Nieuws Afghanistan

Taliban en Afghaanse partijen leggen basis voor de vrede

De Taliban en vooraanstaande Afghanen zijn tijdens gesprekken in Qatar een stap dichterbij beëindiging van de oorlog gekomen. In een gezamenlijke verklaring legden ze de basis voor een ‘routekaart naar vrede’. De VS hopen dat er op 1 september een vredesakkoord op tafel ligt.

De Amerikaanse vredesgezant voor Afghanistan, Zalmay Khalilzad (r), met enkele deelnemers aan het overleg met de Taliban in Qatar. Beeld AFP

Zo’n akkoord moet na achttien jaar oorlog de weg vrijmaken voor terugtrekking van de Amerikaanse en Navo militairen. De VS beginnen dinsdag in Qatar aan de achtste ronde van de directe vredesonderhandelingen met de Taliban.

Een delegatie van zestig prominente burgers, onder wie vrouwenactivisten, parlementariërs en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, spraken de afgelopen twee dagen in de Golfstaat met de Taliban. Onderwerp van gesprek was hoe Afghanistan eruit moet zien na beëindiging van de oorlog. De islamitische beweging weigert direct te onderhandelen met Kabul omdat het de Afghaanse regering beschouwt als een marionet van de VS. Bij het overleg waren wel vertegenwoordigers van de overheid aanwezig.

In een gezamenlijke verklaring zeggen de partijen dat het land een islamitisch rechtssysteem moet krijgen, dat vrouwenrechten gewaarborgd moeten worden en dat alle etnische groepen gelijk behandeld dienen te worden. Tijdens nieuwe gesprekken moet de komende maanden nader worden bepaald hoe de Afghaanse samenleving zal worden ingericht.

De woordvoerder van de Taliban, Suhhail Shaheen, maandag in Doha op de tweede dag van het overleg met vooraanstaande Afghanen. Beeld AFP

Wapenstilstand

De bescherming van vrouwenrechten wordt in de verklaring gekoppeld aan de noodzaak van het naleven van ‘islamitische waarden’. De VS, de regering en vrouwengroepen willen voorkomen dat een akkoord leidt tot beperking van de rechten die vrouwen en meisjes genieten sinds de Taliban in 2001 uit Kabul werden verdreven. 

Het moet nog duidelijk worden wat een islamitisch rechtssysteem precies inhoudt. Het overleg moet verder uitwijzen of er een overgangsregering komt en wanneer er nieuwe verkiezingen worden gehouden. Beide partijen zijn het eens geworden over het ontzien van burgers in de strijd, de vrijlating van oude en zieke gevangenen en dat ziekenhuizen en scholen niet aangevallen mogen worden. 

Ook beloven ze niet hard naar elkaar uit te halen om de sfeer van de onderhandelingen niet te verpesten. Over een wapenstilstand rept de verklaring niet. De Amerikaanse vredesgezant, Zalmay Khalilzad, had eerder gezegd dat hierover zou worden gesproken.

Terreurbestrijding

Verwacht wordt dat een staakt-het-vuren vandaag aan de orde zal komen in de Amerikaanse onderhandelingen met de Taliban. De VS willen ook garanties dat Afghanistan terrorisme zal blijven bestrijden als de Amerikaanse soldaten zijn vertrokken. Een deel van de Amerikaanse eenheden is belast met de strijd tegen Al Qaida. Die terroristische organisatie had voor 2001, onder Taliban-bestuur, vrij spel in Afghanistan.

Khalilzad liet zich zaterdag opvallend optimistisch uit over de laatste overlegronde met de Taliban, afgelopen week in Qatar. Hij zei dat het ‘de meest productieve’ tot nu toe was. Volgens de vredesgezant zou er flinke vooruitgang zijn geboekt op alle vier de punten van een vredesakkoord tussen de VS en de Taliban.

Behalve over antiterreurgaranties, de voorwaarden van een Amerikaanse terugtrekking en een permanente wapenstilstand, moet er ook overeenstemming worden bereikt over deelname van de Taliban aan een dialoog met andere partijen in het land. De VS willen onder andere directe gesprekken tussen de Taliban en de Afghaanse regering voor er een vredesakkoord wordt gesloten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden