Tafels

Bij ons thuis hangt een groot werk op papier ( 2,50 x 2,20 meter) van de Engelse conceptuele kunstenares Emma Kay. In dit werk worden alle voorwerpen opgesomd, die voorkomen in Anne Frank's Het Achterhuis. Ik doe een kleine greep: 'schoolboeken, 8 potten jam, 3 eieren, schort, een exemplaar van de toneelstukken van Goethe, gymschoenen, kranten, grijze jas, een bijbel, een pakje scheermesjes, een boek van Joop ter Heul, theedoek, een exemplaar van The Colonel van Thackeray, een pot piccalilly, een zakspiegeltje, een exemplaar van Galileo Galilei, haarspelden' etc. etc.


In het algemeen valt er niet veel te zeggen over haarspelden, behalve als ze in het haar van een geliefde steken of in het huis van Anne Frank worden aangetroffen en aan het licht gebracht door Emma Kay. Even glanzen ze op in het duister. Regen prikt in het water van de gracht. Duivengetrippel op de dakgoot.


Vorig jaar schreef ik in Intermezzo een korte reeks columns die ik 'Uit het vergeetboek' noemde. Aan de hand van mijn gedichten, die ik voor de gelegenheid als een soort dagboek van mijn leven beschouwde, haalde ik herinneringen op. De gedichten beschreven kort gezegd, situaties waarin ik me bevond, toen ze in me opwelden. Situaties die ik me, aan mezelf en niet aan mijn poëzie overgelaten, misschien wel nooit meer herinnerd zou hebben. Poëzie als defibrillator van het geheugen.


De kunst van Emma Kay indachtig, wil ik de methode nog een keer toepassen, maar deze keer met objecten, die in mijn gedichten een plaats hebben gevonden. Ik blader door mijn bundels en treed een veilingzaal vol huis-tuin-en-keukenvoorwerpen binnen. Ik ben de enige bezoeker. Het eerste dat me opvalt is dat er in mijn gedichten veel tafels staan. De tafel is een belangrijk stuk huisraad voor de schrijver. Ze is zijn directe steun en toeverlaat.


De tafel speelt voor het eerst een rol in het gedicht Lullaby for a bebop baby (1951).


'Heb je nog een wens


hij zal worden verhoord


door de scherpe kegel licht


op de ongedekte tafel


waar ik aan zit'


Die tafel meen ik me nog te herinneren. Ik had haar meegekregen uit mijn moederlijk huis, waar hij in de keuken stond. In mijn eigen pas veroverde huis met mijn pas veroverde geliefde schreef ik er mijn gedichten aan. Het was een wit geschilderde tafel. Onder een wankele poot waren twee bierviltjes geschoven om mijn poëzie wat meer zekerheid te geven. Maar:


'Zoals je loopt


door de kamer uit het bed


naar de tafel met de kam


zal geen regel ooit lopen'


Later kwamen er andere tafels in mijn leven. En andere geliefdes.


In 1951 werd de Europees Gemeenschap voor Kolen en Staal gevormd en begon Engeland een economische boycot van Iran. Het was ook het jaar waarin Willem Mengelberg en Arnold Schönberg stierven. Om dit verlies goed te maken zag André Hazes het levenslicht.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden