Tbs'er moet betere opvang zelf betalen

Na jaren van verwaarlozing hebben tbs'ers in België uitzicht op een betere behandeling. Een nieuwe wet geeft de Belgische geestesgestoorde misdadigers meer rechtszekerheid. Ook komen er meer opvangplaatsen voor 'geïnterneerden', zoals tbs'ers in België worden genoemd. Toch krijgt de nieuwe wet veel kritiek, omdat de tbs'ers mogelijk zelf moeten betalen voor hun opvang.

BRUSSEL - België ligt al jaren onder vuur om zijn gebrekkige omgang met geestesgestoorde criminelen. Zo zijn de psychiaters, die de toerekeningsvatbaarheid van verdachten moeten beoordelen, onvoldoende gespecialiseerd. De procedures om op proefverlof te kunnen of om vrij te komen, zijn ondoorzichtig en soms willekeurig. Critici vergelijken de Belgische internering met een loterij.

Daarnaast kampt België met een enorm tekort aan opvangplaatsen. Van de ruim 4.000 tbs'ers in België zitten er meer dan duizend in een gewone gevangenis, wegens plaatsgebrek in de psychiatrische instellingen. België wordt daarvoor om de haverklap veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Een nieuwe wet, die net is goedgekeurd in de Senaat en eind deze maand de Kamer van Volksvertegenwoordigers passeert, moet de behandeling van de geïnterneerden grondig verbeteren. Er komt een opleiding voor de gerechtspsychiaters en een duidelijke procedure om vrij te komen. Op termijn wordt er ook een soort Pieter Baan Centrum opgericht, om verdachten te observeren.

Tegelijk wordt er gewerkt aan extra opvangplaatsen. In september gaat in Gent een eerste Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) open, met plaats voor 270 tbs'ers. In 2016 volgt een tweede instelling in Antwerpen, met 180 plaatsen. Doordat de nieuwe wet voor het eerst het recht op verzorging voorschrijft, wordt de druk groter om in voldoende opvang te voorzien.

Kenners vinden de wet een grote stap voorwaarts, maar hebben ook bedenkingen. Zo is de exploitatie van het FPC in Gent toegekend aan een privébedrijf. Ook bepaalt de nieuwe wet, in een op het laatst toegevoegde passage, dat geïnterneerden voor hun eigen onderhoud moeten betalen.

'Het is intriest dat dat laatste erin geglipt is', aldus Jos Vander Velpen, voorzitter van de Liga voor de Mensenrechten, in de krant De Standaard. 'Het ondermijnt de geloofwaardigheid van de voor het overige goede wet.' Hoeveel de tbs'ers zullen moeten betalen, is nog onduidelijk, maar het gaat enkel om 'kost en inwoning', niet om de kosten van de behandeling. Onvermogende geïnterneerden worden vrijgesteld, maar er wordt niet gespecificeerd welke inkomensgrens gaat gelden. Dat wordt pas duidelijk tegen 1 januari 2016, als de wet in werking treedt.

Het voorstel doet denken aan het Nederlandse kabinetsplan om gevangenen en tbs'ers 16 euro per dag te laten betalen voor de huur van hun cel. Staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie (VVD) maakte dat wetsvoorstel afgelopen januari openbaar, maar kreeg van verschillende juridische organisaties kritiek. Ook in België raakt het voorstel een gevoelige snaar.

'De vraag of gedetineerden en geïnterneerden moeten betalen, is een serieus parlementair debat waard', aldus Henri Heimans, rechter bij het Gentse hof van beroep, die de problematiek al jaren volgt. 'Je kunt zo'n regel er niet zomaar op het laatste moment inlassen, zoals hier is gebeurd.'

Ook de exploitatie van het Forensische Psychiatrisch Centrum in Gent zorgt voor ophef. Die is toevertrouwd aan een consortium van de Nederlandse private zorggroep Parnassia en de Franse multinational Sodexo. Critici vrezen dat de privébedrijven op personeel zullen besparen om meer winst te genereren. Daarbij komt dat Parnassia geen onbesproken reputatie heeft. Vorige week werd een ggz-instelling van de groep onder verscherpt toezicht van de Nederlandse inspectie geplaatst.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden