Tactische finesses van de kampioen

Vier weken geleden won Kees Thijssen voor de tweede achtereenvolgende maal het toernooi om het Nederlands kampioenschap. De manier waarop die titelprolongatie in de dramatisch verlopen slotronde haar beslag kreeg, was ik schreef het al eerder uiterst fortuinlijk....

De sensationele ontknoping van het NK laat echter onverlet dat Thijssen ook dat schreef ik eerder wel degelijk het meeste recht op de titel kon doen gelden, m dan Baljakin en Clerc, de twee spelers die evenals hij op 17 uit 13 finishten maar na toepassing van de nieuwste reglementsbepalingen naar de tweede respectievelijk derde plaats werden verwezen. Die bewering zal ik, deze en de komende weken, trachten te 'bewijzen' (voor zover zoiets aupt mogelijk is) aan de hand van Thijssens vier beste partijen.

Dat van die vier partijen er slechts daadwerkelijk in een zege voor onze nationale kampioeneindigde, moet men maar als van de paradoxen zien waaraan het jongste NK zo rijk was.

We openen het vierluik met de partij die Thijssen op de tiende speeldag won van Ron Heusdens. Het kleurrijke duel, dat van begin tot eind de kenmerken van de door Thijssen gekozen klaverblad-variant draagt, behoort naar mijn smaak tot de mooiste die in Huissen gespeeld zijn.

Heusdens -Thijssen NK 2004

1.32-28 18-23 2.38-32 17-21 3.43-38 21-26 4.49-43 11-17 5.31-27 17-21 6.37-31 26x37 7.42x31 21-26 8.47-42 26x37 9.42x31 20-24 10.41-37 14-20 11.46-41 12-18 Zeker sinds de legendarische partij Roozenburg -Gordijn uit het NK 1963 (twee weken geleden passeerde zij, bij de bespreking van Roozenburg -Wiggers 1967, nog even de revue) is het op hoog niveau gebruikelijk veld 18 te mijden en 11...6-11 dan wel direct 11...10-14 te spelen.

Thijssen laat echter zien en dat is misschien wel de grootste prestatie die hij in deze partij levert dat men met zwart zelfs tot constructief tegenspel kan komen wanneer de tegenstander de gelegenheid krijgt de linker vleugel harmonieus te ontwikkelen. (Wat niet wegneemt dat mijn voorkeur naar 11...10-14/6-11 blijft uitgaan, maar daarover te zijner tijd wellicht m.) 12.27-22 18x27 13.31x22 7-12 14.34-29 23x34 15.39x30 10-14 16.44-39 20-25 17.36-31 25x34 18.40x20 14x25 19.45-40 5-10 20.41-36 10-14 21.50-45 14-20 22.35-30 25x34 23.40x29 19-24 24.39-34 20-25 25.29x20 15x24 26.45-40 13-19 27.34-29 8-13 28.29x20 25x14 29.31-26 14-20 30.43-39 20-24 31.39-34 6-11 32.40-35(?) Evan de belangrijkste momenten van de partij. Omdat ik mij moeilijk kan voorstellen dat wit na de vereenvoudiging 32.22-17 ooit nog zou hebben verloren, vermoed ik dat Heusdens in deze fase op winst speelde. Hij had echter beter 32.48-43 kunnen doen.

Zie diagram 1

32...11-17! 33.22x11 16x7 34.48-43 12-18!

Zonder vrees voor 35.34-29 410! 36.29x20 10-15, waarna zwart zich altijd op veld 24 handhaaft.

35.28-22 Het gesloten klassiek afspel dat na 35...18-23! zou zijn ontstaan, zag er, vanwege het enorme verschil-in-ontwikkeling (13 tempi!), inderdaad niet erg betrouwbaar voor wit uit.

35...18x27 36.32x21 13-18 De geschiedenis herhaalt zich: ook nu heeft zwart van 37.34-29 4-10 38.29x20 10-15 niets te duchten.

37.37-32 9-14 38.36-31 7-11!

Plaatst de witspeler voor een dilemma: moet hij een zwarte schijf op het randveld 16 toelaten of zelf maar 39.21-16 (39...11-17!) doen? Heusdens kiest begrijpelijkerwijs voor het eerste, maar zal desondanks voor vrijwel onoplosbare problemen komen te staan.

39.33-28 11-16! 40.31-27 3-8!?

Verhindert 41.21-17?? (41...18-22! enz.). Zwart had evenwel een serieus alternatief in 40...14-20.

41.34-30 24-29!

Veel sterker dan 41...14-20, waarop wit zich middels het dubbeloffer42.27-22!! 16x27 (42...18x27?? 43.28-22! en 44.30-25 +) 43.32x21!! 18x16 44.30-25 in veiligheid had gebracht.

De tekstzet schakelt 42.43-39? uit door 42...29-33!! en 43...18-22!, bijvoorbeeld 44.28x17 19-23 en 45...8-12 met winnende voorpost op 38.

42.30-25 4-10!

En nu is ook 43.35-30? uitgeschakeld door de damzet 43...19-24!, 45...29-33 en 46...18-22 +.

43.28-22 18-23! 44.43-39?

Al zal Heusdens nog een herkansing krijgen in analytische zin is het evenwicht hierna verbroken. Waarom het na 44.35-30! nog juist remise was geweest, hoop ik volgende week aan te tonen.

44...19-24!

Haalt die stoorzender 35-30 uit de lucht. En 22-17, dat op de vorige zet combinatief faalde op 44...29-33! en 45...8-12 +, wordt vanaf nu steeds met 8-13! beantwoord.

45.39-34 29x40 46.35x44 24-29 Misschien was gewoon 46...14-19/8-13 nog overtuigender geweest, maar de tekstzet is goed genoeg.

47.44-39 14-19 48.38-33 29x38 49.32x43 19-24! 50.43-38 Zie diagram 2

50...10-14?

Deze onnauwkeurigheid, die met het blote oog nauwelijks waarneembaar is, zet de verdiende winst op losse schroeven. Zwart had meteen 50...8-13! moeten doen. Redding voor wit is dan in de verste verte niet meer te slechts: 51.21-17 10-14 52.38-32 2-8 53.26-21 1-6 54.39-33 14-19 55.33-28 23-29 +.

51.39-34! 24-29 Het (uiterst serieuze) alternatief 51...8-13 zou alleen deen waterdichte winst hebben opgeleverd wanneer zwart na 52.38-33! een beurt had mogen overslaan. . .

52.22-18?

In de veronderstelling dat zijn positie na 52.34-30 onhoudbaar zou zijn, vlucht Heusdens in een eindspel dat even snel als kansloos zal blijken te verliezen. Toch is het ondanks de schijn van het tegendeel na 52.34-30! niet mogelijk een sluitende winst voor zwart aan te tonen. Zie opnieuw de rubriek van volgende week.

52...29x40 53.18x29 40-44 54.29-24 8-12!

De eerste van een viertal tactische finesses met behulp waarvan Thijssen zijn kunststukje bekroont. De tekstzet verhindert 55.24-20 door 55...12-17! en 56...44-49 +. En eerst 55.27-22 (55...16x18) en dan pas 56.24-20 verliest op slag door 56...44-49! en 57...49x21!!

55.38-32 44-49!

Nu komt de derde finesse aan het licht: 56.24-20 is uitgeschakeld door 12-18-22! en 58...49x4 +.

56.21-17 12x21 57.26x17 49-35!

Een vierde en laatste finesse. Omdat zwart op 58.24-20 de 2x2 terugruil 1-7-12! + laat volgen, besloot Heusdens te capituleren.

Een passend slot van een moeilijk te doorgronden, maar even fraaie als inhoudrijke positiepartij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden