'Te veel Renzen? In Duitsland zijn er nóg meer'

'Ik krijg er de zenuwen van', zegt Mandy Renz, jongleur te paard van circus Renz Berlin dat momenteel zijn tenten heeft opgeslagen in Cadzand....

Van onze verslaggever Mac van Dinther

Het werk doet er niet toe, de naam is alles, aldus een Frans spreekwoord. Het stamt uit de achttiende eeuw, maar het is helemaal toegesneden op de huidige strijd rond de circusnaam Renz. Zoals ook een andere vaak gebezigde uitspraak zich hierbij opdringt: de geschiedenis herhaalt zich.

Vorige week liet circus Herman Renz een waarschuwing uitgaan dat door Nederland verschillende circussen toeren onder de naam Renz. Terwijl er in Nederland maar één echt circus Renz is: Nederlands Nationaal Circus Herman Renz.

Althans, dat is de opvatting van Anneke Olivier, directeur van circus Herman Renz. 'Ik heb niks tegen andere circussen. Maar laat ze een andere naam gebruiken. Ze profiteren van onze goede naam.' Mandy Renz denkt daar heel anders over. 'Iedereen kent circus Renz Berlin. Wij hebben traditie, de Nederlanders niet. Ze zijn gewoon jaloers op ons.'

Daarmee zijn de partijen even ver als zes jaar geleden. Al waren de rollen toen omgekeerd. In 1996 eiste Bernard Renz, Mandy's schoonvader, voor de rechter dat de Hollanders hun naam wijzigden. Hij kreeg zijn zin niet.

De strijd om de naam Renz gaat veel verder terug. In 1911 begon Arnold, overgrootvader van wijlen Herman Renz, een circus. Dat heette niet circus Renz, want Arnold heette Van der Vegt van achteren.

De naam Renz werd pas aan het circus verbonden toen Arnold een affaire had met ene Thérèse Renz, die weer iets met paarden had. Zij schonk Arnold haar naam. En de daarbij horende problemen.

Eind jaren dertig deed een Duits circus Renz de Hollanders al een proces aan. Van der Vegt verdedigde zich door puntjes te zetten tussen de letters en te beweren dat R.E.N.Z. stond voor Ras Echte Nederlandse Zwervers.

Het ging lang goed. Maar in 1996 hing het voortbestaan van circus Renz aan een zijden draadje toen de jonge Herman met zijn vrouw Diana overleed door een tragisch ongeval met een slecht werkende kachel. Het circus werd gered door sponsors en een groep artiesten die het circus kocht van Hermans moeder.

Een van hen is Anneke Olivier, oud-spreekstalmeester en moeder van clown Milko. Ze hebben hard gewerkt om de boel weer op poten te krijgen, zegt ze in haar luxueuze trailer op het parkeerterrein van de RAI in Amsterdam waar circus Herman Renz momenteel optreedt. 'We hebben bekendheid opgebouwd met de naam Renz. Daarvan maken anderen nu gebruik.'

Om de verwarring compleet te maken, toeren nu drie circussen Renz door Nederland, zegt Anneke: Herman Renz, Renz Berlin, en Franz Renz, geen familie van de andere Renzen. 'Daar hebben we last van. Rekeningen van andere circussen worden naar ons gestuurd. Mensen denken dat ze ons te zien krijgen en worden teleurgesteld. We hebben betaald voor die naam. Wij hebben de oudste rechten.'

Als er iemand de oudste rechten heeft, is het Renz Berlin, zegt Mandy Renz. 'Wij bestaan al sinds 1842.' Maar ze ziet het probleem niet. 'Renz is een bekende circusnaam. In Duitsland zijn nog meer circussen Renz. Dat geeft nooit problemen.'

De boel wordt volgens haar opgeklopt sinds de dood van Herman. 'Toen hebben de clowns het overgenomen. Wij toeren al twaalf jaar met succes door Nederland. Ze willen Nederland voor zichzelf hebben. Maar zo werkt het niet.'

Met de verwarring valt het in de praktijk wel mee, zegt Edwin Bomers van camping Marveld in Groenlo waar Franz Renz onlangs stond. 'Herman Renz is groter. Maar het was een keurige voorstelling, niets op aan te merken. Het is een beetje haat en nijd. Ik vind het flauw.'

Renz Berlin stond onlangs in Almere. Alle rekeningen zijn keurig betaald, zegt woordvoerder Klaas Dijkhuis. 'Mogelijk dat bij het publiek lichte verwarring bestaat. Maar ons maakt het niet uit. Circus is circus.'

Anneke Olivier piekert niet over een naamsverandering. 'Ik heb Herman gezworen dat circus Herman Renz altijd zal blijven bestaan.'

Maar Renz Berlin wijkt geen duimbreed, zegt Mandy Renz: 'Wij héten Renz. Hoe willen ze dan dat wij ons noemen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden