Techblog - Twitter gaat reclamegelden delen met gebruikers

Nieuws, geruchten, tweets en andere tijdingen uit de wereld van de technologie, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant.

Beeld thinkstock

31 augustus 2016, 3:23

Inkomsten delen

Twitter gaat de reclame-inkomsten delen met gebruikers die video's uploaden, zo laat het bedrijf dinsdag weten. Socialmediabedrijven zoals Twitter, Facebook, Snapchat en YouTube concurreren hevig om de populaire gebruikers die filmpjes uploaden. De populaire video's zijn voorzien van reclame en brengen flink wat geld in het laatje van de bedrijven.

Twitter betaalt al een vergoeding aan media- en productiebedrijven, zoals CBS Corp, om video's met reclame te promoten. Gewone gebruikers krijgen die opties nu ook, laat Twitter weten.

YouTube was een van de eerste bedrijven die zijn gebruikers liet meeprofiteren van reclame-inkomsten op veel bekeken video's. Ook Facebook timmert met Facebook Live flink aan de weg om gebruikers te verleiden meer filmpjes te maken en te delen. De reclame-inkomsten op video zijn voor het bedrijf lucratiever dan losse advertenties.

Twitter is van plan om 70 procent van de reclame-inkomsten van video's met gebruikers te delen. YouTube, dat in handen is van Google, deelt 55 procent van de inkomsten met zijn leden.

Beeld anp

30 augustus 2016, 11:56

Apple-event op 7 september

'Zie je op de 7de'. Met deze uitnodiging heeft Apple de datum van de jaarlijkse september-conferentie in San Francisco bekendgemaakt. Op het evenement op 7 september worden waarschijnlijk de nieuwe iPhone 7, iPhone 7 Plus en nieuwe Apple Watch gepresenteerd.

Zoals gebruikelijk doen er al vele geruchten de ronde over de specificaties van de nieuwe apparaten. De camera's zouden worden verbeterd en het geheugen wordt mogelijk uitgebreid tot maximum van 256GB. Ook zouden de toestellen stof- en spatwaterdicht zijn.

De presentatie wordt live uitgezonden om 18:00 uur - Nederlandse tijd.

Tim Cook bij de lancering van de iPhone 6 in september 2014. Beeld EPA

29 augustus 2016, 20:31

Google komt met game-festival

Google houdt volgende maand een eigen game-festival. Op het Indie Games Festival zijn dertig spellen te zien. Maandag maakte Google bekend welke.

Een van de games is A Matter of Murder, waarin de speler door te puzzelen moet proberen een moord op te lossen. De verhaallijn verandert bij elke keer spelen. Wie AR Zombie speelt, moet in de echte wereld jagen op zombies. De manier van spelen is te vergelijken met Pokémon Go.

Bij Armor Blitz vecht een tankeenheid van mangameisjes tegen het kwaad. In 1979 Revolution moet de speler de islamitische revolutie in Iran zien te overleven, de keuzes bepalen hoe het spel verloopt. Er zitten ook games tussen die er simpeler uitzien, zoals Bit Bit Blocks en ThreeSwipes.

Het Indie Games Festival is op 24 september in techhub San Francisco. Het is bedoeld als promotie voor de Google Play Store.

25 augustus 2016, 10:28

Zelfrijdende taxi's pikken klanten op


Zelfrijdende personenwagens kennen we inmiddels. Hoog tijd voor de zelfrijdende taxi. De eerste zelfrijdende taxi's ter wereld hebben donderdag hun eerste klanten opgepikt. Op een bedrijventerrein van zes vierkante kilometer in Singapore wordt een beperkte test gehouden met een select aantal klanten. Zij kunnen één van de zes beschikbare auto's met behulp van een app oproepen. Ze krijgen dan een gratis ritje waarbij de auto zelf rijdt. Er is voor de veiligheid nog wel een menselijke chauffeur aanwezig die de systemen in de gaten houdt.

Het bedrijf NuTonomy, dat voortkomt uit de Amerikaanse universiteit MIT, heeft de primeur. Het doel van de test is volgens het bedrijf vooral om te kijken hoe het publiek op de zelfrijdende auto's reageert. 'In het begin wel een beetje eng om te zien hoe het stuur zelf beweegt', aldus een van de klanten in een filmpje van het bedrijf. Op den duur moeten zelfrijdende auto's ervoor zorgen dat er minder auto's op de weg komen, zegt operationeel directeur Doug Parker tegen persbureau AP. Ze kunnen namelijk gemakkelijker worden gedeeld.

NuTonomy mag dan de primeur hebben, de concurrentie ligt niet ver achter: over een paar weken wil concurrent Uber een vergelijkbare proef starten in de Amerikaanse stad Pittsburgh. (TK)

Beeld YouTube

25 augustus 2016, 6:11

'YouTube wordt sociaal netwerk'

YouTube mag dan verreweg de grootste en populairste videowebsite ter wereld zijn, de manieren om met je abonnees te communiceren zijn vrij beperkt. Veel populaire YouTubers kiezen daarom voor andere sociale netwerken als Facebook, Twitter en Snapchat om hun fans op de hoogte te houden van de laatste gebeurtenissen. Google, de eigenaar van YouTube, lijkt daar nu verandering in te willen gaan brengen. Volgens VentureBeat is YouTube volop bezig met de ontwikkeling van een nieuwe functie, genaamd Backstage, waarbij gebruikers behalve video's ook foto's, teksten, links en peilingen met hun gebruikers kunnen delen.

Het is dus eigenlijk een soort Facebook binnen YouTube. De berichten van Backstage verschijnen op omgekeerd chronologische volgorde in aparte tabbladen op het kanaal van de gebruiker. Abonnees zien ze verschijnen in hun feed en kunnen notificaties ontvangen bij nieuwe foto's of berichten van hun favoriete YouTubers.

Als Backstage aanslaat zal YouTube transformeren naar een platform met eenzijdige communicatie en een passieve rol voor de ontvanger naar een sociaal netwerk waar beide partijen een actieve rol spelen en rechtstreeks met elkaar kunnen communiceren. Dat zou niet alleen een revolutionair keerpunt voor de videosite zijn, maar ook een belangrijk moment voor Google, dat er eerder met Google+ niet in slaagde om iets substantieels tegenover concurrenten als Facebook te zetten. (TK)

Beeld anp
Beeld epa

24 augustus 2016, 14:26

Hype Pokemon GO is alweer voorbij(?)

Nog steeds aan het overwegen om Pokemon GO te gaan spelen uit angst de boot te missen? Hou maar op met zorgen maken: de boot is al weer omgekeerd.

Dat maken analisten in elk geval op uit dalende cijfers van het aantal downloads, dagelijks actieve gebruikers en tijd die aan het Pokemon-jagen wordt besteed. Liefst drie marktonderzoekers, Sensor Tower, SurveyMonkey en Apptopia, signaleren de dalende trend, zo meldt financieel persbureau Bloomberg op gezag van een analist van Axiom Capital Management. Ook de belangstelling in andere vormen van augmented reality neemt af.

Niet iedereen is al bereid om Pokemon GO af te schrijven. 'Wacht nondeju een minuutje voor je Pokemon GO ten grave draagt', klaagt de techsite BGR. De gebruikersstatistieken zijn nog steeds onbehoorlijk hoog, vindt BGR, ook als het gemiddeld dagelijks gebruik van 100 naar 60 procent is gedaald.

Het nieuws over het einde van hype leidt wel tot allerlei heerlijke woordspelingen, zoals "iedereen zegt Pokemon NO" en de game heeft 'gepicachud' (gepiekt). (PvA)

Hoe je een 28-jarige kunt ontvoeren anno 2016. Beeld Imgur

24 augustus 2016, 13:26

Google straft sites met irritante ads

Websites die op mobiele sites al te opdringerige advertenties tonen zijn gewaarschuwd. Google heeft aangekondigd dat deze sites voortaan mogelijk lager zullen gaan verschijnen op de pagina met zoekresultaten in Google's zoekmachine. Grote pop-ups, banners die de site overlappen en advertenties die de hele site bedekken voordat de bezoeker verder kan klikken (zogenoemde interstitials) zorgen volgens Google namelijk voor een minder goede gebuikerservaring voor smartphonegebruikers.

Pop-ups die om wettelijke redenen worden getoond, zoals cookiemeldingen, gelden niet als verstorend en zullen volgens Google dan ook geen negatieve gevolgen hebben voor de ranking in de zoekmachine.

In de meeste gevallen zal de negatieve invloed van grote advertenties op de zoekresultaten te verwaarlozen zijn, omdat het slechts één van de vele factoren is die door het algoritme worden meegenomen. (TK)

Beeld Google

24 augustus 2016, 9:54

Wereldwijde web is 25 jaar! ...of niet?

Wie elke dag op Facebook zit, heeft geen excuus meer om een verjaardag te missen. Maar wat als Facebook zelf iemand vergeet te feliciteren? Dan doet het sociale netwerk het alsnog, maar dan op de verkeerde dag. Daar leek het in elk geval op, toen Facebook gisteren het 'wereldwijde web' feliciteerde met zijn 25ste verjaardag. Maar 'het www' was helemaal niet jarig, aldus diens 'vader'. 'Hoe komen ze nou weer bij 23 augustus', vraagt de Brit Tim Berners-Lee, die geldt als de grondlegger van het wereldwijde web, zich af op Twitter.

Volgens Berners-Lee is Facebook te laat met zijn felicitatie. Niet een paar dagen, maar twee jaar. Het www is volgens hem begonnen in 1989, toen hij een voorstel stuurde naar het Europese onderzoeksinstituut CERN voor een systeem dat later zou uitgroeien tot het internet zoals wij dat nu kennen.

Maar ook wanneer je de eerste dag dat het wereldwijde web publiekelijk toegankelijk was als uitgangspunt neemt, klopt de door Facebook aangehaalde datum niet, schrijft The Guardian. Dat was wél in 1991, maar niet op 23 augustus. Dat zou namelijk op 6 augustus zijn geweest. Toch een paar weken te laat dus...

De datum 23 augustus zoemt al jaren rond, maar niemand weet waar die vandaan komt. (TK)

Beeld Facebook

20 augustus 2016, 11:49

Facebook-app voor 21 jaar en jonger

Facebook was oorspronkelijk bedoeld als een app voor studiegenoten. Het sociale netwerk heeft nu een app gelanceerd die terug gaat naar die basis: Lifestage. Die app, vooralsnog alleen in de Verenigde Staten beschikbaar, is alleen goed te gebruiken voor mensen tot 21 jaar. Wie ouder is, krijgt alleen zijn eigen profiel te zien. Dat is omdat de app zich specifiek op (middelbare) scholieren richt.

In Lifestage maken gebruikers een eigen profiel aan door filmpjes te maken van bijvoorbeeld hun favoriete eten, muziek en huisdier. Geen tekst, maar beeld dus, geheel zoals de Snapchattende jeugd dat tegenwoordig gewend is, schrijft TechCrunch. Elkaar rechtstreeks berichtjes sturen zoals in Facebook Messenger is er ook niet bij; gebruikers kunnen alleen (een deel van) hun profiel bij een vriend laten tonen als ze aandacht willen.

Het is nog niet bekend of Lifestage ook naar Nederland komt. Eerst maar eens afwachten of de app aanslaat. Facebook heeft tot nu toe slechte ervaringen met het uitbrengen van zelfstandige apps. Poke, Slingshot, Paper en Notify flopten en Messenger werd uiteindelijk geïntegreerd in de bestaande Facebook-app. (TK)

19 augustus 2016, 10:39

Kwaliteitsfilter op Twitter

Gebruikers van Twitter kunnen vanaf nu een nieuwe instelling gebruiken waarmee spam en andere ongewenste berichten uit de tijdlijn worden gefilterd.

De nieuwe optie is te vinden onder een nieuwe 'Instellingen'-knop op de tab met notificaties. Er is ook een mogelijkheid toegevoegd om alleen meldingen te ontvangen van twitteraars die je daadwerkelijk volgt.

Wat Twitter precies wil bereiken met het nieuwe filter wordt niet vermeld, maar het lijkt een antwoord te zijn op de kritiek die het sociale netwerk de laatste jaren steeds meer krijgt over spam en beledigingen. Twitter zou daar onvoldoende tegen optreden.

Twitter maakt overigens naar eigen zeggen ook werk van het aanpakken van terroristische accounts. Sinds februari van dit jaar zijn er 235 duizend van deze accounts verwijderd, en sinds juni vorig jaar zijn dat er in totaal 360 duizend. (TK)

17 augustus 2016, 11:24

Echte Pokéball tegen je knar

Pokémon GO-spelers die vinden dat ze nog niet genoeg voor gek lopen, hebben een aantal mogelijkheden om daar verandering in te brengen. Zo heeft het start-upbedrijf Gestigon software ontwikkeld die de gameplay van de populaire app combineert met Google's VR-bril Cardboard en bewegingssensoren. Dat betekent dat je niet langer hoeft te swipen om een Pokéball te gooien, maar dat je daadwerkelijk gooibewegingen maakt om de virtuele wezens te vangen. Ook het pakken van Pokéballs doe je met je handen, schrijft Techcrunch. Omdat de software niet officieël is goedgekeurd door Niantic, de maker van Pokémon GO, ziet de interface er net even anders uit dan in de app. Pluspunten voor de karaoke-versie van het themalied van de Pokémon-tekenfilmserie in het filmpje hieronder.

Gaat het maken van handbewegingen je nog niet ver genoeg? Dan is er ook nog de 'echte' Pokéball die het Amerikaanse bedrijf GamerReality heeft ontwikkeld. Deze bal fungeert als een soort controller voor de app: je gooit ermee naar de Pokémon die in de app op je scherm verschijnen. De app registreert vervolgens de manier waarop je gooit. Dat werkt ongeveer op dezelfde manier als de gezichtsfilters op apps als Snapchat, zo schrijven de makers op Kickstarter. Je hoeft de bal overigens niet per se steeds op de weg of in het water te gooien: het maken van een werpbeweging is volgens de makers voldoende. De bal werkt overigens ook als oplader - geen overbodige luxe voor een app die je batterij opslurpt alsof het spaghetti is.

Voor 35 dollar (plus 15 dollar verzendkosten) kun je de Pokéball aanschaffen- mits het Kickstarter-project slaagt natuurlijk. Met nog 42 dagen te gaan, is er een kleine 10 duizend dollar opgehaald; het doel is 25 duizend dollar. Als Niantic het product niet goedkeurt (die kans is aanzienlijk, vermoeden wij) kunnen mensen hun geld terug vragen. Krijgt u binnenkort dus een échte Pokéball tegen uw knar, dan weet u waar die vandaan komt. (TK)

Beeld YouTube

17 augustus 2016, 10:40

Bitchfight Siri en Cortana

Spraakassistenten zijn soms net mensen. Dat willen Apple en Microsoft je in elk geval doen geloven. In de nieuwste commercial van Microsoft is spraakassistent Cortana in elk geval net zo kattig als echte vrouwen soms kunnen zijn. Apple's iPad Pro geeft een feestje en de Surface Pro 4 van Microsoft is aanwezig. 'Wat vieren we eigenlijk?', vraagt het Microsoft-apparaat met de stem van Cortana. 'Dat ik een computer ben geworden, net als jij', antwoordt de iPad Pro met de stem van Siri. 'Dus je hebt nu meer rekenkracht?' vraagt Cortana. 'Nee, ik heb alleen een toetsenbord gekregen.' Waarop Cortana allerlei elementen van een 'echte computer' opnoemt en Siri tenslotte verzucht: 'Misschien was dit feestje toch niet zo'n goed idee.'

Met de commercial reageert Mircosoft op een reclame van Apple, waarin de iPad Pro wordt voorgesteld als een tablet die in een computer is geëvolueerd, omdat er een inklapbaar toetsenbord bij zit. Daar is Microsoft het duidelijk niet mee eens. En uiteraard klinkt Cortana in het filmpje menselijker dan de echte spraakassistent, terwijl Siri robot-achtiger is gemaakt.

Het is niet voor het eerst dat Microsoft en Apple elkaar via reclamefilmpjes de maat nemen, maar wel de eerste keer dat er 'bitchende' spraakassistentes in de strijd worden gegooid. Het wachten is op een antwoord van Apple / Siri. The bitch fight is on. (TK)

Beeld YouTube

17 augustus 2016, 7:39

Ford zonder stuur, gaspedaal en rem

Ford zal in 2021 op grote schaal een zelfrijdende auto te kunnen fabriceren voor chauffeurloze taxidiensten. Dat maakte de Amerikaanse autobouwer dinsdag bekend.

De zelfrijdende Ford krijgt geen stuur, gaspedaal of rem. Hiermee zal de Ford gaan rijden op een zogenoemde Level 4-schaal. Dat is een hogere mate van autonomie dan bij bijvoorbeeld Tesla Autopilot het geval is.

De auto zal hiermee kunnen gaan rijden in vooraf door Ford gedefinieerde gebieden. Ford verwacht dat taxi's zonder chauffeur de taximarkt in het komende decennium gaan domineren. De autobouwer breidt zijn aanwezigheid in Silicon Valley fors uit, onder meer via de bouw van een – jawel - eigen campus in Palo Alto. De personeelsomvang zal daar komend jaar verdubbelen. Verder wordt geïnvesteerd in start-ups die Ford aan de benodigde technologie kunnen helpen.

Een test-Ford Beeld Ford

16 augustus 2016, 9:29

Google gaat strijd aan met Skype en Face

De nieuwe videochatdienst Duo, die Google eerder dit jaar aankondigde, wordt de komende dagen beschikbaar. Met Duo wil Google de concurrentie aangaan met diensten als FaceTime en Skype in de toch al overvolle markt voor videochatdiensten.

Duo maakt gebruik van telefoonnummers en is niet gekoppeld aan het Google-account van de gebruiker. Daarmee volgt Google het voorbeeld van concurrenten als Apple (FaceTime), Microsoft (Skype) en Facebook (WhatsApp) die eerder al telefoonnummers gebruikten om te groeien.

Een ander kenmerk van Duo, dat andere diensten niet hebben, is Knock Knock. Daarmee krijgen ontvangers al een beeld van de video te zien alvorens het videogesprek te accepteren. De app werkt ook met een slechte verbinding en is daarmee geschikt voor gebruik in bijvoorbeeld ontwikkelingslanden. (ANP)

12 augustus 2016, 10:10

SAP blieft geen hondenvoer meer

'Eat your own dog food' is een leidend principe in de techwereld. Dus gebruiken alle werknemers van Microsoft Windows en Office en de Google-mensen Google Docs en Android-telefoons.

Bij SAP lijken ze uitgekeken op hun eigen hondenvoer.

Dat valt in elk geval op te maken uit een bericht van Reuters, dat meldt dat het Duitse softwarebedrijf, groot in systemen voor human resources (ouderwets: personeelszaken) en klantenbeheer, ophoudt met de jaarlijkse beoordeling van zijn 80 duizend werknemers. SAP levert andere bedrijven juist computerprogramma's voor de jaarlijkse performance reviews.

Die beoordelingen zijn volgens SAP te duur, te tijdrovend en demotiverend. 'Mensen vinden feedback fijn en kunnen ook tegen harde kritiek, maar ze klappen dicht zodra je ze een score geeft', vertelt de HR-chef van SAP, Wolfgang Fassnach.

Fassnach zou wat meer Dilbert moeten lezen. (PvA)

Tekenaar Scott Adams steekt al jaren de draak met het verschijnsel van jaarlijkse werknemersbeoordelingen. Beeld Dilbert

11 augustus 2016, 16:20

Google krijgt miljoenenboete van Rusland

De Russische overheid heeft Google een boete gegeven wegens machtsmisbruik. 6 miljoen euro bedraagt de boete van de Federal Anti-Monopoly Service (FAS). Fabrikanten die hun telefoons op Android willen laten draaien moeten aan te veel eisen voldoen, luidt de kritiek.

Ook wordt het hen te moeilijk gemaakt om eigen diensten standaard aan Android toe te voegen, aldus de FAS. Het systeem bevat automatisch applicaties die door Google zijn ontwikkeld. Andere bedrijven zouden daardoor te weinig ruimte krijgen om te concurreren.

Niet alleen in Rusland ligt Google onder vuur. De Europese Commissie klaagde de zoekgigant in juni voor de derde keer in twee jaar tijd aan. Er lopen nu drie Europese zaken tegen het bedrijf. Deze draaien om machtsmisbruik via Android, misbruik van de dominante positie op de online advertentiemarkt en misbruik via een webwinkelvergelijker.

6 miljoen is overigens een verwaarloosbaar bedrag voor Google: het bedrijf verdient dat in een uur.

Beeld anp

10 augustus 2016, 16:00

Game met 18 triljoen planeten

Voor het eerst hebben twee mensen elkaar op dezelfde planeet ontmoet. Het gaat hier niet om echte planeten, maar om planeten in de woensdag verschenen game No Man's Sky. Dat twee spelers elkaar op de eerste dag tegenkwamen is bijzonder, omdat er in de game niet minder dan 18 triljoen planeten verkend kunnen worden.

Het doel van de game, die is ontwikkeld door indie-studio Hello Games, is het verkennen van het virtuele universum en het ontdekken van zoveel mogelijk plant- en diersoorten. Elke planeet heeft namelijk zijn eigen flora en fauna. Het universum is schier eindeloos, doordat het automatisch gegenereerd wordt door middel van algoritmen. Het kost volgens de maker 584 miljard jaar om alle planeten te ontdekken, maar alleen als de speler elke seconde een nieuwe zou vinden. Wat onwaarschijnlijk is, omdat elke planeet op zichzelf al barstensvol dingen om te ontdekken zit.

In de eerste uren na de lancering van de game hebben spelers gezamenlijk al meer dan 10 miljoen verschillende soorten ontdekt, aldus ontwikkelaar Sean Murray. Dat is meer dan in de afgelopen miljarden jaren op Aarde zijn gevonden. Murray zegt verbaasd te zijn dat in het enorme universum van No Man's Sky al meteen op de eerste dag twee spelers elkaar tegen het lijf zijn gelopen. Hij benadrukt op Twitter dat het geen multiplayer-game is.

No Man's Sky is woensdag verschenen voor de PlayStation 4. Op vrijdag volgt de versie voor Windows-pc's. (TK)

Beeld uit No Man's Sky Beeld Hello Games

9 augustus 2016, 19:36

Pokémon Go: betere tracker op komst

Pokémon Go heeft een nieuwe update gekregen. Wie hoopt dat de veelbesproken problemen van de vorige update verholpen zijn, komt bedrogen uit. De verwijderde trackerfunctie is niet teruggekeerd. In plaats daarvan zijn er nu grassprietjes toegevoegd aan de afbeeldingen van de Pokémon in de tracker, en is de term 'nearby' vervangen door 'sightings'. Toch is deze update minder nutteloos dan zij lijkt.

Niantic Labs geeft namelijk aan dat er wel degelijk een nieuw tracking-systeem in de maak is. Met de nieuwste update krijgt een beperkt aantal gebruikers (naar het blijkt voornamelijk in San Francisco, de thuisstad van de ontwikkelaar) alvast een glimp daarvan te zien. Het blijkt dat Pokémon voortaan worden gekoppeld aan Pokéstops. Op de kaart kunnen spelers zien welke Pokémon bij welke Pokéstop zit. Ook zijn er Pokémon op andere, willekeurige, locaties te vinden. Die worden apart weergegeven in de tracker (met de bovengenoemde grassprietjes erbij). Als de test succesvol is, kan het nieuwe systeem wereldwijd worden uitgerold.

De nieuwe update lost daarnaast een aantal andere problemen op. De batterijbesparingsfunctie, die (voor IOS) was verwijderd omdat die niet goed werkte, is weer terug. En problemen bij het scoren van bepaalde worpen met Pokéballs zijn verholpen. Ook kunnen spelers nu eenmalig hun naam wijzigen, en moeten zij als ze de app hebben geopend terwijl ze op hoge snelheid reizen nu bevestigen dat zij niet aan het autorijden zijn, voordat ze de app kunnen gebruiken. (TK)

Beeld afp
Beeld ANP

9 augustus 2016, 16:14

Facebook pakt adblockers aan

Goed nieuws en slecht nieuws voor Facebookgebruikers die liever geen reclames zien in hun tijdlijn. Om met het slechte nieuws te beginnen: Facebook heeft de manier waarop advertenties op de desktopversie tonen zodanig aangepast, dat adblockers (programmaatjes die advertenties op websites blokkeren) ze niet meer tegen kunnen houden. Op de mobiele versies van Facebook werkten adblockers sowieso al niet.

Het goede nieuws is dat Facebook het gebruikers nu gemakkelijker gaat maken om te bepalen welke advertenties er getoond worden. Wie advertenties over een bepaald onderwerp niet wil zien, kan ze via de instellingen uit de lijst verwijderen. Ook kunnen gebruikers ervoor kiezen om advertenties van bedrijven en instellingen die hen op hun klantenlijst hebben gezet, niet langer te tonen.

Facebook laat in een verklaring weten dat het deze veranderingen doorvoert omdat het sociale netwerk erin gelooft dat advertenties, 'mits relevant en goed gemaakt', de gebruikerservaring verder kunnen verbeteren. Wat er niet bij gezegd wordt, maar wat ongetwijfeld een rol zal hebben gespeeld, is dat advertenties een belangrijke inkomstenbron zijn. Facebook verdiende in het afgelopen kwartaal een miljoen dollar aan advertenties op desktop. Maar op de mobiele versies van het sociale netwerk wordt verreweg het meeste aan reclames verdiend: ongeveer 84 procent van de omzet. (TK)

Beeld afp

7 augustus 2016, 16:11

Snowden twittert mysterieuze boodschap

Was Edward Snowden’s mysterieuze tweet van twee dagen geleden een ‘broekzaktweet’ of een ‘dead man’s switch’? Dat is de vraag die rondzoemt op social media sinds de beroemde klokkenluider een ogenschijnlijk willekeurige reeks letters en nummers twitterde die vervolgens verwijderd werd. Sindsdien heeft Snowden niets meer van zich laten horen op Twitter.

Het kan om een per ongeluk verzonden bericht gaan vanuit zijn broekzak, maar sommige twitteraars speculeren over een ‘dead man’s switch’: een voorgeprogrammeerde code die automatisch wordt verstuurd als de computereigenaar niet regelmatig inlogt. In het geval van de oud-NSA-medewerker zou het kunnen gaan om een code waarmee versleutelde, niet-gepubliceerde documenten kunnen worden geopend die hij onlangs aan diverse journalisten heeft gestuurd. Is Snowden gevangen genomen, vragen sommigen zich af, of zelfs dood?

Nee, zegt journalist Glenn Greenwald, die Snowden in het verleden hielp met het openbaren van zijn informatie. Via Twitter liet hij weten dat Snowden in orde is, maar ging verder niet op de details in. Toch blijft men op social media argwanend. Eind vorige week twitterde de klokkenluider meer opmerkelijke dingen, meldt de NOS, zoals ‘Het is tijd’ en ‘Hebben wij samengewerkt? Hebben we gepraat sinds 2013? Neem alsjeblieft nog een keer veilig contact met op.’ Ook deze tweets zijn verwijderd.

Snowden wordt in de Verenigde Staten verdacht van het lekken van staatsgeheimen. Drie jaar geleden vluchtte hij uit Amerika, waarna hij allerlei geheime informatie doorspeelde aan journalisten en persbureaus over de praktijken van Amerika’s geheime dienst, de NSA. Snowden woont sinds 2013 op een geheim adres in Moskou, waar hij asiel kreeg, en weigert terug te gaan naar de VS uit angst dat hij geen eerlijk proces zal krijgen.

5 augustus 2016, 13:55

Nieuwe playlist op Spotify

Muziekdienst Spotify komt met een nieuwe playlist: Release Radar. Daarin vinden gebruikers muziek van hun favoriete artiesten, samengesteld door algoritmes die kijken naar de meest beluisterde nummers en de gevolgde artiesten. De lijst wordt elke vrijdag ververst en moet ongeveer twee uur aan muziek gaan opleveren, zo heeft Spotify tegenover TechCrunch bevestigd.

Het is een slimme zet van Spotify. Een soortgelijke playlist, Discover Weekly, is namelijk erg populair gebleken. In Discover Weekly worden niet per se nieuwe nummers ten gehore gebracht, en dat is het belangrijkste verschil met Release Radar.

Release Radar is vanaf vrijdag 5 augustus beschikbaar in zowel de mobiele als de desktopapps. (TK)

Beeld reuters

5 augustus 2016, 13:42

Telefoon in je achterste

Telefoons worden steeds kleiner. Eerst konden ze alleen op een tafel staan, toen pasten ze in je broekzak en tegenwoordig kun je ze in je achterste verstoppen als je de gevangenis in gaat. Mini-telefoontjes als de Zanco Fly, die gewoon verkrijgbaar zij bij belwinkels en op eBay, Marktplaats en Amazon, zijn zo klein - vaak niet groter dan een wijsvinger - dat metaaldetectoren er ook niet op aanslaan. Gedetineerden maken daar steeds vaker misbruik van, zegt De Dienst Justitiële Inrichtingen zegt dat tegen het AD. Zo kunnen ze vanuit hun cel, waar gewone mobieltjes verboden zijn, hun criminele zaakjes voortzetten.

Gevangenisbewaarders hebben hun eigen wapen om dit tegen te gaan: de mobifinder. Dat apparaatje vangt het signaal op als een gevangene stiekem aan het bellen is, en slaat vervolgens alarm. Volgens het AD zijn in de afgelopen vier jaar honderden telefoons aangetroffen in Nederlandse gevangenissen. (TK)

Beeld YouTube
Beeld Thinkstock

5 augustus 2016, 11:09

Apple verslikt zich in emoji

'It was a fine idea at the time /Now it's a brilliant mistake' zong Elvis Costello in 1986 op het prachtige album King of America. Ook Apple lijkt met een goed idee een geweldige schuiver te maken.

De elektronicaproducent besloot onlangs zijn steentje bij te dragen aan het debat over het vuurwapengeweld in de Verenigde Staten door de emoji's van geweren te verbannen uit de pictogrammengalerij voor zijn iPhones, iPads en Macs en die te vervangen door een afbeeldingetje van een waterpistool.

'A fine idea', maar Emojipedia, een website geheel gewijd aan deze alternatieve manier van communiceren, wijst er op dat gebruik van het waterpistool in een bericht verstuurd van een iPhone op een toestel met een ander besturingssysteem heel anders kan uitpakken. Op Android- en Windows-telefoons zou het waterpistool kunnen worden vervangen door de emoji van een echt geweer.

Bedenk wat er zou gebeuren als je een oproep plaatst voor een waterpistolengevecht en een deel van het publiek echte kogels begint af te vuren. Of stel dat je in een bericht iemand met een waterpistool bedreigt, maar de politie die boodschap leest op een andersoortige smartphone.

Misschien kan Apple beter van gedachten veranderen, oppert de oprichter van Emojipedia. (PvA)

Beeld Apple

5 augustus 2016, 7:55

U raadt nooit wat Facebook nu weer doet

'Als u dit leest, is uw leven nooit meer hetzelfde'. Clickbait-koppen als deze zijn - de naam zegt het al - puur bedoeld om de argeloze lezer het verhaal binnen te hengelen. Koppen waar je tegen beter weten in toch even op moet klikken, want kennelijk mis je iets spectaculairs als je dat niet doet. Maar dikwijls zeggen deze koppen bar weinig over waar het artikel of filmpje werkelijk over gaat.

Ook op Facebook barst het van de clickbait-koppen. Het sociale netwerk gaat ze nu aanpakken met een speciaal algoritme. Dat vergelijkt koppen die worden geplaatst met woorden en zinsneden (zoals 'wat er toen gebeurde') die vaak in clickbaittitels voorkomen. Als heel duidelijk is dat het om een clickbaitkop gaat, zal het bericht laag op de tijdlijn van gebruikers worden geplaatst. Het systeem is volgens Facebook vergelijkbaar met dat van spamfilters in e-maildiensten.

Gebruikers zullen er niet al te veel van merken, verwacht Facebook. Websites die het vooral moeten hebben van clickbait zullen hun Facebookverkeer wel duidelijk zien teruglopen, waarschuwt het sociale netwerk. (TK)

4 augustus 2016, 11:04

Kim Kardashian heeft een mobieltjedilemm

Moeten we echt geloven dat Kim Kardashian, Amerikaanse realitysterretje met een jaarinkomen van 52,5 miljoen dollar en getrouwd met Kanye West (goed voor 143 miljoen dollar), haar mobiele telefoons koopt op eBay?

Het schijnt van wel. Mevrouw Kardashian is namelijk verslingerd aan de BlackBerry Bold, waarvan de productie in 2013 werd gestaakt. Kennelijk heeft de BA'er (Beroemde Amerikaanse) de hele tweedehands voorraad op eBay opgebruikt, want ze vroeg haar volgers op Twitter deze week wat ze moest doen nu haar laatste Bold de geest heeft gegeven: een ander BlackBerry-model of 'overstappen op een andere telefoon zoals Samsung'.

(Ze zou ook voor een Bold terecht kunnen bij Nederlands beroemdste webwinkel).

Wat Kim ook kiest, ze moet snel zijn, want BlackBerry dreigt in september volledig de productie van mobieltjes te staken. Ik ken gevatte Amsterdamse visboeren die zouden reageren: 'Mevouw, ik wou dat ik UW problemen had.' (PvA)

Een van de alternatieven voor Kim Kardashian: de BlackBerry Passport. Lekker groot. Beeld BlackBerry

4 augustus 2016, 7:01

Apple keert recordbedrag uit

Apple heeft in de afgelopen maand een recordbedrag uitgekeerd aan ontwikkelaars in de App Store. Dat heeft Applebaas Tim Cook bekendgemaakt via Twitter. Hoeveel geld er in juli precies is binnengehaald zegt hij er niet bij, maar in totaal hebben de appmakers volgens Cook sinds de lancering van Apple's appwinkel in 2008 meer dan vijftig miljard dollar verdiend. De CEO feliciteert de ontwikkelaars met hun succes en hun creativiteit.

Het zit er dik in dat de immens populaire app Pokémon Go een belangrijke rol heeft gespeeld bij het tot stand komen van dit record. De app werd begin juli in de VS en Australië uitgebracht, en veel andere landen volgden in de weken daarna. In de eerste week wist de app al een recordaantal downloads te genereren, zo maakte Apple eerder bekend. Onderzoeksbureau SensorTower schat dat de app inmiddels in totaal - Android-gebruikers meegerekend - al 160 miljoen dollar heeft opgeleverd.

Dertig procent van de omzet uit de Appstore gaat naar Apple, de rest naar de ontwikkelaars. Dat betekent dat Apple veel meer aan Pokémon Go verdient dan Nintendo, dat als aandeelhouder van The Pokémon Company naar schatting ongeveer 10 procent van de inkomsten uit de app opstrijkt. (TK)

Beeld App Store

3 augustus 2016, 15:22

Maker Pokémon Go aangeklaagd in VS

Het was een kwestie van tijd. De 61-jarige Jeffery Marder uit New Jersey heeft Niantic, de ontwikkelaar van de smartphonegame Pokémon Go, aangeklaagd omdat 'minstens vijf individuen' bij hem aan de deur klopten met de vraag of ze even zijn achtertuin in mochten. Daar zat namelijk een interessante Pokémon. Hij zegt ook last te hebben van mensen die zich bij zijn huis verzamelen terwijl ze het spelletje aan het spelen zijn, zo meldt de Wall Street Journal. Ook zouden volgens Marder Pokéstops en -gyms bewust nabij zijn huis geplaatst zijn.

Als het aan de advocaten ligt, wordt het een zogenoemde class-action-rechtszaak, wat betekent dat anderen zich erbij kunnen aansluiten zodat het een groepsvordering wordt.

Of de rechtszaak kans van slagen heeft, valt te bezien. Spelers hoeven namelijk helemaal geen privéterrein te betreden om Pokémon te vangen. Ze kunnen gewoon het beestje op de kaart aantikken. Bovendien krijgen spelers bij het openen van de app de waarschuwing te zien dat ze zich niet op privéterrein moeten begeven tijdens het spelen van de game. Aan de andere kant: het is Amerika, dus je weet het maar nooit.

Nee, sommige mensen hebben écht recht tot klagen. Zoals de spelers die sinds de laatste update van de game zeldzame Pokémon plotseling zien veranderen in Pokémon die je overal tegenkomt, zoals Rattata en Pidgey. (TK)

Beeld belga

3 augustus 2016, 13:26

Nederlander maakt vliegende koe

In 2012 leidde Orville tot opschudding en ontzetting. Niet omdat deze kat dood was, maar omdat kunstenaar Bart Jansen hem liet opzetten en verwerken tot een drone die hij tijdens de Kunstrai te koop aanbood (en liet vliegen).

Tegenover de BBC heeft Jansen nu de wens uitgesproken om een dierendrone te maken waar een mens op zou passen. Daarvoor heeft Jansen een koe op het oog. De huid van een koe wordt op dit moment gereedgemaakt voor het project.

Overigens zou Jansen niet de eerste Nederlander zijn die een koe door de lucht laat vliegen. Filmmaker Jan de Bont ging hem voor. Of koeien aerodynamisch gezien in staat zijn om te vliegen, is in 2015 nog onderzocht. Het leidde tot een hilarische reactie online (alleen te begrijpen met enig verstand van Engelse uitdrukkingen). (PvA)

Beeld Mentor Blog

3 augustus 2016, 12:53

Koers bitcoin na inbraak onderuit

Zou de koers van de euro of de dollar inzakken, als er een overval wordt gepleegd op een grenswisselkantoor?

Nee, maar Bitfinex is geen gewoon grenswisselkantoor. Het handelt in digitale munten. Zoals de bitcoin. Waarvan de koers prompt met 10 procent daalde (en later zelfs 23 procent), toen bekend werd dat de handelsplaats in Hong Kong bij een digitale inbraak 120 duizend bitcoins is kwijtgeraakt.

Dat is een niet zo virtuele aderlating van ruim 65 miljoen dollar.

De diefstal bij Bitfinex roept herinneringen op aan de ontvreemding van Mt. Gox, een wisselmarkt in Tokio die in 2013 goed was voor 75 procent van alle handel in bitcoin en in 2014 opeens 850 duizend bitcoins 'verloor'. Bij de toenmalige koers was dat zo'n 450 miljoen dollar. Later bleek dat de software van Mt. Gox al jaren zo lek als een mandje was geweest. (PvA)

2 augustus 2016, 20:26

Twitter voegt Olympische emoji toe

De Olympische Spelen moeten nog beginnen, maar de Nederlandse equipe kan nu al een overwinning op zijn naam schrijven. Nederland is naast thuisland Brazilië en de VS namelijk het enige land waarvan het eigen logo te zien is op Twitter. Dat gebeurt door de hashtag #TeamNL te gebruiken. #TeamUSA en #TeamBrazil resulteren dus ook in een logo, terwijl alle andere deelnemende landen vertegenwoordigd worden door hun nationale vlag.

Twitter voegt in totaal meer dan 200 spelen-gerelateerde emoji toe. Die worden de komende dagen uitgerold. (TK)

2 augustus 2016, 17:23

Ook Instagram komt met 'Stories'

Instagram, eigendom van Facebook, gaat steeds meer op de populaire concurrent Snapchat lijken. In navolging van laatstgenoemde komt Instagram nu ook met een mogelijkheid om foto's en video's in verhaalvorm achter elkaar te zetten. Deze 'stories' komen niet in de nieuwsfeed van de gebruiker te staan, en verdwijnen na 24 uur helemaal van het sociale netwerk. Zoek de verschillen met Snapchat...

De Stories-functie van Instagram komt ook met de mogelijkheid om de beelden te voorzien van teksten en tekeningen.

Instagram Stories zal de komende weken uitgerold worden onder gebruikers van de Instagram-app voor iOS en Android. (TK)

Beeld anp
Beeld Instagram

2 augustus 2016, 8:58

Apple vervangt wapenemoji door speelgoed

Waren we net gewend aan de avocado, Bokito en de facepalm, komt Apple alweer met honderd nieuwe emoji’s op de proppen. De regenboogvlag, een alleenstaande moeder en een waterpistooltje bijvoorbeeld. Vooral het groene waterpistool valt op: het speelgoedrevolvertje vervangt namelijk de échte pistool-emoji. Volgens The Guardian heeft dit alles te maken met het wapendebat in de Verenigde Staten.

BuzzFeed wist in juni al te melden dat Apple het pistool wilde weren. De emoji was toegevoegd aan het uitgebreide Apple-arsenaal voor de Olympische Spelen in Rio de Janeiro deze zomer; het staat voor de schietsporten. Maar direct na de lancering barstte al protest los van een anti-wapengroepering in Groot-Brittannië, die claimde dat het pistool normaler en populairder zou worden door de emoji.

Of dit voor Apple inderdaad de reden was het wapen te vervangen voor een onschuldig waterpistooltje, geven ze niet prijs. In Apples eigen verklaring wordt er namelijk met geen woord over gerept. Desgevraagd door The Guardian wil Apple ook niet op de emoji-commotie reageren.

In de verklaring staat dat de nieuwe figuurtjes vooral bedoeld zijn om meer genderdiversiteit te creëren. Zo komt er een reeks vrouwelijke sporters bij en zijn er gezinnetjes met alleen een vader. De emoji's zijn vanaf september beschikbaar bij de nieuwe iOS 10-update. (Fleur Willemsen)

Vier van de nieuwe emoji's. Beeld Apple

2 augustus 2016, 0:03

Geen Pokémon voor zedendelinquenten NY

Bijna 3000 veroordeelde zedendelinquenten die in de Amerikaanse staat New York die voorwaardelijk op vrije voeten zijn, mogen het populaire smartphonespel Pokémon Go niet meer spelen om te voorkomen dat zij kinderen lastigvallen die ook met het spel bezig zijn.

Gouverneur Andrew Cuomo van New York benaderde software-ontwikkelaar Niantic om te helpen beletten dat zedendelinquenten het spelletje nog kunnen spelen, meldt hij op zijn website. Volgens de autoriteiten kunnen zedendelinquenten door het spel zien waar kinderen zich ophouden, of kunnen zij kinderen naar een onveilige plek lokken. Er zou een schrikbarende overeenkomst zijn tussen doelen van het spel en plaatsen waar dergelijke delinquenten wonen. (ANP)

1 augustus 2016, 13:14

Muizen bestrijden via Internet of Things

Er zijn van die persberichten die je niet wilt doodchecken. Zoals: Muizen bestrijden via Internet of Things. Rentokil Intial plc (Rentokil), Google Cloud Platform (GCP) en PA Consulting Group (PA) gaan samen de strijd aan tegen ongedierte. Het eerste resultaat is al geboekt in een Nederlandse supermarkt: dankzij nieuwe technologie werd een opkomend muizenprobleem gesignaleerd, dat vervolgens efficiënt verholpen kon worden.

Er is namelijk geen sprake van nieuwe technologie. Rentokil maakt al een tijdje gebruik van het 'Internet of Things' om ongedierte te bestrijden. In 2007 introduceerde de Amerikanen al een klein met internet verbonden 'gaskamertje', dat muizen doodde en daarna de eigenaar van de muizenval via sms een seintje gaf.

Vorig jaar vertelde enterprise delivery manager Anthony Meadows van Rentokil al aan ComputerWorld al hoe zijn bedrijf het internet inzet om ratten te bestrijden, maar ook om te controleren of werknemers van bedrijven waar ze hygiëne met hoofdletters schrijven, hun handen wel wassen als ze naar de wc zijn geweest.

Uit het artikel blijkt dat Rentokil kampt met een verouderde infrastructuur qua computers (legacy in IT-bargoens). Het heeft kennelijk nu voor een deel van dit probleem een oplossing gevonden, te weten het Google Cloud Platform. Google's alles-online-dienst loopt achter op die van Amazon (de nummer 1) en Microsoft (Azure), dus elke nieuwe klant is een persbericht waard.

Rentokil is ook niet de enige die digitale muizenvallen ontwikkelt. Ook beveiliger Verisure heeft er eentje die alarm slaat als een knaagdier passeert. Je zou deze 'humaner' kunnen noemen, omdat het apparaat alleen het diertje registreert in plaats van vangt en vergast.

Het persbericht meldt dat 'de nieuwe technologie' met succes is toegepast in een Nederlandse supermarkt. Welke dat was, willen de samenwerkende bedrijven vanzelfsprekend niet zeggen. Maar de muisjes zijn er vast in de aanbieding. (PvA)

Rentokil's RADAR (Rodent Activated Detection And Riddance). Beeld Rentokil

1 augustus 2016, 12:16

Kanye West: 'Apple, neem Tidal over'

De strijd tussen de muziekdiensten Apple Music en Tidal verpest de muziek-industrie. Apple zou daarom Tidal moeten overnemen, zegt Kanye West, die afgelopen weekeinde kennelijk weer inspiratie had voor een van zijn bekende 'twitterstorms'. 'Laten we ophouden met dit wedstrijdje verplassen. Over honderd jaar zijn we allemaal dood. Geef muziek aan de kinderen', schreef hij.

West stoort zich eraan dat de twee muziekdiensten apart afspraken maken met platenlabels, zodat sommige nummers exclusief op Apple Music te horen zijn, en andere alleen op Tidal, het platform van rapper Jay Z zijn te vinden. Het nieuwste album van West, The Life of Pablo, was aanvankelijk bijvoorbeeld alleen op Tidal te beluisteren.

Jay Z, Apple-CEO Tim Cook, Daniel Ek van Spotify en nog een aantal hotemetoten uit de muziekstreaming-industrie zouden wat West betreft snel eens de koppen bij elkaar moeten steken om over een samenwerking te praten.

Een overname van Tidal door Apple hangt al enige tijd in de lucht. Een maand geleden meldde The Wall Street Journal al dat de twee bedrijven met elkaar in gesprek zouden zijn, maar de onderhandelingen zouden zich nog in een vroeg stadium bevinden. Apple Music heeft momenteel 15 miljoen betalende gebruikers, Tidal claimt er op dit moment drie miljoen te hebben.

Overigens heeft Kanye West zelf ook belang bij een eventuele overname. Hij is mede-oprichter van Tidal en dat betekent dat een overname hem een flink zakcentje kan opleveren. (TK)

1 augustus 2016, 12:11

Spelers Pokémon Go zijn alles kwijt

'Ik stop ermee', 'Ik wil mijn geld terug!', 'Ik ga mezelf in slaap huilen', 'Ik wil dood!' Pokémon Go heeft zijn eerste echte grote update gekregen in de appwinkels, maar veel spelers zijn er niet blij mee. De update is vooral bedoeld om een aantal fouten uit de populaire smartphone-game te halen, maar sommige gebruikers melden dat ze al hun voortgang zijn verloren en teruggeplaatst zijn naar level 1. Volgens gebruikers van internetforum Reddit zou dit komen doordat de app automatisch met een ander Google-account inlogt. In de browser uitloggen met dit account, en dan opnieuw inloggen met het juiste account in Pokémon Go zou het probleem moeten verhelpen.

Andere spelers zijn boos dat uitgever Niantic een aantal sites uit de lucht heeft laten halen waarop je op een kaart kon zien welke Pokémon er bij jou in de buurt zaten. Deze sites maakten gebruik van gegevens van Niantic, maar de uitgever was niet blij met het bestaan van deze 'cheat-sites'.

De nieuwe update maakt het verder mogelijk het uiterlijk van je Pokémon-trainer opnieuw aan te passen. Daarnaast worden enkele bugs opgelost, animaties verbeterd en details toegevoegd.

De functie om door middel van voetstapjes te zien hoever een Pokémon van de speler verwijderd is, is nu helemaal verdwenen. Die functie was al een aantal weken kapot en kennelijk is het ontwikkelaar Niantic niet gelukt om hier een oplossing voor te vinden. Voor de iOS-versie is de batterijbesparende functie verwijderd, omdat deze de app bij sommige gebruikers telkens liet vastlopen.

Wie net terug is van vakantie (en/of onder een steen heeft geleefd) en geen flauw idee heeft waar dit over gaat: lees hier wat Pokémon Go behelst. (TK)

1 augustus 2016, 12:05

'Uber wil eigen plattegronddienst'

Uber gaat 500 miljoen dollar investeren in een eigen plattegronddienst. De Amerikaanse taxidienst wil op die manier minder afhankelijk worden van Google Maps, zo meldt The Financial Times. Ook zou Uber zich op deze manier willen voorbereiden op de komst van steeds meer autonoom rijdende auto's.

Sinds vorig jaar rijden er in de VS al auto's rond die de omgeving in kaart brengen en andere informatie verzamelen. Bijvoorbeeld over plekken waar passagiers het beste opgepikt kunnen worden. Binnenkort moet dat verzamelen van informatie ook in Mexico gaan gebeuren en Uber zou plannen hebben om dit project ook naar andere landen uit te breiden.

Uber heeft - naar verluidt - een miljard dollar meer te besteden, nu het bedrijf in China de strijdbijl heeft begraven met concurrent Didi Chuxing. Uber wordt daar overgenomen door zijn grote rivaal. Lees hier meer over het einde van de Chinese taxi-oorlog. (TK)

Beeld ap

1 augustus 2016, 12:01

Teruglezen

Lees hier het techblog van de maand juli terug.

Beeld thinkstock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden