Tandeloze verwijzingen en nietszeggende imitaties

Stereotypen worden nog eens heel groot op tv, te oordelen naar het aanbod van de afgelopen dagen. Erg grappig, hoor.

De Hokjesman was terug, heel even maar. Uit de tombola van culturen trok hij ditmaal, na goed husselen, het lot van de ironici, 'de mensen die de wereld graag tussen aanhalingstekens zetten'. Er misten alleen een paar dingen: een fijnzinnige voice-over, schilderachtige beelden en dwarse vragen.

Een goede grap was ook leuk geweest.

De aftrap van het vijftiende seizoen Koefnoen, zaterdag op NPO 1, legde de sterke en zwakke kanten van het programma weer genadeloos bloot. De imitaties zijn, door de knappe visagie en ingestudeerde maniertjes, doorgaans treffend en de sketches zitten dicht op de actualiteit, met deze week items over boerkini's, het vertrek van Albert Verlinde en de rel rond columniste Ebru Umar.

Variaties op dezelfde grap

Maar een persiflage wordt pas echt leuk als die niet alleen herkenbaar is, maar ook iets beweert over het onderwerp, liefst met vileine stootjes, mikkend op het risicogebied boven en onder de gordel.

Bijna moest ik lachen toen Owen Schumacher als de Hokjesman zich afvroeg hoe de ironici praten, waarop Paul Groot, gekleed in een T-shirt met de opdruk 'Haha', zei: 'Ik kan niet wachten tot het op tv is.' Daarna volgden nog tig variaties op dezelfde grap. Op het eind werd de Hokjesman nageroepen dat hij 'eens een prijs' zou moeten winnen. En dat het goed was dat hij zichzelf 'helemaal niet serieus neemt'.

Wat wilde Koefnoen over de Hokjesman zeggen? Ging het de programmamakers om zijn duiding, het 'doodanalyseren' in de woorden van een ironicus? Of was het een sneer naar de manier waarop Michael Schaap zich liet gelden na het mislopen van de Nipkowschijf? In beide gevallen was het niet bijster grappig of overtuigend. Geen satirische uppercut, maar een tandeloze verwijzing naar een mediarelletje.

Paul Groot (L) en Owen Schumacher.Beeld anp

Grappen leken afwezig

Hetzelfde gold voor de sketch over boerkini's. Owen Schumacher en Plien van Bennekom hielden, verkleed als Thijs Willekes en Manon Meijers van RTL-programma De Modepolitie 2.0, twee moslima's in boerkini staande op het strand. De woordjes waren aardige vondsten - fashionfatwa, modeterreur, intifada van stijl - maar de grappen leken afwezig.

De moslima's, pratend met een stereotiep Arabisch accent, kregen een metamorfose. Daarna hadden ze ieder een andere lichaamsbedekkende outfit aan: de 'Lowlands-look' met regenjas en een naaktpak met neppiemel. Melig? Behoorlijk. Nietszeggend? Zeker.

Lekker herkenbaar

Ja, die stereotypen worden nog eens heel groot op tv. In de eerste vijf minuten van de comedyshow Gabbers van Roué Verveer, Jandino Asporaat, Philippe Geubels en Guido Weijers, zaterdag uitgezonden op RTL 4, werden drie grappen gemaakt over Surinamers die te laat komen. Na een grap over kip eten zapte ik weg.

Een dag eerder, ook RTL 4: de 'cabaret-battle' Holland-België. De teams onder leiding van - daar zijn ze weer - Geubels en Asporaat 'gaan los op vooroordelen'. Belgen zijn dom en hebben een slecht wegdek, Hollanders zijn gierig en grof. Lekker herkenbaar. De minister van Volksgezondheid in België is trouwens een forse vrouw en dat is erg grappig, want, nou ja, ironie, weet u wel.

Het televisierecensententeam bestaat uit Julien Althuisius, Hanna Bervoets, Gidi Heesakkers, Frank Heinen en, deze week, Haro Kraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden