Van Marwijk.


De heren van de tv zijn er vroeg bij dit jaar. Zondagavond kreeg Van Marwijk er ook van langs in Studio Voetbal. Presentator Jack van Gelder, een onverbeterlijke optimist, is zo'n beetje de enige die het nog ziet zitten met Oranje. De rest van het gezelschap denkt op grond van een mislukt wedstrijdje tegen Bulgarije dat het deze zomer nóóit meer goed komt en wekt de indruk dat de bondscoach ze persoonlijk iets heeft aangedaan. Inderdaad, de toon is gezet. Zo gaat dat nu eenmaal. Op de bondscoach wordt geschoten. Alle voorzorgsmaatregelen zijn nutteloos.


In 2004 stond tijdens het EK in Portugal plotseling een man achterin de zaal gebaren te maken als bondscoach Dick Advocaat aan het woord was. Het zag er ontzettend grappig uit. De man was Eef Brouwers, een journalist met een grote staat van dienst.


Voordat hij op verzoek van Advocaat als 'communicatieadviseur' aan de staf van het Nederlands elftal was toegevoegd, had Brouwers alle uithoeken van de journalistiek verkend. Hij werkte onder meer bij de NOS - het Journaal en Studio Sport - en was hoofdredacteur van het Nieuwsblad van het Noorden. In de tweede fase van zijn loopbaan was hij hoofd voorlichting van Philips en directeur van de Rijksvoorlichtingsdienst.


Wie als RVD-directeur door de pers is belaagd vanwege de achtergrond van de vader van Máxima beschikt over de nodige ervaring, maar de missie van Brouwers in Portugal mislukte volkomen. De jacht van de media - en vooral van de commentatoren aan de tafels van praatprogramma's - is nu eenmaal onstuitbaar. Brouwers trof het ook niet dat Advocaat tegen alle adviezen in op zijn hotelkamer al die programma's terugkeek, tot diep in de nacht, en achter elke boom, hoe klein ook, een vijand zag staan.


Ook Bert van Marwijk is niet te benijden, om de woorden te gebruiken die Ruud Gullit ooit over zichzelf sprak als trainer van Feyenoord. Het ergste moet nog komen. Tegen de dynamiek van de kritiek is zelfs de begenadigde spindoctor Kees Jansma volkomen kansloos. Terugvechten is zinloos en maakt de zaak alleen maar erger. Laat ik deze discussie alsjeblieft niet aangaan, zei Van Marwijk zaterdag toen de speelwijze van Oranje ter sprake kwam, maar het was al te laat, hij zat er al middenin.


Het tweejaarlijkse nationale debat is begonnen. De commentatoren en analytici staan klaar. Louis van Gaal, Ronald de Boer, Danny Blind, Boudewijn Zenden, Wim Kieft, Youri Mulder, Pierre van Hooijdonk, Ronald Waterreus, Kenneth Perez, Jan van Halst, Ron Jans, Gertjan Verbeek en Leo Beenhakker hebben hun posities ingenomen - en dat zijn alleen nog maar de huurlingen die de NOS tijdens het EK inzet.


Van Marwijk beëindigde na de wedstrijd tegen Bulgarije een kort betoog over het spel en het doelpunt van Van Persie met een veelzeggende opmerking: 'Ze zullen het er wel niet mee eens zijn.' Dat was het beste deel van zijn analyse. Ze zijn inderdaad terug en ze zijn het er inderdaad niet mee eens.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden