'Techniek leren uit een boekje valt niet mee'

Zij was leraar van het jaar 2012. Een jong techneutje zal maar een juf hebben die zich niet interesseert voor techniek. 'Dan ben je mooi de sjaak.'

'Als mijn raketbus af is, dan vlieg ik weg, heel ver van hier', zegt Brammetje Baas in de gelijknamige kinderfilm. Het drukke mannetje denkt op school eindelijk 'echte dingen' te gaan leren, maar moet alleen maar stilzitten. De meester weet zich er geen raad mee. 'Hij is voortdurend met andere dingen bezig', klaagt hij.


Een jong techneutje zal maar een meester of juf hebben die zich niet interesseert voor techniek. 'Dan ben je net als Brammetje mooi de sjaak', zegt Ellen Emonds (29) van basisschool de Bonckert in Boxmeer. In oktober werd Emonds door de Onderwijscoöperatie verkozen tot leraar van het jaar 2012. Ze geeft, naast haar werk als juf van groep 6-7, nascholing in wetenschap en techniek aan collega-leraren. 'De houding van de leerkracht is allesbepalend in het enthousiasmeren van kinderen voor techniek.'


Het kabinet wil meer geld en aandacht besteden aan techniek in de opleiding tot basisschoolleraar. Om een tekort op de arbeidsmarkt te voorkomen, moet de komende jaren een grote groep jongeren worden geënthousiasmeerd voor technische beroepen.


De leraar moet volgens Emonds leren om de onderzoekende houding van het kind te bevorderen. 'Dan gaan de leerlingen zich verwonderen en voelen ze zich betrokken.' Dus als in een kringgesprek blijkt dat de waterleiding bij een leerling thuis kapot is, dan maakt ze daar een technische les van. Dat moet de kinderen ervan bewust maken dat techniek overal is. 'Dan realiseren ze zich dat ze 's morgens tegen de drol van hun vader aankijken omdat de wc niet doortrekt. Dan zijn ze wel bereid om zelf over oplossingen na te denken.'


Zolang de leerdoelen niet uit het oog worden verloren, is Emonds groot voorstander van creatief lesgeven. En uitgerekend techniek vraagt om onorthodoxe lesmethoden. 'Het valt niet mee om techniek uit het boekje te leren.'


Vaak hoort Emonds dat collega's geen tijd hebben voor uitgebreide techniekles. Ze voelen zich gebonden aan voorgekauwde methoden en de bijbehorende boekjes. Helemaal als de politiek aandringt op meer aandacht voor rekenen en taal, zijn ze geneigd daar krampachtig aan vast te houden. Techniek schiet er dan al snel bij in.


Verbinden met andere vakken is het toverwoord. Door vakken te verbinden win je tijd en maak je lessen betekenisvol. 'Als het bij aardrijkskunde over een vulkaan gaat, maak dan ook een vulkaan!', zegt Emonds. 'Dan vergeten ze nooit meer hoe die werkt. Of reken uit hoeveel water wordt bespaard bij een kapotte waterleiding.'


Emonds snapt dat het voor veel leerkrachten moeilijk is om een eigen methode te vinden voor de techniekles. Daarvoor is een schoolleiding nodig die ruimte geeft om dat te ontwikkelen en vertrouwen heeft in de leerkrachten en leerlingen. De bijscholing helpt de leraren, die vaak 'onder lichte dwang van hun onderwijsinstelling aanwezig zijn', bij het loslaten van vaste methoden.


Ze krijgen geen kant en klare ideeën voorgeschoteld. 'We leren ze geen hefboomprincipe of proefjes met magnetisme', zegt Emonds. 'Maar we helpen leraren hoe ze techniek in alledaagse klassituaties kunnen gebruiken.'


Dat bijscholen hoognodig is, blijkt wel uit Emonds' eigen ervaring. Tien jaar geleden begon ze met de pabo. Gevraagd naar het niveau van de techniekles die zij toen kreeg, moet ze het antwoord schuldig blijven. 'Dat zegt genoeg, lijkt me.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden