Tandarts ontpopt zich als knappe overlever

Zijn naam is een nachtmerrie voor alle makers van krantenkoppen: Goerbangoeli Berdimoechammedov, waarnemend president van Turkmenistan na de dood van de megalomane despoot Saparmoerat Nijazov....

Eric Outshoorn

Niettemin heeft hij goede kans om op 11 februari te worden gekozen als de nieuwe president van Turkmenistan. Ofschoon de Volksraad, ’s lands hoogste wetgevende lichaam, dinsdag zes kandidaten selecteerde, lijkt Berdimoechammedov (49) de beste papieren te hebben.

Dat bleek toen de Volksraad de grondwet veranderde om Berdimoechammedov in staat te stellen mee te doen aan de verkiezingen. Daarvoor mocht een waarnemend president zich niet kandidaat stellen voor het hoogste ambt.

Bovendien verklaarde voorzitter Moerad Karijev van de Kiesraad er alles aan te doen Berdimoechammedov tot president te laten uitroepen, omdat deze een competente opvolger zou zijn.

Of die bewering klopt, valt nog te bezien. Berdimoechammedov was onder Nijazov minister van Volksgezondheid. Hij was de uitvoerder van het besluit van de ‘Turkmenbasji’ (Vader aller Turkmenen) om in 1995 alle ziekenhuizen buiten de hoofdstad Asjchabad te sluiten. Vijftienduizend burgerartsen moesten volgens Nijazov worden ontslagen en vervangen door militaire collega’s.

De gezondheidszorg in Turkmenistan geldt als een van de slechtste in de voormalige Sovjet-Unie. De gemiddelde leeftijd van Turkmenen is 56 jaar.

Wel heeft de voormalige tandarts zich onder het bewind van Nijazov ontpopt als een knappe overlever. Hij was minister van Volksgezondheid vanaf 1997 en werd in 2001 zelfs vicepremier. En dat terwijl Nijazov er een handje van had hooggeplaatste functionarissen slechts korte tijd te vertrouwen. Heel wat collega’s van Berdimoechammedov verdwenen van het politieke toneel. Vaak werden ze beschuldigd van corruptie.

Berdimoechammedov heeft dat spelletje goed afgekeken van Nijazov. Hij wist zich vrijdag – een dag na de dood van Nijazov – al te ontdoen van parlementsvoorzitter Ovezgeldi Atajev, die volgens de grondwet de waarnemend president moest worden. Deze werd ontslagen nadat zijn parlementaire onschendbaarheid was opgeheven. Hij werd beschuldigd van... corruptie.

Toch is het volgens waarnemers onduidelijk of Berdimoechammedov zelf de leidende figuur is of dat hij naar voren wordt geschoven door machtige figuren uit het veiligheidsapparaat van Turkmenistan.

Eric Outshoorn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden