Te laat, maar mens klonen kan

AMSTERDAM - Amerikaanse en Japanse stamcelonderzoekers hebben een mijlpaal bereikt - op een weg die medici allang hebben verlaten. De wetenschappers slaagden erin menselijke embryocellen te kweken met de techniek die de wereld in 1996 het gekloonde schaap Dolly bezorgde.


Destijds wilden wetenschappers niets liever dan de truc herhalen bij mensen, omdat je er in theorie cellen mee kunt kweken die ziek of beschadigd weefsel kunnen vervangen, zonder afstotingsverschijnselen bij de patiënt. Dat viel echter tegen. Jarenlang mislukte de ene na de andere poging en het onderzoek werd in diverse landen verboden.


Bij de techniek injecteert men het erfelijk materiaal van een patiënt in het eitje van een donorvrouw waaruit men de kern heeft weggehaald. Zo ontstaat een klompje zich delende cellen, dat in theorie kan uitgroeien tot een baby. Zover komt het echter niet: artsen gebruiken het cellenklompje om er 'stamcellen' uit te halen, cellen die nog tot alle weefseltypes kunnen uitgroeien.


Nu is het eindelijk bij mensen gelukt, schrijft het Japans-Amerikaanse team in het vakblad Cell. Maar de wetenschap heeft al sinds 2006 een goedkopere, gemakkelijkere manier om aan reserveweefsel te komen. Daarbij maakt men de stamcellen door gewone lichaamscellen met biochemische trucs te 'herprogrammeren'. Zo omzeilt men de twee grote nadelen van klonen: het geknoei met embryo's en de lastige verkrijgbaarheid van donor-eicellen.


'Belangrijk voor de wetenschap, maar niet direct voor patiënten', zegt de Leidse hoogleraar ontwikkelingsbiologie Christine Mummery. 'We kunnen deze cellen nu genetisch vergelijken met cellen die zijn geherprogrammeerd. Maar het betekent niet een snellere genezing, of zoiets.' Wel is nu duidelijk wat er steeds misging: een gekloonde menselijke eicel moet langer rijpen. Mummery: 'Voor veel onderzoekers is dit de afsluiting van een hoofdstuk. We weten nu waarom het niet lukte.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden