Tape is geen wondermiddel

Steeds meer topatleten gebruiken Kinesio-tape tegen blessureleed. Wetenschappers betwijfelen het nut van de felgekleurde plakbandjes.

AMSTERDAM - De buik van beachvolleybalster Katrin Holtwick was een modern kunstwerk, deze Olympische Spelen. Vanaf haar middenrif golfden felblauwe strepen over haar buikspieren. De Duitse atlete verkeert in goed gezelschap: ook dit afsluitende weekend van de spelen laten vele topatleten hun lichaam weer beplakken met Kinesio-tape.

Japanse sumoworstelaars brachten de plakkertjes in de jaren zeventig als eerste aan op hun zwaarbelaste spieren. In Londen werd het een hype. De elastische tape trekt de huid plaatselijk samen. Volgens bedenker Kenzo Kase stimuleert dit de doorbloeding, wat weer zou helpen tegen blessures.

Het wetenschappelijk bewijs hiervoor is flinterdun. Dit jaar analyseerden onderzoekers van Auckland University of Technology alle onderzoeken naar de effecten van Kinesio-tape op onder meer pijn, kracht en lenigheid. Conclusie: de tape haalt niets uit, of de effecten zijn zo klein dat je ze niet serieus kunt nemen. Ook Frank Backx, hoogleraar sportgeneeskunde aan het UMC Utrecht, is niet overtuigd van het nut van de populaire plakbandjes.

'Ik heb er zelf ooit een op mijn achillespees en kuit geplakt. Het voelt best lekker, maar dat zegt natuurlijk niets over de werking.'

Backx denkt dat atleten vooral baat hebben bij het placebo-effect: wanneer je gelooft dat iets werkt, ervaar je al snel verbetering. 'Het is niet zo erg als bij de balansbandjes die sporters een paar jaar geleden massaal droegen, maar ook Kinesio-tape heeft waarschijnlijk weinig toegevoegde waarde.'

De hoogleraar gebruikt het woord 'waarschijnlijk' omdat degelijke experimenten naar sportbehandelingen moeilijk zijn op te zetten. Alleen al het vinden van een groep proefpersonen met exact dezelfde klacht en exact hetzelfde trainingsschema is een hels karwei. Ook het aanwijzen van een controlegroep - die een nepbehandeling krijgt - is lastig. 'Vooral topsporters willen vaak in de groep die de echte behandeling ontvangt. Ze zijn nieuwsgierig of ze er een procentje beter van worden en hebben geen zin om voor niets mee te doen aan het experiment.'

Backx deed zelf onderzoek naar sportcompressiekousen. De tevredenheid onder sporters bleek hoog, zelfs al is het effect nog steeds onbewezen. De Nederlandse hardloper Bram Som werd in 2006 Europees kampioen 800 meter in de strakke, kniehoge sokken. Backx: 'Daarna gingen meer sporters ze dragen. Atleten wachten niet op solide wetenschappelijke bewijzen: ze proberen wat uit, en als ze winnen wil de rest het ook.'

Voor de meeste televisiekijkers kwamen de ondergeplakte olympiërs als een verrassing, maar Backx zag de tape al jaren aan populariteit winnen. 'Dat viel niet zo op omdat atleten kozen voor huidkleurig tape. Dat ze nu die felle kleuren dragen, verbaast me wel enigszins: sporters wijzen de concurrentie doorgaans niet graag op hun zwakke plek. Het mode-argument zal hierbij doorslaggevend zijn geweest.'

Bij topcoaches en -sporters ziet Backx de volgende behandeltrend alweer opduiken: lichttherapie. Backx: 'Sporters reizen vaak de hele wereld over voor wedstrijden. Je kunt de effecten van een jetlag verminderen door op de juiste momenten speciale lampen in te zetten.'

Ook slaapmonitoring is in opkomst. Zo kondigde Louis van Gaal onlangs aan de slaappatronen van de spelers van het Nederlands elftal te willen analyseren. Backx: 'Herstel is minstens zo belangrijk als training, dus zoiets kan zinnig zijn. Al is het lastig om te bewijzen dat je er meer doelpunten door scoort.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden