Taiwanese regering stapt op na nederlaag verkiezingen

Een groeiende kloof tussen arm en rijk en al te veel toenadering tot China hebben tot een regeringscrisis in Taiwan geleid. De regeringspartij Kuomintang leed afgelopen weekend een gevoelige nederlaag bij lokale verkiezingen, waarna de regering opstapte. Woensdag trad president Ma Ying-jeou ook nog af als leider van de Kuomintang.

De president van Taiwan, Ma Ying-jeou(Rechts), buigt het hoofd in verontschuldiging. Zijn partij, Kuomintang, heeft de lokale verkiezingen in Taipei verloren. Beeld reuters

Tien lange seconden boog de president woensdag zijn hoofd ten overstaan van zijn partijgenoten. In zijn deemoed spaarde hij zichzelf niet: 'Ik wil mijn verontschuldigingen aanbieden aan al onze aanhangers. Ik schaam me zeer. Ik heb iedereen teleurgesteld. Ik moet bij mezelf diepgaand nagaan wat er mis is gegaan.' Ma, die in zijn tweede termijn als president zit, blijft wel tot 2016 aan. Hij gaat op zoek naar een nieuwe ministersploeg.

In de afgelopen zes jaar als president heeft Ma de economische banden met China sterk aangehaald, terwijl hij politiek de status quo heeft gehandhaafd. 'Geen hereniging, geen onafhankelijkheid en geen geweld', vormen zijn politieke uitgangspunten voor de relatie met Peking. De Chinese regering beschouwt Taiwan als een 'afvallig eiland' dat door steeds nauwere economische samenwerking vanzelf wel tot China gaat behoren.

Handels- en investeringsakkoorden

President Ma is die samenwerking bepaald niet uit de weg gegaan: onder zijn bewind zijn 21 handels- en investeringsakkoorden gesloten. De Taiwanese economie als geheel, voor 70 procent afhankelijk van export, heeft daar baat bij gehad. Maar in de ogen van de bevolking zijn de lusten en lasten ongelijk verdeeld. De huizenprijzen zijn sterk gestegen, mede als gevolg van aankopen door rijke, vasteland-Chinezen. Ook is het aantal voedselschandalen toegenomen.

Dit voorjaar bezetten protesterende studenten drie weken het Taiwanese parlement omdat een volgende overeenkomst met China zonder artikelgewijze behandeling door het parlement was gejaagd. In het najaar was de publieke opinie in Taiwan in de ban van de prodemocratische protestbeweging in Hongkong. De onwil van Peking om concessies te doen sterkte de critici van de Taiwanese regering in hun overtuiging dat een uitgesproken pro-Chinese koers slecht voor hun land is.

Voorstanders van democratie

President Ma ziet dat gevaar niet. In een interview met Al-Jazeera benadrukte hij onlangs dat zijn samenwerking met Peking uitsluitend economisch van aard is en goed voor taiwan: 'China is onze grootste handelspartner, dat is de realiteit. Dus hebben we er in de afgelopen voor gezorgd dat er minder spanningen zijn.' Ook zei hij dat Taiwan zich met zijn zelfstandigheid en levendige democratie in een heel andere positie bevindt dan Hongkong. Dat maakt onderdeel uit van China, onder het één land, twee systemen'-principe. 'Wij hebben "één, land, één systeem", dat is een groot verschil', zei hij. Wel zei hij dat wat er in Hongkong gebeurt 'ons met zorg vervult. Wij zijn voorstanders van democratie.'

Die democratie deed afgelopen weekeinde zijn werk, met als gevolg dat de Kuomintang in het defensief is gedrongen door de oppositiepartij DPP (Democratisch Progressieve Partij), die wel onafhankelijkheid nastreeft. Van 2000 tot 2008 leverde de DPP de president, Chen Shui-bian. Dat leidde tot grote spanningen met China. Chen was de enige president sinds de Tweede Wereldoorlog die niet tot de Kuomintang behoorde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.