Talent

ooi ideetje, dat Doc25: jonge documentairemakers krijgen (van afgelopen maandag tot en met vanavond) een podium op Nederland 2, na 23.00 uur.


Talent genoeg, zo bleek. Al ontkomt ook sommig talent niet aan die ziekelijke gewoonte in een 'serieuze' documentaire een extra lading te suggereren met dreinende klanken. Dat hadden de films Alles wordt anders nu van Josefien Hendriks en God op het IJtje van Elsbeth Fraanje niet nodig. De eerste versmolt de contrasterende verhalen van twee vrouwen: de een haar buik groeide van zwangerschap, de ander van de eierstokkanker in de laatste fase. Dramatisch genoeg, die schurende piepklanken zijn overbodig, evenals de al snel kitscherige symboliek van een bootketting die door water getrokken wordt.


God op het IJtje viel op door z'n strakke beeldvoering en het (wel erg kortgeknipte) relaas van dominee Rob Visser op huisbezoek in de betonwoestijn van IJburg. Mooi gefilmd, maar het leidde nergens heen. Het - alweer - dreinende klankbeeld deed permanent vermoeden dat een apocalyps aanstaande was, maar dat gebeurde niet. Dominee nam gewoon de tram naar huis. Einde.


Opvallender waren de twee films van dinsdag. In Zien en gezien worden (AVRO) volgde Ellen Voet kunstenaar Florentijn Hofman. Zijn gigantische badeend werd wereldberoemd. Hij maakte meer in 'de buitenruimte': op een plein in Zweden ligt zijn huizenhoge gele konijn op de rug, z'n kont naar de kerk gekeerd. In Nijmegen tuurt het gigantische 'Uitkijkkonijn' van een heuvel. Vrolijk stemmende beelden 'waar mensen verliefd op raken en energie uit putten, net zoveel als ik er zelf ingestopt heb', aldus de schepper.


Voet volgde de voorbereidingen van zijn 'Feestaardvarken' dat in de binnenstad van Arnhem kwam te liggen - een cadeautje van Burger's Zoo. De film is een tamelijk rechttoe-rechtaan gemaakte reportage. Die draait om de vraag of Hofman 'kunst' maakt. Daar doet hij zelf laconiek over: 'Ik heb op de kunstacademie gezeten. Het is makkelijk om jezelf kunstenaar te noemen. Het is ook gewoon een trucje, hè. Ik ben ook ondernemer. Ik positioneer me zo. Als je er tegenin wilt gaan, zeg je toch lekker dat ik geen kunst maak? Voor al mijn opdrachtgevers ben ik kunstenaar.'


Omdat ook de film zelf moest worden geduid, kan de kijker terecht op de AVRO-website voor een interview met Ellen Vloet. Daar leer je: 'Ik denk dat dit heel erg over het nu gaat, over hoe je als kunstenaar in deze tijd kunt overleven.' En: 'Ik zie wel dat zijn werk niet schuurt. Dus of het kunst met een grote K is...? Nou ja, wat maakt het uit?'


Dat klinkt niet erg dwingend. Maar het resultaat is toch een optimistisch stemmende reportage.


Het best beviel mij de eerste twee dagen echter Wild zwijn, een film van Willem Baptist over de relatie tussen de mens en het wilde zwijn. Of beter: de strijd ertegen, want die overheerste. Zoals een figurant zei: 'Natuur past steeds moeilijker in ons dagelijks leven.'


Van alle Doc25's is Wild zwijn de meest poëtische, vooral visuele vertelling in fragmenten. Zo ontstaan een caleidoscoop met het dier, de jager, bange schoolkinderen, de voor besmetting bevreesde varkensboer, de fotograaf, de kunstschilder, de filosofische kunstenaar die houten kruisen plaatste voor alle zesduizend zwijnen die daar werden afgeschoten, 'zonder proces'. De kracht school mede in het fraaie camerawerk van Dirk-Jan Kerkkamp. En in de geladen rust daarvan.


Schilderen zonder (veel) woorden, soms is dat televisie op z'n mooist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden