Nieuws Dwangsommen Tata Steel

Tata Steel vindt dwangsommen om grafietregens onterecht en wil niet betalen

Staalfabrikant Tata Steel wil dwangsommen voor het veroorzaken van grafietregens niet betalen en is naar de rechter gestapt. Volgens het bedrijf is het bijna onmogelijk om aan de regels te voldoen. 

De ruwe grondstoffen bij Tatasteel in Velsen. Beeld ©raymond rutting photography

De dwangsommen die Tata Steel krijgt opgelegd vanwege de grafietregens, brengen de staalfabrikant in grote problemen. Het bedrijf heeft geen kant-en-klare oplossing tegen de stofexplosies en kan niet uitsluiten dat het weer gebeurt. Bovendien dreigt de provincie Noord-Holland met weer nieuwe dwangsommen, omdat op andere plekken rond het verwerken van slak (een restproduct bij ijzerproductie) ook de regels worden overtreden.

Daarom probeerde het bedrijf donderdag bij de rechtbank in Haarlem de boetes van tafel te krijgen. De provincie zei juist tegen de rechter dat de dwangsommen lijken te helpen, nu de overlast de afgelopen maanden is verminderd. In totaal heeft de provincie Tata en afvalverwerker Harsco 39 keer een dwangsom opgelegd, sinds het najaar van 2018, vanwege overtredingen, in totaal voor 375 duizend euro. Tata Steel ligt al een jaar onder vuur vanwege de grote overlast die het bedrijf veroorzaakt voor de omliggende dorpen, zoals Wijk aan Zee.

De allernieuwste dwangsommen waar de provincie nu mee dreigt, zo bleek tijdens de rechtszaak, draaien om het uitgraven van de pannen waarin de slak wordt gekiept. Ook bij dit uitgraven komt volgens de provincie stof vrij dat veel verder dan twee meter komt. Daarover heeft de provincie dit voorjaar een waarschuwingsbrief verstuurd. Als Harsco dit niet aanpast, volgen ook hier dwangsommen voor. Ook hangt de firma een boete boven het hoofd vanwege het roekeloos rondrijden met groot materieel, zoals shovels en kiepwagens over het terrein waar slak wordt verwerkt. Hierdoor komen vaak grote, ongezonde stofwolken vrij.

Stofexplosies

De dwangsommen die Tata Steel en Harsco donderdag bij de rechter aanvocht, zijn opgelegd vanwege die grafietregens, die het dorp Wijk aan Zee met regelmaat bedekken. Die stofexplosies ontstaan bij het verwerken van restproducten door de firma Harsco. Dit bedrijf kiept zogeheten slak in een put, waarbij grote stofwolken vrij kunnen komen. In de vergunning staat dat bij dit proces het stof niet verder dan twee meter mag komen ‘van de opslag’.

Tata Steel en Harsco vechten deze dwangsommen aan omdat het bedrijf zegt dat het bijna onmogelijk is om aan de eis van twee meter te voldoen en er geen instant oplossing is om stofexplosies volledig uit te sluiten. Als de rechter de ‘te hoge’ dwangsommen toestaat, vreest Tata Steel dat er daarom geen einde komt aan de boetes.

De advocaat van Harso verweet de inspecteurs van de provincie Noord-Hollands dat ze zich niet voldoende in het productieproces hebben verdiept en dat het daardoor lijkt ‘alsof Harsco maar wat loopt te klooien’. Maar op vragen van de rechter moest de advocaat toegeven dat er een geen kant-en-klare oplossing is om stofoverlast helemaal te voorkomen. De provincie bleef vasthouden aan de eis dat het bedrijf zijn gedrag aanpast, om zo overlast te voorkomen. Een vertegenwoordiger van de provincie noemde het onbegrijpelijk dat het bedrijf nu ineens zegt dat het niet aan het voorschrift kan voldoen en met een ‘gekunstelde redenering’ komt waardoor de regels niet langer op het bedrijf van toepassing zou zijn. Volgens de provincie kan Harsco langzamer en voorzichtiger werken, waardoor er geen stofexplosies ontstaan.

Hoongelach

De grafietregens hebben geleid tot grote onrust bij de omwonenden. Zeker nu onlangs duidelijk is geworden, door een onderzoek van het RIVM, dat ‘de zwarte regen’ zware metalen bevat. Bewoners zeggen dat de ongezonde uitstoot het kustdorp als zeker sinds 1991 teistert, maar dat er feitelijk amper iets verandert bij Tata Steel: het economisch belang krijgt altijd voorgang. Dat Tata Steel zichzelf tijdens de rechtszaak ‘een goede buur’ noemt, kwam het bedrijf op hoongelach te staan, vanaf de publieke tribune, gevuld met bewoners van Wijk aan Zee.

LEES MEER OVER DE PERIKELEN RONDOM TATA STEEL EN DE GRAFIETREGENS 

Staalfabrikant Tata Steel gaat de fabriek stilleggen als dat nodig is om nieuwe uitstoot van de schadelijke grafietregens te voorkomen. ‘De problematiek is belangrijker dan de productievoortgang’, aldus directeur Hans van den Berg.

In Wijk aan Zee is zaterdagochtend na een week van onrust in het kustdorp wederom het schadelijke grafietstof neergedaald, afkomstig van Tata Steel. De staalfabriek maakte dat zelf bekend in een sms-bericht aan omwonenden: ‘In Wijk aan Zee ondervindt u wellicht hinder. Onze excuses. We werken hard aan een blijvende oplossing.’ 

Volgens Tata Steel is het RIVM-rapport van begin deze maand over de grafietregens in Wijk aan Zee onvolledig. Dat stelt het staalbedrijf in een brief aan alle medewerkers. Vlak na de presentatie van het rapport zei Tata Steel al ‘verrast’ te zijn over de resultaten. 

Bewoners van Wijk aan Zee eisen een langdurig en grootschalig onderzoek naar de schadelijke gevolgen van de uitstoot van Tata Steel. De omwonenden van de fabriek maken zich ernstig zorgen over hun gezondheid en die van hun kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden