Tamil Tijgers zijn niet te vernietigen

Met hun offensief brengen de Tamil Tijgers regering van Sri Lanka ernstig in verlegenheid. President Kumaratunga had zojuist verkiezingen uitgeschreven en ziet haar kansen kelderen....

Op straat in de Srilankaanse hoofdstad Colombo was afgelopen weekeinde weinig te merken van enige belangstelling voor de gebeurtenissen in het noorden, waar het leger in wanorde is gevlucht voor een onverwacht offensief van de Tamil Tijgers. Veel mensen hadden slechts oog voor de finale van de strijd om de rugby-wereldbeker. In de Tamil-wijken waren de mensen vooral druk met diwali, het hindoefeest van het licht.

Zo gaat het al vele jaren op het onfortuinlijke eiland. In de noordoostelijke bossen spelen de Bevrijdingstijgers van Tamil Eelam (LTTE) kat en muis met het ruim 100 duizend man tellende leger. Berichten dat guerrillastrijders weer eens een legerpost hebben overvallen en vijf man gedood, scoren ook in de Srilankaanse pers niet meer dan één kolommetje.

Ook voor het merendeel door boeddhistische singhalezen bewoonde zuiden van het land is de burgeroorlog een fact of life geworden. Ver weg, een paar uur rijden maar liefst voorbij de tempelstad Kandy, en kennelijk niet oplosbaar - door vechten noch door onderhandelen.

Soms grijpt de oorlog ook in de hoofdstad Colombo diep in. De Tamil Tijgers zijn zeer bedreven in het omgaan met explosieven en hebben jonge, fanatieke aanhangers die bereid zijn een bommendood te sterven voor de zaak - een onafhankelijk Tamil Eelam - en voor hun geliefde leider, de 45-jarige Velupillai Prabhakaran. Soms worden burgers het slachtoffer van zo'n aanslag, soms politici, zoals in juli nog de gematigde Tamil Neelam Tiruchelvam.

Voor de Srilankaanse politiek betekent de oorlog een zwerende, zeurende wond. Keer op keer lopen leiders stuk op pogingen er een eind aan te maken. Toen president Chandrika Kumaratunga vijf jaar geleden aan de macht kwam, flakkerde er weer even hoop. Zij klonk zo vastberaden en optimistisch, dat zelfs de oppositionele Verenigde Nationale Partij (UNP) zei haar gesprekken met de LTTE het voordeel van de twijfel te gunnen.

De gesprekken met de Tamil Tijgers, begin 1995, leverden niets op en werden al snel weer door de rebellen afgebroken, zoals LTTE-leider Prabhakaran het eiland ook in 1990 weer in de oorlog had gestort na een periode van praten.

Door de onwil van de LTTE serieus over een vorm van autonomie te praten, regeerde Kumaratunga de laatste vier jaar zonder haar hoofdpunt, vrede stichten, ook maar een stap dichterbij te brengen. Van haar tweesporenbeleid - met militaire kracht de Tamil Tijgers ontmoedigen maar hen tegelijkertijd steeds een volwaardig pakket politieke hervormingen voorhouden - was één spoor telkens in het ongerede.

Zelfs de militaire kant van de strategie was niet overtuigend. Het leger wist het hele schiereiland Jaffna op de Tijgers te veroveren, en drong de Tamil-strijders terug de bossen in van de noordoostpunt van het eiland. Maar van daaruit bleef Prabhakarans onvernietigbare tienerleger verrassingsaanvallen uitvoeren.

En nu blijkt de LTTE dus nog altijd in staat te zijn tot conventionele militaire successen. Stad na stad, dorp na dorp werd de afgelopen week op het in paniek wegrennende leger veroverd.

Beklagenswaardige Kumaratunga. Kort voor het Tamil-offensief begon, had zij voor 21 december vervroegd presidentsverkiezingen uitgeschreven, mede omdat haar aanhang in de peilingen terugliep. Die trend kan nu alleen nog maar doorzetten. De oppositie zal Kumaratunga alles behalve het voordeel van de twijfel gunnen.

Maar als UNP-leider Wickremesinghe de verkiezingen wint, zal hij dezelfde problemen ontmoeten als Kumaratunga. Aan de singhalese meerderheid zijn de plannen voor 'devolutie' (een Schotland-achtige positie voor een Tamil-provincie) maar moeilijk te verkopen. En de fanatieke Tamil-guerrillamacht van Prabhakaran heeft niet het vechten verleerd, maar wel het praten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden