Tandeloos beleid tegen bijthonden

Een plan om het probleem van agressieve honden met een verbod op vier rassen te lijf te gaan, heeft geen zin....

IAIRA BOISSEVAIN; PRESCILLA VAN ZOEST

NAAR verluidt is de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij van plan om het probleem van agressieve en bijtende honden met een rigoureuze maatregel aan te pakken. Een verbod op vier rassen: American Staffordshire Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro en Mastino Napoletano.

De door de minister voorgestelde maatregel zal echter allerminst het gewenste effect hebben: liefhebbers van agressieve honden zullen deze zonder stamboom of in de vorm van kruisingen gaan fokken (dit gebeurt al), zodat het moeilijk zal zijn vast te stellen of ze wel of niet tot de verboden soorten behoren, of domweg nieuwe rassen introduceren die ook een stoer uiterlijk en vecht- of waakeigenschappen in hun genen hebben.

Het recent in opdracht van het ministerie van LNV verrichte onderzoek van de Stichting Consument en Veiligheid naar aard en omvang van hondenbeten, uitmondend in het rapport 'Hondenbeten in kaart gebracht', werpt een verrassend licht op de zaak. Nergens blijkt dat de door de minister genoemde rassen méér zouden bijten dan andere honden. Ze worden zelfs - behalve de American Staffordshire Terrier - in het onderzoek niet eens genoemd.

Wel komt men daar andere rassen tegen, zoals bijvoorbeeld de Rottweiler of de Mechelse Herder. Zelfs de Golden Retriever, van oorsprong een zachtaardige en daardoor zeer gewilde hond, heeft door zijn populariteit zoveel (malafide) fokkers tot het produceren van pups verleid, dat ook bij dit ras tegenwoordig ernstige vormen van agressiviteit voorkomen.

Daarnaast worden bijtongelukken evenveel door rashonden als door niet-rashonden veroorzaakt: verbieden van bepaalde rassen heeft dus geen enkele zin. Bijtongelukken blijken bovendien veelal hun oorsprong te vinden in een verkeerde omgang tussen baas en hond: in 31 procent van de gevallen is de eigenaar zelf slachtoffer; of tussen baas/hond en een bekende: in 45 procent van de gevallen is de eigenaar een bekende van het slachtoffer. Verder geven de slachtoffers in tweederde van de gevallen aan dat ze eventuele agressie-signalen van de hond niet hebben (h)erkend.

Honden kunnen om verschillende redenen agressief gedrag vertonen: omdat ze hiertoe ooit gefokt zijn, of omdat ze in te grote aantallen door niet deskundigen worden gefokt; door verkeerde behandeling of opvoeding, door mishandeling, en/of door onvoldoende socialisatie in de kritische eerste fasen van hun bestaan (hetgeen voorkomt bij pups die bij slechte fokkers vandaan komen).

Deze bronnen van ellende worden nauwelijks door regelgeving afgedekt. Agressiviteit bij honden is een complex probleem dat niet op te lossen valt door lukraak een paar rassen te verbieden. Adequate regelgeving, nader onderzoek en meer voorlichting aan het publiek kunnen heel veel verbeteren.

Willen we problemen met agressieve honden uitbannen en een breed ontmoedigingsbeleid voeren met betrekking tot mensen die agressieve honden willen fokken c.q. houden, dan zullen de volgende maatregelen veel doeltreffender zijn:

Alle 'risicovolle' honden moeten individueel onderworpen worden aan een gedragstest. Onlangs zijn verschillende testen ontwikkeld. 'Risicovol' zijn niet alleen de vier genoemde rassen, maar ook kruisingen en sommige andere rassen.

Afhankelijk van de uitslag dienen maatregelen genomen te worden: castreren, muilkorven, aanlijnen, gedragscursus laten volgen e.d. Met deze maatregelen wordt niet alleen het risico van de individuele hond ingeperkt (korte termijn) maar wordt ook voorkomen dat agressieve eigenschappen worden doorgegeven (lange termijn).

Iedere hond in Nederland dient verplicht geïdentificeerd en geregistreerd te worden (met een chip). Daarmee wordt de mogelijkheid van controle optimaal. Van een verplichte identificatie en registratie van iedere hond zal veel meer gezag uitgaan dan wanneer deze verplichting alleen voor sommige honden geldt. Niemand weet dan hoe of wat en de pakkans is minimaal. Overigens is dit ook een manier om andere problemen zoals de hondenhandel of erfelijke ziekten in kaart te brengen en beheersbaar te maken.

Om het bijtgedrag van honden in kaart te brengen wil de Hondenbescherming een centraal meldpunt instellen en beheren. Het gaat dan niet alleen om incidenten waarbij mensen slachtoffer zijn, maar ook om gevallen waarbij honden of andere dieren worden gebeten. Met de hierdoor verkregen informatie zullen regelgeving en voorlichting nog beter toegespitst kunnen worden. Daarop vooruitlopend kunnen echter de hier voorgestelde maatregelen al heel veel ten goede veranderen. Zodoende worden mensen en kinderen beschermd, maar ook de hond. Op die manier wordt geen enkele hond ten onrechte tot (uit) sterven veroordeeld.

Prescilla van Zoest en Iaira Boissevain zijn lid van de Bond tot Bescherming van Honden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden