Taylor raakt verstrikt in zijn eigen woorden

Maandag is het kruisverhoor van Charles Taylor hervat. ‘U staat hier als getuige, niet om toespraken te houden.’

Het kruisverhoor van de Liberiaanse ex-president Charles Taylor is maandag nog maar net begonnen bij het Speciale Hof voor Sierra Leone in Den Haag, of de beschuldigingen vliegen al door de lucht.

‘Natuurlijk liegt u hier, meneer Taylor’. ‘Het is de aanklager die opnieuw liegt.’ ‘Wilt u zeggen dat we dit hele verhaal uit onze duim hebben gezogen?’, schiet het heen en weer. ‘U zit hier als getuige, niet om toespraken te houden’, wijst aanklager Brenda Hollis de in onberispelijk diepblauw pak gestoken verdachte terecht als hij weer eens wil uitweiden.

Hollis’ vragen – meestal op neutrale toonhoogte uitgesproken – hebben maandag maar één doel: Taylor ontmaskeren als ongeloofwaardig. De drie rechters en de inwoners van Sierra Leone en Liberia, die de zaak live via internet volgen, moeten weten dat Taylor vaak niet de waarheid sprak toen hij vorige zomer dertien weken getuigde ter eigener verdediging en zich neerzette als nobel leider die slechts de vrede diende.

Taylor staat terecht voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, begaan tussen 1 december 1996 en 18 januari 2002 in Sierra Leone, door rebellen van het Verenigd Revolutionair Front (RUF). De aanklagers willen bewijzen dat Taylor gezag had over het RUF, dat hij de rebellen in ruil voor diamanten voorzag van wapens, die ze gebruikten om burgers af te slachten en om kinderen te ronselen voor diamantwinning of als seksslavin.

Taylor heeft steeds volgehouden dat hij de gevreesde RUF-leider Foday Sankoh pas ontmoette in augustus 1991. Vanaf dat moment trachtte hij hem vergeefs over te halen vrede te sluiten, is zijn verhaal. Maandagochtend speelt de aanklager echter een belangrijke troef uit: de weergave van een interview uit 1988 met de BBC, waarin Taylor zegt dat ‘iedereen weet dat ik al vele jaren bevriend ben met Sankoh’.

Taylor geeft zich maandag niet zomaar gewonnen. Met ‘iedereen weet’ bedoelde hij ‘iedereen meende te weten’, probeert hij. Zoals ook iedereen meent te weten – eveneens onterecht – dat hij stinkend rijk is. ‘U speelt met woorden om uw verhaal te veranderen’, serveert de aanklager hem echter af.

Zo zet de strijd zich verder voort in de rechtszaal in Den Haag, waarbij Taylor steeds met zijn eigen woorden wordt bestreden.

Dat gebeurde heel doeltreffend tijdens de eerste weken van het kruisverhoor, vlak voor het hof op 7 december met kerstreces ging.

Taylor had op zeker moment ‘elk menselijk wezen op deze planeet’ uitgedaagd een rekening te vinden op zijn naam, waaruit zou blijken dat hij zich tijdens de burgeroorlog had verrijkt. Op 7 december onthulden de aanklagers het bestaan van zo’n rekening.

In 2000 waren hierop grote bedragen gestort, waaronder 2,4 miljoen euro van de Taiwanese regering en 1,37 miljoen euro van het houtkapbedrijf van de Nederlander Guus Kouwenhoven. (Kouwenhoven is in Nederland veroordeeld voor wapenverkoop aan Taylor in ruil voor kaprechten, waarmee hij een VN-embargo schond, maar werd in hoger beroep vrijgesproken. Tijdens de beroepszaak beschreef hij zulke betalingen als ‘belasting’ aan Liberia, stelt het OM.)

Volgens Taylor betrof het hier een ‘geheime’ rekening van de Liberiaanse regering, die slechts om praktische redenen op zijn naam stond, maar de aanklager leek op dit punt te hebben gewonnen.

‘In Sierra Leone is iedereen het er wel over eens dat Taylor liegt over zijn band met het RUF’, zegt mensenrechtenadvocaat Alpha Sesay (28), die het proces dagelijks verslaat en de kerstdagen in Sierra Leone doorbracht. ‘De opwinding was groot toen Taylor in juli ging getuigen, maar nu het zo lang duurt, volgen minder mensen het proces. Sommigen vinden het hof te vriendelijk voor Taylor, anderen vinden het zonde van het geld. Maar een meerderheid staat er nog achter.’ Het proces zal tot zeker halverwege dit jaar duren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden