Team MH17 intensiveert zoektocht naar getuigen met emotionele filmpjes van nabestaanden

Het Openbaar Ministerie intensiveert de zoektocht naar getuigen van de vliegtuigramp met vlucht MH17. Mede omdat de bewijslast tegen de daders nog niet rond is, probeert het onderzoeksteam vandaag via twee emotionele filmpjes alsnog getuigen in Oost-Oekraïne over te halen om zich te melden en te vertellen wat ze hebben gezien, gehoord of gedaan.

De gereconstrueerde romp van de MH17. Beeld afp

Dit heeft het onderzoeksteam vandaag bekendgemaakt. 'Het onderzoek richt zich momenteel echt op het opsporen verdachten. Daarbij zijn we sterk afhankelijk van getuigen', zei een woordvoerder van het Openbaar Ministerie vorige week tegen de Volkskrant. Komende maand, op 17 juli, is het drie jaar geleden dat vlucht MH17 met een BUK-raket werd neergehaald boven Oekraïne en 298 mensen omkwamen.

Een officiële aanklacht tegen daders van de ramp is tot nu uitgebleven. Mogelijk zijn extra getuigenverklaringen nodig om de bewijslast tegen verdachten rond te krijgen. Het is de derde keer in krap een jaar tijd dat het onderzoeksteam of Oekraïense autoriteiten getuigen dringend oproepen om informatie te delen.

Het OM wil niet zeggen of de honderd personen die het strafrechtelijk onderzoeksteam sinds vorig jaar zomer 'in het vizier' heeft, al zijn opgeroepen voor verhoor en of zij durven te spreken.

Emotionele oproep

In een emotionele videoboodschap, die het Joint Investigative Team (JIT) vandaag gaat verspreiden via sociale media en websites in Oost-Oekraïne, vertellen twee nabestaanden van slachtoffers over hun verdriet en gemis. De filmpjes zijn in het Russisch en Oekraïens vertaald. Voor zover bekend staan zij nog niet online, maar gebeurt dat later vandaag bij het Donetsk Institute of Information.

De politie bevestigt dat de bedoeling van de filmpjes is om het onderzoek naar de MH17-ramp opnieuw onder de aandacht te brengen. 'Als jaren verstrijken, kunnen mensen toch nog met belangrijke informatie zitten', legt een woordvoerder van de politie uit. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat mensen na het neerstorten van het toestel in 2014 niet durfden te praten en nu wel.

Honderd personen in vizier

Het uitzonderlijke initiatief van een emotionele getuigenoproep kan niet los worden gezien van de moeite die het onderzoekteam heeft om de bewijslast rond te krijgen.

Op 28 september vorig jaar maakte het JIT bekend dat zij volgens henzelf onomstotelijk bewijs hebben dat vlucht MH17 is neergeschoten door een BUK-raket uit de 9M38-serie. Ook de afvuurlocatie kan bewezen worden, aldus het JIT. Het gaat om een landbouwveld bij Pervomaiskyi in Oekraïne, dat op dat moment in handen was van pro-Russische separatisten.

Sindsdien richt het onderzoek zich verder op de verantwoordelijken. 'Dit zal een zaak worden van de lange adem', aldus het JIT vorig jaar september al. Het JIT heeft sindsdien 'zo'n honderd personen in beeld die op een of andere manier in verband kunnen worden gebracht met het neerhalen van de MH17 of het vervoer van de BUK. Van deze honderd personen is de identiteit vastgesteld.' Het gaat bijvoorbeeld om personen, die een actieve rol hebben vervuld in het bemachtigen van de BUK en het organiseren van het transport naar de lanceerlocatie.

'Deze personen zijn niet allemaal automatisch verdachten', stelt het JIT. Juristen wijzen erop dat een onderzoeksteam bijvoorbeeld wel kan vaststellen of persoon A op 17 juli 2014 in de nabijheid van de afvuurlocatie van de BUK was, maar dat daarmee nog niet vaststaat of die persoon ook op het knopje van de fatale BUK-raket heeft gedrukt en wie daartoe opdracht gaf. Juist voor dit soort bewijs zijn getuigen van cruciaal belang.

Bescherming van getuigen

Het JIT en Oekraïense autoriteiten hebben in december en september vorig jaar ook al een oproep gedaan aan getuigen - liefst ook 'insider-getuigen' - om informatie te delen. Toen werd nadrukkelijk gewezen op 'de mogelijkheid tot strafvermindering' die het Oekraïens recht biedt indien iemand meewerkt aan het onderzoek.

Ditmaal worden getuigen er nadrukkelijk op gewezen dat het JIT 'serieus aandacht besteedt aan de veiligheid van getuigen'. Als getuigen bezorgd zijn over hun veiligheid kunnen 'beschermende maatregelen worden getroffen'.

Vanaf vandaag is het JIT specifiek op zoek naar meer informatie over twee personen: Andrey Ivanovich (alias Orion) en Nikolay Fiodorovich (alias Delfin). De twee lijken op afgetapte gesprekken met elkaar te overleggen over het verplaatsen van een konvooi.

Bloemen bij een herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17. Beeld anp

Lees verder

Nabestaanden MH17 mogen laatste camerabeelden dierbaren zien
Nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 krijgen toch de laatste camerabeelden van hun dierbaren te zien die zijn gemaakt op Schiphol. Dat heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie aangekondigd.

Nieuwe aanwijzingen dat Russische ex-officier betrokken was bij MH17-ramp
Er zijn nieuwe aanwijzingen dat een ex-officier uit het Russische leger nauw betrokken was bij de crash van vlucht MH17. Onderzoek van de onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta bevestigt verdenkingen dat het spoor leidt naar Sergej Nikolajevitsj Doebinski.

Internationaal Gerechtshof bekijkt of Rusland schuldig is aan neerhalen MH17
Kan Rusland verantwoordelijk worden gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17 en de beschietingen op de havenstad Marioepol en andere Oekraïense steden? Over die vraag gaat het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag zich buigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden