Takel en hoedenspeld, dat zijn de dingen graag

Poëzie is die merkwaardige vorm van taalgebruik waarbij zinnen doorgaans iets anders betekenen dan wat ze zeggen. Deze eigenschap heeft grote voordelen, zowel voor de dichter, die nooit het achterste van zijn tong behoeft te laten zien, als voor de lezer, die de tekst naar believen kan interpreteren....

Toch is deze situatie niet helemaal bevredigend. De lezer wil er soms van op aan kunnen dat hij niet belazerd wordt. Voor zulke lezers heeft Kees ’t Hart (1944) de juiste poëzie in de aanbieding. Tien jaar na zijn dichterlijk debuut Kinderen die leren lezen, waarvoor hij de Ida Gerhardtprijs won, is er nu Ik weet nu alles weer. Het eerste gedicht is een broodnuchtere beginselverklaring: ‘Dingen zijn het liefst geen woorden maar dingen/ Die door dingen aan de dingen toekomen/ Het liefst zijn ze takel stofbril en borstel’.

Weg met de ellendige metafoor: ‘De dingen zijn heel graag hoedenspelden/ Zonder dat ze aan hoedenspelden denken’.

Weliswaar impliceert dit programma dat de dichter eigenlijk het beste geen gedichten zou kunnen schrijven, zodat de dingen domweg zichzelf kunnen zijn, maar we hebben nu eenmaal de taal, en die wil graag gevierd worden.

Vandaar dat de bundel een schitterende lofzang op de woorden bevat, waarvan de eerste strofe zo luidt:

‘lichtbuit mist wolkpartij bril/ touw pakpapier plakband inzet/ orgeltoon spuitbus zandvis boek/ potage stip spiegel wekker’.

De recensent voelt een hevige aandrang om wat hier staat allemaal symbolisch en poëticaal op te vatten, maar dat zou jammer zijn. Laat de woorden nu gewoon eens zijn wat ze zijn!

Twee gedichten maken deze bundel tot een must voor de lezer die waar voor zijn geld wil. Het ene is een liefdesverklaring aan Willy en Willeke Alberti (‘Willy zie ik Willeke / Dan is je lied van mij/ Dan ga ik in je zingen / En denk je stem erbij’). Het tweede is een waarlijk episch gedicht over een heroïsche voetbalwedstrijd in Tuit-jenhorn.

Als je het boek uit hebt, kun je met de dichter constateren: ‘Ik weet nu alles weer’.

Piet Gerbrandy

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden