Tebroke logenstrafte alle prognoses

In de nacht van zaterdag op zondag overleed de Nederlandse atleet Gerard Tebroke (45) aan de gevolgen van een hersenbloeding....

DRIE WEKEN geleden werd Gerard Tebroke buiten bewustzijn, telefoon in de hand, gevonden op zijn boerderij in Silvolde, de Achterhoek. De Nederlands recordhouder op de vijf en tien kilometer woonde er alleen, met zijn schapen. Tebroke (45) bleek getroffen door een hersenbloeding. In de nacht van zaterdag op zondag overleed hij zonder uit coma te zijn geraakt.

In zijn loopbaan als atleet logenstrafte hij alle prognoses, weigerde hij waarschuwende artsen te geloven en gold slechts de wet van de natuur. Of de tegennatuur. Want Tebroke had de natuur niet mee. Een 'fysiologisch wrak' werd hij genoemd, die volgens één medisch advies zelfs nooit meer had mogen lopen. Wilde hij althans niet blijvend invalide worden.

In kou en regen verstijfde zijn rug en werd de pijn in zijn benen bijna onhoudbaar. Maar als eenmaal de zon doorbrak of wanneer er tussen alle lichamelijke kwellingen een van die onverklaarbare dagen van hoogste alertheid en vorm was, dan ontwikkelde hij met zijn onbeholpen schreden een onbegrijpelijke snelheid.

Zijn Nederlandse records op de vijf en tien kilometer (13.21,68 en 27.36,64) bleven zeventien jaar lang, tot heden, onaangetast. Maar onvergetelijk zijn ze niet. Dat was alleen die gedenkwaardige 10.000 meter op een Londense septemberavond in 1977.

Tebroke liep op Crystal Palace in het gezelschap van de illustere Henry Rono en Brendan Foster. Hij vond dat het eigenlijk te traag ging gedurende de eerste helft van de wedstrijd en zijn gevoel bedroog hem niet. De 'haas' van dienst bleek halverwege tien seconden te langzaam. Tebroke verloor zijn interesse in de eindtijd, lette niet meer op de klok. Winnen van Rono en Foster was het enige dat nog door zijn hoofd speelde. Die grote vedetten moesten maar laten zien wat ze konden, waarom zou hij het voortouw nemen en de zetels klaarzetten?

Tebroke zegevierde, met een oneindig gemak en met het gevoel dat hij nog ronden had kunnen doorsjouwen. Even aanzetten was voldoende geweest. Het was een euforisch gevoel. Totdat hij zijn tijd (27.37,6) vernam en besefte dat hij slechts luttele seconden verwijderd was gebleven van het toenmalige wereldrecord, in handen van de Keniaan Samson Kimombwa.

Vele jaren is dat Tebroke's grote frustratie gebleven. Voor iemand met zo veel fysieke handicaps waren de ogenblikken van superieur lopen te zeldzaam om ze niet ten volle te benutten. Een jaar later bracht hij het Nederlands 5000 meter-record van Jos Hermens in Zürich terug tot 13.21,68 en dertien dagen later werd hij bij de EK van Praag zesde op de dubbele afstand. Opnieuw was een nationaal record (27.36,64) zijn deel maar het was koud in Praag. Veel te koud voor zijn kwetsbare, wrikkende en altijd protesterende lichaam.

Jos Hermens was er nog erger aan toe. Die scheurde in leidende positie zijn Achilles-pees en Tebroke was de eerste om compassie te betonen. Nooit één klacht over zichzelf zou hij uiten. Ook niet over de toenmalige onmogelijkheid om als atleet het hoofd boven water te houden. Hij werkte in wisseldienst bij een melkfabriek. Om vier uur 's nachts eindigde of begon zijn werk.

Hij maakte de opkomst van de wegatletiek alleen in de aanvangsfase mee. Hij liep éénmaal de New York marathon maar ook dat werd geen lucratieve onderneming (2.18.14). Eigenlijk maalde hij er ook niet om. Tebroke, geboren in het Achterhoekse Aalten waar hij 'Keniaans' naar school rende, wílde alleen zijn en wás alleen. Met de schapen die hij dagelijks voorbijliep.

Hans van Wissen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.