Te koop: eigenzinnig weekblad Elsevier

Elsevier is woensdag officieel te koop gezet door moederbedrijf Reed Business. Het grootste opinieweekblad van Nederland hecht aan tradities en is zelf ook nauwelijks veranderd.

Beeld anp

Voor wie de media te progressief en te links vindt is er sinds jaar en dag Elsevier, de spreekbuis van conservatief en liberaal Nederland. Elsevier hangt aan tradities (koningshuis!) en gaat pesterijen niet uit de weg.

Toen acteur Nasrdin Dchar in 2011 na het winnen van een Gouden Kalf een gloedvolle en alom geprezen speech hield, deed Elsevier niet mee. 'Paternalistisch geneuzel', zo omschreef hoofdredacteur (sinds 2000) Arendo Joustra het in zijn commentaar.

Hij kreeg op de site van 's lands grootste opinieweekblad bijval van collega Liesbeth Wytzes. In een column schreef ze dat de bewonderaars van Dchar aan een 'verinnerlijkt blank superioriteitsgevoel' lijden. Ook dat is Elsevier.

Tradities

Reed Business, onderdeel van het informatieconcern RELX Group, bood het tijdschrift woensdag officieel te koop aan. Het bedrijf wil zich concentreren op wetenschappelijke publicaties, die winstgevender zijn.

Elsevier bestaat sinds 1945, hecht aan tradities, is gebouwd op economie en politiek, gruwt van de meeste BN'ers en van hypes, is wars van overheidsbemoeienis en vernieuwt zichzelf mondjesmaat. De Elsevier van nu ziet er niet heel anders uit dan die van 2005.

Opvallend

De lezers weten wat ze kunnen verwachten. Een overzicht van de beste gemeenten ('Waar is het goed wonen?'), de moordlijst, de beste ziekenhuizen, de beste scholen en een ranglijst van inkomens, Elsevier presenteert het jaar in, jaar uit.

'Het maken van lijsten is een ordening van de enorme chaos in je hoofd', legde hoofdredacteur Joustra in 2012 in Het Parool uit. 'Het helpt bij het kijken naar de wereld. Ik vind het de taak van een weekblad om te helpen met die ordening.'

Aandachttrekkend is ook de verkiezing van de Nederlander van het jaar, sinds 2004. VVD-Kamerlid Hirsi Ali was de eerste, de burgemeester van Rotterdam Aboutaleb de laatste. Over de winnares van 2012, koningin Beatrix, zei Joustra: 'We zijn hier niet per se dol op Oranje (...). Maar ik vind het wel opvallend dat de noordwestelijke democratieën die een monarchie zijn, van Denemarken tot Engeland, ook het meest democratisch zijn.'

Hardere toon

Joustra (57) is het gezicht van het tijdschrift, al vijftien jaar. Hij is daarmee de langstzittende hoofdredacteur in een sector die het moeilijk heeft. Elsevier is nog steeds veel groter dan Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer bij elkaar, maar de oplage staat onder druk.

Sinds 2000 daalde de oplage van 140 duizend naar 85 duizend. Net zoals de concurrenten (en de dagbladen) probeert Elsevier nieuwe verschijningsvormen uit, online én op papier. Wie Elsevier neemt, krijgt er bijvoorbeeld het tien maal per jaar verschijnende Juist bij.

De toon lijkt de laatste jaren wat harder te zijn geworden. Deze week neemt Joustra in zijn commentaar de omroepen onder vuur. 'De zeer eigensoortige en onafhankelijke omroepen van voor de oorlog, zijn in 2015 verworden tot organisaties met een verschrikkelijk grote mond (Jan Slagter en zijn vrienden), die hun rekeningen onbeschaamd door de overheid laten betalen.' Ook dat is Elsevier, de degelijke gids voor liberaal Nederland.

Beeld mechel000
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden