Tederheid in het wilde regenwoud

Ook in Zijn verborgen bestaan, de nieuwe roman van Peter Carey hebben de personages een ongrijpbare identiteit, maar gaandeweg bouwt hij met meesterhand twee karakters op....

De nieuwe roman van Peter Carey, Zijn verborgen bestaan (His Illegal Self), heeft een vliegende start. In een razend tempo maken we kennis met de 7-jarige Che Selkirk, die bij zijn grootmoeder in een appartement aan New Yorks Park Avenue woont. Oma noemt haar kleinzoon overigens consequent Jay. Het jaar is 1972. Che’s ouders, revolutionaire studentenactivisten, worden sinds een reeks gewapende acties door de FBI gezocht. Hij heeft zijn vader nooit gezien en werd door zijn moeder verlaten toen hij twee was.

Dan staat ze op een dag zomaar voor zijn neus. Hoewel hij zich uiteraard niets meer van haar herinnert, ‘herkent’ Che haar meteen. Hij stapt dan ook zonder aarzeling met haar in een bus richting ‘Philly’, al heeft hij geen idee wat dat is. Als hij vraagt of hij haar ‘moeder’ mag noemen, en zij antwoordt dat hij haar met ‘Dial’ kan aanspreken, accepteert hij dat.

Maar anders dan Dial aanvankelijk beloofde, blijkt Philadelphia niet het einddoel van de reis te zijn. Voor hij het weet zit Che in een vliegtuig naar de westkust en uiteindelijk belanden hij en Dial via Oakland en Seattle in een miezerig hutje, ergens in het regenwoud van Queensland in Australië.

Op dat moment – we bevinden ons dan enkele tientallen bladzijden in het boek – verschuift het perspectief van Che naar Dial en wordt een flink aantal gebeurtenissen duidelijk. Dan komt ook aan het licht hoe knap Carey gedurende de eerste hoofdstukken vanuit de beleving van een kind heeft geschreven, dat uiteraard een heleboel niet begrijpt.

Zo wordt, althans voor de lezer, al vroeg duidelijk dat Dial helemaal niet Che’s moeder is, dat zij hem wel naar haar toe wilde brengen, maar dat moeder Susan Selkirk eerder die dag bij de explosie van een zelfvervaardigde bom om het leven is gekomen. Via kameraden uit Susans linkse beweging ontvangt Dial, eigenlijk Anna Xenos geheten, geld, identiteitsbewijzen en vliegtickets, zodat zij en de jongen zich in een hippiegemeenschap down under kunnen vestigen.

Als de twee hoofdpersonen eenmaal in Australië zijn beland, neemt het tempo van de gebeurtenissen af en worden stap voor stap, aan de hand van flashbacks, de talloze witte plekken in het verhaal ingekleurd. Zorgvuldig bouwt Carey uit een reeks grotere en kleinere gebeurtenissen twee karakters op. Dit gaat gepaard met voortdurende wisseling van vertellersstandpunt, waarbij we de gebeurtenissen nu eens door de ogen van Che, dan weer door die van Dial bekijken. Het is in deze proeve van karakterisering en perspectiefwisseling, dat de grote kwaliteit van de roman zit.

Al Peter Careys boeken worden bevolkt door bedriegers, vervalsers, fantasten, mensen die hun eigen werkelijkheid verzinnen, die de wereld en zichzelf opnieuw uitvinden. Mensen met een ongrijpbare identiteit. Zijn verborgen bestaan sluit naadloos bij de rest van Careys oeuvre aan. Noch Che noch Dial zijn wie ze lijken of wie ze geacht worden te zijn. Che’s beeld van zijn ouders is niet meer dan een mythologie. Die mythologie wordt onder meer belichaamd door zijn zorgvuldig gekoesterde ‘papieren’, die onder meer blijken te bestaan uit een reeks knipsels uit kranten en tijdschriften: artikelen over zijn ouders.

De vrouw van wie hij blijft denken, wil blijven denken, dat ze zijn moeder is, is gruwelijk eenzaam en was net bezig haar leven richting te geven via een aanstelling als docente aan het befaamde Vassar College, toen Che haar pad kruiste. Dial heeft de grootste moeite met haar nieuwe rol. Is zij een moeder? Wordt dit haar nieuwe leven, hier in de Australische wildernis?

Gaandeweg beginnen beide hoofdpersonen hun weg te vinden in hun nieuwe situatie. De verhouding tussen Che en Dial verdiept zich. Er ontstaat zoiets als genegenheid en zelfs liefde.

Dit proces – dat het grootste deel van de roman beslaat – speelt zich af tegen de achtergrond van een hippiegemeenschap. . Carey, die in de jaren zeventig zelf in een dergelijke gemeenschap heeft geleefd, beschrijft de personages en verwikkelingen in al hun verhelderende, kleinzielige details.

In Zijn verborgen bestaan is het hippiedom een fascinerend decor, net als de wildernis van het Australische regenwoud, met buldogmieren, dichte latanastruiken en tropische stormen. Tegen dit dikwijls vijandige decor vertelt Carey een verrassend teder verhaal.

Hans Bouman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden