Te veel afstand in film over door idealisme verblinde hoofdpersoon

La Prima Linea..

Van Mussolini tot de maffia: Italiaanse filmmakers lijken de duistere kanten van ’s lands geschiedenis de laatste tijd vooral als vruchtbaar materiaal te zien. De links-radicale groeperingen uit de jaren zestig en zeventig zijn helemaal favoriet: buiten het meesterwerk Bongiorno, notte duikt De Rode Brigade op in bijvoorbeeld historische familie-epen als La meglio gioventu en Mio fratello è figlio unico.

La Prima Linea past prima in die trend. De film gaat over de gelijknamige organisatie die in de jaren zeventig moordaanslagen pleegde in Italië en is losjes gebaseerd op de memoires van een van de kopstukken, Sergio Segio. Aan het begin van de film wordt hij opgepakt; vervolgens – we zijn dan een paar jaar verder – spreekt hij vanuit zijn duistere cel de kijker rechtstreeks toe via de camera. Zijn ogen staan doods – nu betreurt hij zijn ontwikkeling van extreem fanatieke betoger tot moordenaar. Maar ooit, zo vertelt hij, was hij overtuigd van zijn gelijk.

Regisseur Renato de Maria maakt het kijkers niet gemakkelijk. Hij maakt voortdurend dit soort sprongen voor- en achteruit in de tijd en hij strooit met jaartallen, data en tijdstippen. Hij mengt fictie met archiefbeeld van bom- en moordaanslagen, die hij nog eens onderstreept met treurige muziek. Het creëert een extra afstand tot de door idealisme verblinde hoofdpersonen die de film niet meer weet te overbruggen.

Het is namelijk niet alleen de nodeloos ingewikkelde vertelstructuur die de personages ongrijpbaar houdt. Sergio’s idealen, zijn grote liefde voor medestrijdster Susanna, zijn knagende geweten als het geweld vooral gebruikt wordt om hun eigen hachje te redden: De Maria toont het niet, maar laat het vertellen via een voice-over.

Misschien is De Maria bang de terreurdaden of de leden van de groep te romantiseren, maar zonder eerst begrip te kweken voor hun ideeën is hun uiteindelijke desillusie of wroeging even slecht invoelbaar.

La Prima Linea werkt dan alleen als hun rechtlijnigheid botst met de menselijkheid van anderen. Als Sergio zijn ouders en broer bezoekt, bijvoorbeeld. Of als Sergio en Susanna zich voor een buurvrouw moeten voordoen als een normaal stel – het ongemak spat er vanaf. Maar dit soort momenten zijn er te weinig en uiteindelijk is een gebrek aan passie in een film over idealistische generatie een onoverkomelijk probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden