Teeven stuurt aan op botsing met senaat

Het kabinet houdt vast aan de bezuiniging op de rechtsbijstand. Hoewel de voltallige oppositie mort, stond staatssecretaris Teeven woensdag in de Tweede Kamer niet open voor concessies. Toch zijn de plannen nog niet in beton gegoten, want de Eerste Kamer is kritisch en daar heeft de oppositie meer macht.

DEN HAAG - Vanaf 2018 wil het kabinet jaarlijks 85 miljoen euro besparen op de rechtsbijstand, onder andere door in te zetten op eerstelijnsrechtshulp via het Juridisch Loket. Advocatenbijstand wordt pas vergoed als de rechtzoekende kan aantonen dat deze noodzakelijk is.


In november paste Teeven enkele plannen aan na debat met de Kamer. Ditmaal liet hij zich door tegengeluiden niet overtuigen. 'Ik constateer dat een meerderheid in de Tweede Kamer mijn uitgangspunten lijkt te steunen', aldus de staatssecretaris. Tot driemaal toe zei Teeven dat 'toegang tot het recht bieden niet hetzelfde is als de toegang tot het recht betalen.' Dat die toegang er voor iedereen moet zijn, daar zijn coalitie en oppositie het over eens, maar ze verschillen van mening over het faciliteren ervan. 'Toegang is belangrijk, maar hoeft niet onbegrensd te zijn', zegt de VVD-fractie. 'Er blijft ruim 400 miljoen beschikbaar', benadrukte Ard van der Steur. Jeroen Recourt (PvdA) vindt de plannen 'aanvaardbaar'.


De oppositie daarentegen denkt dat de rechtsstaat in het geding komt. 'De toegang tot het recht wordt bemoeilijkt', aldus Jan de Wit (SP). 'Als het al moet, dan veel langzamer en geleidelijker,' zei Liesbeth van Tongeren (GroenLinks). CDA-Kamerlid Marga van Toorenburg sloot zich daarbij aan. 'Teeven wil versterking van de eerstelijnsrechtshulp. Tegelijkertijd voert hij grote bezuinigingen door. Dat gaat niet samen.'


Ook de constructieve oppositiepartijen D66 en ChristenUnie hebben hun bedenkingen. Dat is riskant voor Teeven, want hij heeft de gedoogpartijen nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer. 'Ik kom klem te zitten tussen beide Kamers', gaf hij toe.


Opmerkelijk is dat de senaat al over het voorstel heeft gesproken. Die liet zich onlangs tijdens een debat over de staat van de rechtsstaat kritisch uit over het voorstel. GroenLinks diende toen een motie in waarin stond dat toegang tot de rechter het leidend principe dient te zijn bij een aanpassing van de rechtsbijstand. Ook de SP kwam met een motie waarin de regering werd verzocht haar plannen te heroverwegen. Hoewel Teeven deze laatste motie ontraadde, werden ze beide aangenomen.


Het gaat dus krap worden. Wil de staatssecretaris zijn wetsvoorstel door de Eerste Kamer loodsen, dan zal het kabinet concessies moeten doen aan de gedoogpartijen óf steun moeten zoeken bij de PVV. PvdA-leider Diederik Samsom liet gisteren echter weten niet langer met die partij te willen samenwerken vanwege Wilders' houding ten opzichte van Marokkanen. Teeven maakt zich vooralsnog niet al te veel zorgen: 'Het wordt passen en meten, maar het is te snel om op basis van een motie in de Eerste Kamer de bezuinigingen te laten varen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.