Te veel druk op Servië kan averechts werken

Nog altijd heeft Servië de van oorlogsmisdaden verdachte generaal Mladic niet aan het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag uitgeleverd. Doet de Europese Unie er daarom verstandig aan geen Stabilisatie en Associatie Akkoord (SAA) met Belgrado te tekenen?...

Bijna alle EU-lidstaten menen dat enige souplesse is geboden, teneinde de pro-Europese krachten in Servië bij de parlementsverkiezingen van 11 mei een steuntje in de rug te geven. Het SAA, dat onder meer een soepeler visumregeling voor Servische burgers bevat, kan worden gezien als een opstapje naar toetreding van Servië tot de EU. Met dit document in de hand kunnen de pro-Europese president Tadic en de zijnen met meer overtuigingskracht beweren dat hun koers vruchten afwerpt.

Maar er zijn twee Europese dwarsliggers: Nederland en België. Deze landen hebben zich tot nu toe op het standpunt gesteld dat uitlevering van Mladic (en andere Servische verdachten) een conditio sine qua non is voor ondertekening van het associatie-akkoord.

Op zichzelf is dit een honorabele stellingname. Het is een grof schandaal dat Mladic nog steeds vrij rondloopt, en het is goed dat met name Nederland, dat bevordering van het internationale recht hoog in het vaandel voert en op zeer pijnlijke wijze is geconfronteerd met oorlogsmisdaden in het voormalige Joegoslavië, de belangen van het in Den Haag gevestigde Tribunaal zwaar laat wegen.

Maar het zijn niet de enige belangen die ertoe doen in de Europees-Servische relatie. De EU zit ook opgescheept met de afwikkeling van de precaire kwestie-Kosovo. Een ruime meerderheid van de EU-lidstaten heeft op goede gronden besloten de onafhankelijkheid van de voormalige Servische provincie te accepteren. Maar daarmee zijn de problemen niet van de baan. Er moet zeer omzichtig worden gelaveerd om te voorkomen dat het Servische misnoegen hierover niet onnodig escaleert en vervolgens door andere partijen, zoals Rusland, wordt aangegrepen om in andere afvallige gebieden een zelfde, maar dan door Brussel ongewenst scenario te volgen.

Zo bezien valt het dan ook te billijken als minister Verhagen van Buitenlandse Zaken vandaag enig water bij de wijn doet. Er is alle reden een gebaar te maken teneinde te voorkomen dat nationalistische sentimenten in Belgrado te zeer worden aangewakkerd.

Waar het op aankomt, is dat dit gebaar niet te vrijblijvend, maar evenmin te royaal is. Er ligt nu een Nederlands-Belgisch voorstel het akkoord met Servië wel te tekenen, maar de inwerkingtreding op te schorten totdat Belgrado zich duidelijker heeft gecommitteerd aan samenwerking met het Tribunaal. Op voorwaarde dat de beoordeling van het Servische gedrag op dit punt niet geheel aan de luim van de dag wordt overgelaten, kan dit een aanvaardbaar compromis worden genoemd. Wie dit diskwalificeert als een zwichten voor internationale druk, moet bedenken dat Den Haag er nu eenmaal niet in is geslaagd Europese steun te verwerven voor zijn standpunt en dat dan voor onbuigzaamheid ook een forse prijs wordt betaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.