Nieuws

Taliban eisen de Afghaanse VN-zetel op, maar de zittende ambassadeur ook

Na de machtsovername door de Taliban is nu ook een gevecht uitgebroken om de Afghaanse zetel in de VN. De Taliban eisen de zetel op, maar de ambassadeur van de verdreven regering ook. Allebei willen ze de VN toespreken tijdens de Algemene Vergadering. De VN moeten deze knoop doorhakken.

Staatssecretaris van Informatie van de Taliban Zabihullah Mujahid tijdens een persconferentie in Kabul.  Beeld EPA
Staatssecretaris van Informatie van de Taliban Zabihullah Mujahid tijdens een persconferentie in Kabul.Beeld EPA

De VN staan daarmee voor een lastige keuze. Als een VN-commissie, waarin onder andere de VS zitten, de VN-zetel aan de Taliban geeft, wordt de omstreden nieuwe regering in Kabul erkend als vertegenwoordiger van de Afghanen. Deze regering bestaat niet alleen uit louter mannen, maar er zitten ook ministers in die op terreur-en sanctielijsten staan van de VN en de VS.

De Taliban willen door hun eigen kandidaat naar voren te schuiven een herhaling voorkomen van hun eerste machtsperiode. Toen ze tussen 1996 en 2001 ook de scepter zwaaiden over Afghanistan, weigerden de VN de Taliban-regering te erkennen. De ambassadeur van de afgezette regering-Rabbani bleef daardoor jarenlang op de VN-post.

De Taliban deden deze week opnieuw een beroep op de internationale gemeenschap om tot erkenning van hun regering over te gaan. Alleen dan, zo benadrukte staatssecretaris van Informatie Zabihullah Mujahid, zullen ze zich buigen over de internationale zorgen over de mensenrechtensituatie in het land. ‘Het zou goed zijn als ze onze regering erkennen als een verantwoordelijke regering’, aldus Mujahid, na kritiek van de EU op de positie van vrouwen in Afghanistan sinds de machtsovername door de radicaal islamitische Taliban.

Lastige knoop

De strijd om de VN-zetel kwam aan het licht toen zowel de huidige Afghaanse VN-ambassadeur Ghulam Isaczai als de Taliban VN-baas Antonio Guterres verzochten te mogen spreken tijdens Algemene Vergadering die deze en volgende week in New York wordt gehouden. Wereldleiders houden daar hun jaarlijkse toespraak.

Een kleine week nadat Isaczai, die zegt de afgezette regering van president Ashraf Ghani te vertegenwoordigen, zijn delegatielijst had ingediend kwamen de Taliban in actie. Zij schoven deze week woordvoerder Suhail Shaheen naar voren als VN-ambassadeur. Hij zal mogelijk de vergadering van wereldleiders toespreken als Afghanistan maandag aan de beurt is. Volgens de Taliban is de zaak eenvoudig: Ghani is afgezet en gevlucht en de internationale gemeenschap ‘erkent hem niet langer als president’. Een ‘geloofsbrievencommissie’ van de VN, waarin negen landen zitten, moet in de komende dagen de lastige knoop doorhakken.

Behalve de VS zitten onder andere ook Rusland, China en Zweden in deze commissie. Rusland en China riepen de VS vorige week op de dialoog met de Taliban aan te gaan. De regering-Biden heeft tot nu toe echter de boot afgehouden, zeker wat betreft erkenning van de voorlopige regering. Washington zegt de Taliban op hun daden te zullen beoordelen.

Terreurlijsten

Washington voelt weinig voor het accepteren van een Taliban-regering met ministers op wier hoofd de VS een miljoenenpremie hebben gezet. Minister van Binnenlandse Zaken Sirajuddin Haqqani – voor wiens aanhouding de FBI tien miljoen dollar heeft uitgeloofd – wordt bijvoorbeeld al jaren door de VS gezocht voor aanslagen op Amerikaanse militairen. Hij staat ook op een terreurlijst van de VN. De nieuwe premier, Mullah Hassan Akhund, staat op een zwarte lijst van de VN omdat de Taliban in hun vorige regeerperiode terreurgroepen zoals Al Qaida vrijelijk lieten opereren in het land. Hij was toen minister van Buitenlandse Zaken.

De vraag is of de VS en de VN dit moeten negeren en de VN-zetel aan de Taliban-regering geven. De VN staan daarbij ook nog voor het probleem dat ze de internationale hulp aan de Afghaanse bevolking de komende maanden willen opvoeren. Dit kan niet zonder toestemming en de medewerking van de Taliban.

De Taliban zouden willen dat de sancties tegen hun leiders en de signalering op de terreurlijsten worden geschrapt. Begin deze maand deden ze een beroep op de VS om onder anderen Haqqani van de lijst te halen. ‘Dat Haqqani nog altijd door de VS wordt gezocht, is niet in het belang van de VS en Afghanistan’, aldus de Taliban in een verklaring.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden