'Tan-ggo' nu zonder vieze smaak

Festival Tangomagia is er voor doorgewinterde tangofreaks. Op maat gezette trots en weemoed, een hypergestyleerd passiespel dat uitmondt in een klap in het gezicht en uitgelopen mascara....

Een uiterst melancholische meneer zingt in het Spaans over verloren liefde. Terwijl zijn larmoyante uithalen de doodsteek krijgen van bandoneon en viool, schuifelen dertien paartjes op zijn verdriet over de geïmproviseerde dansvloer van het Amsterdamse café/restaurant Moeders Mooiste. Dinsdagavond is tango-avond. Wat betekent dat de tafeltjes in een deel van het café aan de kant gaan voor op maat gezette trots en weemoed.

Maar dinsdag is slechts een van de vele avonden, want Argentiniës bekendste cultuurproduct is de laatste maanden zo populair geworden dat de liefhebber zich elke dag van de week ergens in Amsterdam met gelijkgestemden kan overgeven aan wat essayist Ezequil Estrada 'het gestileerde ritme van de bijslaap' noemde.

De grootste tangodansschool in Amsterdam Academia del Tango, heeft nu ongeveer 500 leden. De meest uiteenlopende ambassadeurs zorgen voor de toeloop: Carel Kraayenhof, vertolker van Piazzolla's Adios Nonino op hét huwelijk en bandoneonist bij het Nederlandse Sexteto Canyengue (tango historisch verantwoord), Columbiaanse popster Shakira (tango met navelpiercing) en het hippe dance-tango collectief Gotan Project (trendy tango-lounge).

Het vijfdaagse festival Tangomagia dat vanavond begint en zijn lustrum viert, moet het summum worden van wat de tanguero van de lage landen kan beleven. Er kan worden gedanst op 1500 vierkante meter parket in de Beurs van Berlage, de orkesten Color Tango en Sexteto Canyengue spelen samen een hommage aan tangogrootheid Osvaldo Pugliese. Er is een workshop Tango para Niños, er is tangophysio voor de vermoeide tanguero en een grensoverschrijdende theatervoorstelling Turbulencia. Vierduizend kaartjes zijn al verkocht.

Organisator van Tangomagia, kunstenares en tangolerares Marijke de Vries is in Moeders Mooiste voor haar vierwekelijkse tangodosis. Ze waakt ervoor te spreken over een Kraayenhofeffect. Want voor Tangomagia komt volgens haar zo'n zestig procent van de bezoekers uit het buitenland. 'Dit is een van de festivals met het grootste percentage doorgewinterde tangofreaks .' En dat staat haar ook voor ogen: Een ontmoetings- en broedplaats voor tangueros uit alle landen.

In Nederland kent ze ze bijna allemaal. In de tangosalon groet ze elke minuut wel eentje die voorbij komt suizen. En daarbij wisselt ze het Nederlandse 'Hallo' net zo makkelijk af met het Spaanse 'Hola'. Terwijl ze zich nog goed voor de geest kan halen dat mensen niet zo lang geleden het woord tango net zo uistpraken als Lego. 'Tan-ggo'; neus opgetrokken en een mond verwrongen van een vieze smaak.

En over smaakjes gesproken, volgens haar zal de tangohype misschien wel overwaaien, maar er is sinds Piazzolla's nuevo tango nog steeds een verbreding en vernieuwing aan de gang. 'Dat is wat mij inspireert. Niet de grote shows die over de hele wereld reizen en het verhaal vertellen over het ontstaan van de tango. Dan gaat het altijd weer over dat oude cliché. De milonguita, het naïeve meisje, dat geëxploiteerd wordt door compadritos; souteneurs en slechterikken die messen trekken.'

De personages die in de tango een rol speelden, zijn nu gefiguurzaagde decorstukken in een hypergestyleerd passiespel dat steevast uitmondt in een klap in het gezicht en uitgelopen mascara.

Dan heeft De Vries het liever over het Argentinië van nu. In de theatershow Turbulencia, die deel uitmaakt van Tangomagia worden op een videoscherm beelden getoond van de rellen in het Buenos Aires van het afgelopen jaar. Het 'cacerolazo', het gerammel van potten en pannen van ontevreden burgers dient als achtergrondgeluid. In een andere scène slaat de oproerpolitie op haar schild in de maat van Astor Piazzolla's Hora Cero.

Nee, niet aan de wang verkleefd, weer zo'n misverstand. 'De tango is niet zozeer een erotische dans als wel een sensitieve.' Het klopt. Uit de ogen van de dansers in Moeders Mooiste straalt meer een in zichzelf gekeerde concentratie dan een verlustigde belangstelling voor de danspartner. Daarbij wordt voornamelijk de 'tango de salon' gedanst. Een stijl die een gepaste ruimte laat tussen partners.

Uitglijders worden verwerkt in een instant choreografie. Want 'tango is een voortdurende proces van creëren, improviseren in een moeilijke situatie.' Er zijn geen vaste wetten. De Vries: 'Er bestaat goed beschouwd zelfs geen Argentijnse tango meer. Doordat er veel wordt gereisd is tango ook geglobaliseerd.' Wat heet, laatst hoorde ze nog dat Maximá maar twee tangolessen in haar leven heeft gehad. De Vries: 'Van een Nederlandse lerares.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden