AnalysePresidentschap Biden

Team Biden is al weken druk met samenstellen regeringsploeg: wie worden genoemd?

Het team van Joe Biden is al weken druk met de voorbereiding van de machtsoverdracht en de invulling van een regeringsploeg. Veel benoemingen hebben Republikeinse steun nodig. De eigen Democratische achterban roert zich ook. Wie worden er genoemd?

Joe Biden naast voormalig Nationaal Veiligheidsadviseur Susan Rice.Beeld REUTERS

Het aantreden van een nieuwe Amerikaanse regering is met meer dan 4.000 overheidsbenoemingen altijd al een enorme klus. De machtsovername wordt in het geval van Joe Biden en Kamala Harris nog bemoeilijkt doordat zittend president Donald Trump weigert zijn nederlaag te erkennen en de transitie met rechtszaken traineert. Niettemin is Team Biden al weken bezig met de voorbereiding van de transitie en de invulling van cruciale staf- en regeringsposten.

De man die dit als hoofd Transitie in goede banen moet leiden is Ted Kaufman, een vertrouweling van Biden die 22 jaar voor hem werkte en hem in 2008, toen hij vicepresident werd onder Barack Obama, opvolgde als senator. Kaufman leidt een ervaren groep Obama-mensen als Jeff Zients, oud-directeur begroting, Yohannes Abraham, oud-senior adviseur economie, en Jen Psaki, oud-directeur voorlichting Witte Huis.

Bovenaan de lijst staat de benoeming van een chef-staf Witte Huis, de rechterhand van Biden. Hoge ogen voor deze functie gooit volgens The New York Times Ron Klain, speciaal ebola-gezant onder Obama. Ook Zients wordt genoemd als chef-staf. Daarnaast moeten snel officiële adviseurs worden benoemd op belangrijke terreinen als economie en gezondheid, het laatste zeer urgent vanwege de coronacrisis.

Corona-taskforce

Biden zal volgens bronnen rond het transitieteam maandag als eerste zijn corona-taskforce presenteren, een groep van 12 wetenschappelijk experts die snel een plan moeten maken om de pandemie terug te dringen. Als leiders van dit team worden genoemd oud-Surgeon General Vivek Murthy, oud-commissaris van de Food and Drug Administration David Kessler, en Marcelle Nunez-Smith van Yale University.

Prioriteit heeft ook de inhoudelijke invulling van Kamala Harris’ functie als vice-president. Het ligt voor de hand dat Harris als eerste vrouw in die positie een prominente rol krijgt. Biden had als vicepresident onder Obama ook zware portefeuilles, zoals economisch herstel na de kredietcrisis van 2008, de aanpak van de varkensgriep in 2009 en wapenbeheersing na de schietpartij op Sandy Hook in 2012.

Ministersposten zullen pas eind deze maand worden ingevuld. Bidens kabinet zal naar verwachting het meest diverse ooit zijn, met veel vrouwen. Kansrijk lijken onder meer Susan Rice, veiligheidsadviseur onder Obama (Buitenlandse Zaken), oud-staatssecretaris Michèle Flournoy (Defensie), ex-Fed-bestuurder Lael Brainard, en gouverneur van Rhode Island en oud-durfkapitalist Gina Raimondo (Financiën).

Biden beloofde zaterdag in zijn overwinningsspeech dat hij de diepe politieke tegenstellingen in de VS wil overstijgen. Dat kan er volgens Chuck Hagel, een Republikein die onder Obama minister van Defensie was, op wijzen dat Biden enige gematigde Republikeinen in zijn kabinet zal opnemen. Maar ook niet te veel, want dan komt hij in de problemen met de kritische linkervleugel in zijn eigen Democratische partij.

Probleem voor Biden is dat 1.200 van de 4.000 overheidsbenoemingen goedkeuring behoeven van het Congres. De Democraten hebben de meerderheid in het huis, maar de Republikeinen domineren de Senaat, en tot begin januari (als er twee runoffs voor een senaatszetel in Georgia zijn) is onduidelijk of dit verandert. Zo niet, dan kunnen de Republikeinen elke benoeming blokkeren. En volgens kenners zal fractieleider Mitch McConnell Biden dwingen over elke kandidaat te onderhandelen.

Prominente progressieven

Biden heeft daarnaast te maken met de linkervleugel in zijn eigen partij, die beloond wil worden voor haar steun aan zijn gematigde campagne. Zo waarschuwde de linkse afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez dit weekend al dat Biden en Harris prominente progressieven in hun kabinet moeten opnemen omdat ze anders afgestraft zullen worden bij de tussentijdse verkiezingen in 2022. 

De linkervleugel schuift onder meer oud-presidentskandidaten als senator Elizabeth Warren van Massachusetts en senator Bernie Sanders van Vermont naar voren voor respectievelijk Financiën en Sociale Zaken. Beide kandidaten, weten Biden en Harris, zullen echter op een Republikeins veto stuiten.

Ook de Sunrise-klimaatbeweging en de Black Lives Matter-beweging meldden zich al. De eerste wil een speciale klimaatgezant die direct onder Biden ressorteert, de tweede zwarte benoemingen. Zo lobbyt afgevaardigde Jim Clyburn uit South Carolina voor een kabinetspost voor zijn zwarte collega Cedric Richmond uit Louisiana.

Lees ook:

Weg met de Muur, terug naar het Klimaatakkoord: dit is Biden van plan
Zodra Joe Biden in januari zijn intrek heeft genomen in het Witte Huis, gaat het roer om. Biden heeft laten weten dat hij allerlei presidentiële decreten van Trump zal terugdraaien met zijn eigen decreten. Voor andere wijzigingen is hij afhankelijk van de Senaat, die mogelijk in handen blijft van de Republikeinen. Welke veranderingen zijn op til?

Vicepresident Kamala Harris vertegenwoordigt alles wat Biden niet is
Met Kamala Harris heeft de Verenigde Staten er een baken van hoop bij gekregen. Haar overwinningsspeech zaterdagavond bracht tranen van vreugde teweeg en zelfs euforie door het hele land. Ze wordt de eerste vrouwelijke, zwarte vicepresident van het land en heeft een migrantenafkomst.

Trump geeft zich nog niet gewonnen (maar zijn juridische plan van aanpak lijkt zinloos)
Joe Biden mag voor het oog van de wereld de overwinning in de Amerikaanse verkiezingen hebben opgeëist, president Trump geeft de strijd allerminst op. Hij houdt vol dat niet Biden maar hij heeft gewonnen, en spant rechtszaken aan die dat zullen bewijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden