Tango Avenue

De breedste avenue ter wereld loopt door Buenos Aires. 'La 9' verbindt arm en rijk; het koloniale verleden en het moderne Argentinië. Wel oppassen met oversteken.

Plots doemt zij op: de Avenida 9 de Julio. Een haast oneindige brede vlakte van asfalt. Zes banen vol toeterende auto's, bussen en zwart-gele taxi's in de ene richting. Zes banen van hetzelfde ook weer de andere kant op. Een kakofonie van geluid die hoort bij de belangrijkste verkeersader van een miljoenenstad. Maar deze boulevard van Buenos Aires is net iets specialer: volgens de Argentijnen is ze de allerbreedste van de wereld.


Nu moet je met beweringen van Argentijnen vaak op je hoede zijn. Altijd een en al superlatieven, overdrijving en grootspraak. En dan doen de inwoners van Buenos Aires, de zogeheten Porteños, er meestal nog een schepje bovenop. Enthousiast vertellen ze dat hun Buenos Aires niet alleen de grootste, verrassendste en coolste plekken heeft van heel Argentinië, maar ook van heel Latijns-Amerika. En misschien wel van de hele planeet.


Het gesprek moet gek lopen, willen ze niet poneren dat Buenos Aires de breedste rivier ter wereld heeft (Rio de la Plata), de langste straat ter wereld (Rivadavia) of de beste voetballer aller tijden (Diego Maradona). Bij deze beweringen kun je - al dan niet terecht - tegensputteren dat de Amazone wellicht breder is, Yonge Street in het Canadese Toronto toch zeker honderden kilometers langer is en Neêrlands trots Johan Cruijff beter kon voetballen.


Zwaarbevochten

Maar als het op de breedste avenue ter wereld aankomt, zouden de Porteños best eens gelijk kunnen hebben over hun Avenida 9 de Julio. Zo vernoemd naar die glorieuze julidag in 1816, toen de Argentijnen hun zwaarbevochten onafhankelijkheid van Spanje uitriepen. En pas medio jaren dertig van de vorige eeuw aangelegd, nadat de autoriteiten honderden gebouwen genadeloos tegen de vlakte gooiden en duizenden bewoners lieten verhuizen voor de aanleg van 'La 9'.


Al bij de eerste kennismaking met de Avenida 9 de Julio merk je op dat je ongewild gaat vergelijken met beroemde avenues als de Champs-Élysées in Parijs of Fifth Avenue in New York. En waar de Franse boulevard het predicaat 'de mooiste laan ter wereld' beslist verdient en New Yorks chique avenue zich 'de duurste straat ter wereld' kan noemen, mag de Avenida 9 de Julio zich met recht een lustoord voor de zintuigen noemen.


Je komt ogen en oren tekort om de 140 meter brede avenue volledig tot je te nemen. Neem alleen al het gebouw van het ministerie van Sociale Ontwikkeling. Het bijgeloof wil dat dit gebouw in de loop der tijd uit zichzelf is verplaatst. En inderdaad: het gebouw staat volledig los van de rest. Als enige midden op La 9. Maar net als je je erover wilt verbazen, wordt de aandacht getrokken door twee enorme beeltenissen van de mysterieuze Evita Perón. Lachend naar de zuidelijke kant van de stad, waar de arme bevolking woont die de heldin van de hemdlozen zo bewonderde. En strijdvaardig kijkend naar de noordelijke wijken van Buenos Aires, waar de door Evita zo verfoeide Argentijnse elite haar paleisjes nog altijd heeft.


Natuurlijk kun je je druk maken om het voortrazende verkeer. Of om het feit dat je als voetganger vogelvrij lijkt als je La 9 wilt oversteken. Ondanks de stoplichten. Vergeet het maar om in een keer van de ene kant van de boulevard naar de andere kant te komen. Al was het maar omdat er parallel nog eens een paar tweebaanswegen lopen, Cerrito en Carlos Pellegrini. Als het een beetje meezit, haal je hijgend een van de middenbermen voordat het stoplicht weer op rood springt. En als je geluk hebt, kun je in drie keer de hele Avenida oversteken. Heelhuids.


Groene oases

Daar staat tegenover dat het heerlijk wandelen is in de parkjes en over de pleintjes die langs 'La 9' zijn aangelegd. Groene oases met kleurige acacia's, jacaranda's en kapokbomen. Vaak ook versierd met marmeren fonteinen en standbeelden van bijvoorbeeld Don Quichot of Columbus. Plof neer op een van de luie houten bankjes en knoop een gesprek aan met de Argentijnen. Verbaas je erover dat ze eigenlijk Italianen zijn die als Spanjaarden praten en zich als Fransen gedragen. Een mooie erfenis van de migrantengeschiedenis van dit Latijns-Amerikaanse land.


Bovendien loont het pas echt bij het kruispunt van de Avenida de Mayo om de gewaagde oversteek van La 9 te wagen. Dit is de boulevard die leidt naar de beroemde Plaza de Mayo, het politieke en sociale plein van de Argentijnen. Het plein van de dagelijkse demonstraties voor het presidentieel paleis, de Casa Rosada. Het plein ook waar de Dwaze Moeders nog elke donderdagmiddag aandacht vragen voor het lot van de vermisten uit de dictatuur (1976-'83).


Wat op het plein gebeurt, vind je ook terug op de schreeuwende voorpagina's van de Argentijnse kranten in de kleurige kiosken die van tijd tot tijd opduiken op La 9. Houten stalletjes die ook nog eens heerlijke vindplaatsen zijn voor kalenders en posters van Argentijnse helden als voetballer Lionel Messi, tangolegende Carlos Gardel of Mafalda, het populaire stripmeisje dat zich al vijftig jaar buitengewoon zorgen maakt over de wereldvrede en de mensheid.


Intussen blijf je je verbazen over de fascinerende verscheidenheid aan architectonische stijlen en bouwwerken. Zoals de 67 meter hoge obelisk, het symbool van Buenos Aires, die centraal op La 9 als een witte naald naar de hemel reikt. Maar ook vergaap je je aan hypermoderne bank- en verzekeringsgebouwen van staal en glas, art-nouveauwoonhuizen, en modernistische winkelpanden. Langzaam dringt het door waarom Buenos Aires ooit de bijnaam 'het Parijs van het Zuiden' heeft gekregen.


Zelfs op het oog saaie luxe hotels verbergen een stukje geschiedenis achter hun gevels. Neem het postmoderne gebouw van het Hotel Panamericano, op het oog een klassiek, ietwat stijf vijfsterrenhotel. Maar wel de plek waar Raúl Alfonsín, volgens velen 'de laatste eerlijke politicus van Argentinië', bijna dertig jaar geleden zijn succesvolle campagne voerde om president van dit land te worden. En daarmee de Argentijnen democratie, gerechtigheid en zelfvertrouwen gaf na de zwarte jaren van de militaire junta.


Tegenover het Panamericano staat weer een ander bijzonder hotel, het NH Tango. Een themahotel dat helemaal is geïnspireerd op de zwoele en intense dans- en muziekstijl die ooit zijn oorsprong kende in morsige bordelen en uiteindelijk door de Unesco werd uitgeroepen tot cultureel erfgoed van de mensheid. Voor de liefhebber is er elke avond Tango Porteño, een onderhoudende dinershow die natuurlijk niet zo spontaan en intiem is als in de kleine tangosalons in de wijk San Telmo. Maar de jammerklacht van de bandoneon, de heimwee die opklinkt uit de liederen en de sensuele omarming van de dansende dames en heren maken ook hier indruk.


Adembenemend

Vlak naast Tango Porteño staat weer een ander cultureel juweeltje: het ruim honderd jaar oude Teatro Colón. Adembenemend. Vooral als de neoklassieke façade 's nachts baadt in het licht. Belangrijker wellicht is dat het theater akoestisch behoort tot de topvijf van de wereld. Het verklaart waarom operalegendes als Luciano Pavarotti of Maria Callas nauwelijks overtuigd hoefden te worden om hier voor ruim drieduizend liefhebbers hun ontroerende aria's ten gehore te brengen.


Vlak na het Teatro Colón, duikt de kruising van La 9 op met de Avenida Córdoba. Niet zomaar een kruispunt. Hier loopt de grens tussen het zuiden en het noorden van de stad. Dit is de scheiding tussen minder bedeeld en welvarend Buenos Aires. Aan het straatbeeld van La 9 verandert echter nauwelijks iets. En dat is maar goed ook. Want als uitsmijter wacht nog de statige Franse ambassade, het enige koloniale gebouw dat destijds weigerde plaats te maken voor de vooruitgang van de majestueuze Avenida 9 de Julio.


KLM vliegt sinds kort drie keer per week van Schiphol naar Buenos Aires. Tien uur vliegen, vanaf 1.000 euro voor een retourticket. Air France vliegt dagelijks vanaf Parijs.


STANDBEELD VOOR STRIPHELDIN

Mafalda, bedacht en getekend door de cartoonist Joaquin Salvador Lavad - beter bekend als Quino -, is de populairste stripheld van Argentinië. Haar avonturen verschenen tussen 1964 en 1973 in Argentijnse kranten. Nog altijd geldt Mafalda, het dromerige 6-jarig meisje dat niet van soep houdt en ernstig begaan is met de wereld, als een stripicoon. Zozeer dat ze in Buenos Aires haar eigen standbeeld heeft gekregen. In de wijk San Telmo zit Mafalda op de hoek van de Chile- en Defensastraat op een bankje vlakbij het oude huis van haar schepper Quino.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden