Te grote voetbalschoenen

Tot 35 jaar geleden vond ik alle kinderboeken mooi, leuk en spannend, omdat de voorleesstem van vader of moeder ook elke lamme zin en flauwiteit met liefde omzwachtelde....

Inmiddels ben ik zelf een voorleesvader, die door middel van stemimitaties hoopt zijn knersing der tanden te verdoezelen. O, wat is er een menigte aan slechte kinderboeken. Goedkope verwondering, knullige rijmpjes, en vaak ook een schaamteloos carnaval van boer, scheet, drol en fluim.

De zee van jeugdboeken maakt je tot parelvisser op een modderschuit. Zwaar weer, kledder in de netten, en nergens is redding.

Tot je Bart Moeyaert (1964) opvist. Als and nog steeds weet wat het is om klein te zijn, dan wel het kind dat op 9 juni 1964 in Brugge werd geboren, en terechtkwam in een gezin met maarliefst zes grotere broers. Hij schreef er onvergetelijk over in Broere (2000).

Het kriebelend verlangen naar later, naar groter en ler zijn dan klein, verlost van de verstikkende vertedering die niks betekent - behalve dat je niet serieus wordt genomen - is ook de kern van de nieuwe roman Dani Bennoni (lang zal hij leven), anderhalf dagje uit het leven van de tienjarige Bing Kessels.

Bing heeft een oudere broer, Moon, maar die is weg. Al drie maanden geleden gemobiliseerd. Sindsdien ligt hun moeder ziek te bed.

De kleine Bing wil zijn gemis omzetten in iets anders dan lethargie: voordat Moon terugkomt, zal Bing ervoor zorgen een Broer geworden te zijn. Hij spaart geld, en hoopt de grote en stoere jongen Dani Bennoni te vermurwen hem voetballes te geven. De schoenen heeft hij al.

Te grote, van Moon.

Maar Dani denkt dat het verloren moeite is. Was Bing niet goed met zijn handen? Hou het daar dan bij, is zijn advies.

En dan hebben we nog maar vier bladzijden gehad. Dit wordt een drama. Hoe kan Bing ooit op gelijke hoogte komen, opklimmen naar het niveau van Dani, die heer en meester is op een club die Daring heet, die thuis met zijn vader onder een Ford ligt te sleutelen, en die Bing te woord staat met een strootje tussen de lippen? James Dean was er niets bij.

Bing kan van alles, zingen, dansen, tekenen, en zo'n koddig opdondertje vinden de meisjes enig - maar hij wil iets anders. En zijn manke vriend Lenny ('die jongen is van kreupelhout gemaakt') steunt hem, maar dan van onderaf, want gemankeerde Lenny kijkt weer tegen benjamin Bing op.

Bing en Lenny schakelen anderen in, anders loopt het mis. Ze brengen Dani's groeten over aan de dweepzieke Martha, plus dat ze de wedergroeten misschien niet weerom kunnen brengen. Want kijk, Moon vindt Bing ongeschikt voor voetballes.

Ze hopen dat Martha furieus naar Dani schiet, om hem hierover de mantel uit te vegen. Dat durven ze niet te zeggen. Zijn ze te klein voor. Maar het jeukt en gist wel: die gemoedstoestand kiert door alle zinnetjes van Bart Moeyaert.

Meesterlijk verkent hij het spectrum tussen de dreiging van (als jij later ook wordt gemobiliseerd, keer je dan ooit terug?) en het verlangen naar de wereld van de groteren.

Terzijde: de schrijver reed op donderdagmiddag 23 september 2004 naar Amsterdam, waar hij 's avonds te gast zou zijn in een tv-programma, toen hij werd afgebeld. Er had zich een nationale ramp voltrokken, moest hij begrijpen. Een bijkans analfabete smartlappenbraller was bezweken.

Bart Moeyaert bleek weer eens te groot voor ons klein gebleven land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden